İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/329 K.2025/1334

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

Müvekkilinin davalıdan finansal kiralama sözleşmesi ile bir kısım makineler kiraladığını ve taksit ödemelerine başladığını, müvekkilinin makineleri kullandığı sırada davalının gelip makineleri fiilen aldığını, bu esnada müvekkili hakkında Yalova 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/232 Esas sayılı dosyasından konkordato mühlet kararı verildiğini, ödemelerin atanan komiser denetiminde yapılmasının gerektiğini, bu nedenle müvekkilinin kendi keyfi kararlarına göre ödeme yapmasının mümkün olmadığını, şirketin tüm mal varlığının da şirket yöneticisi müvekkili ... ...'e yediemin olarak teslim edildiğini,

davalının makineleri teslim aldığı sırada mahkeme kararına rağmen makineleri İstanbul 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında söküp götürdüğünü, davalının sözleşme konusu malları müvekkilinden almış olmasına ve ödemelerin yapılmış olmasına rağmen müvekkili şirket yetkilisi ... ...'e karşı kefilliği dolayısıyla İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından takip başlattığını, davalının bu tutum ve davranışları sonucunda müvekkilinin büyük zarara uğradığını, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile Müvekkillerin davaya konu çekten ötürü borçlu olmadığının tespitine, İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas Sayılı İcra Dosyasından müvekkillerin banka hesaplarına işlenen blokelerin kaldırılmasına.

Kötüniyetle hareket ederek müvekkilin ticari hayatına onarılmaz zararlar veren davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf cevap vermemiştir.

MAHKEME KARARI

İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesi 10.07.2023 tarihli 2020/341E. - 2023/563K. sayılı kararıyla; "...taraflar arasında 06/10/2017 tarih ve 129620 sözleşme numaralı, 14/10/2016 tarih ve 125189 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildilmiş, sözleşme kapsamında icra takibine konu edilen kambiyo senetleri düzenlenmiştir. Sözleşme ve bonolar kapsamında asıl borçlu davacı şirket, diğer gerçek şahıslar ise müteselsil kefil konumundadır.

Söz konusu bonoların takibe konulması nedeniyle işbu menfi tespit davası ikame edilmiştirDavacılar tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi iddiasıyla Beyoğlu 3. Noterliğinin 11/06/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi, aksi halde teminatların nakde tahvil edileceği asıl borçlu ve müteselsil kefiller ihtar edilmiştir.

Finansal kiralama konusu mallar İstanbul 7. AsTM 2019/1513 D.İş sayılı dosya ile tedbiren davalı kiralayana teslim edilmiş, yine açılan İstanbul 6. AsTM 2019/652E. sayılı dosyası ile davalının fesihte haklı olduğu tespit edilerek malların iadesine karar verilmiştir.

Esasa ilişkin dosyada istinaf kanun yolunda esastan red kararı verilerek Mahkeme hükmü onanmış (İstanbul BAM., 16. HD., 2021/526E., 2023/35K.) ve temyiz yolu açılmış, dosya henüz kesinleşmemiştir.Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş;

kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi,

bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.

Davalı kiralayan tarafından, yükümlülüklerin yerine getirilmesi, davalı muhataplara usulüne uygun mezkur ihtarname ile ihtar edilmesine rağmen, davacı taraflarca, yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair herhangi bir beyan veya delil sunulmamıştır.

Malların iadesinin gerektiğine dair esas dava dosyası kesinlememiş ise hem bu dosya kapsamında hem de dosyamız kapsamında alınan rapor ve ticari defterlerin incelenmesinde davalı defterlerinin lehine delil teşkil edeceğinin kabulü ile davacıların yükümlülüklerini yerine getirmediği sabit hale gelmiştir.

Davacılar her ne kadar şirketin konkordato sürecinden bahisle bu yönden alınan tedbirler ile yetkileri yönünden itirazda bulunmuş iseler de celp edilen Yalova 3. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında finansal kiralama konusu mallarla ilgili bir tedbir veya yönetim kararı bulunmadığı, dosyanın bu haliyle davacıların kira ödeme yükümlülüklerinde farklılık doğurmadığı, icra takibine konu edilen bonoların sözleşmeye uygun şekilde nakde tahvil edilmesinde davalının haklı olduğu, asıl borçlu ve müteselsil kefil konumundaki davacıların ödeme veya borçsuzluk iddiasının ve bu kapsamda ispatın bulunmadığı,

malların iadesine dair (İstanbul 6. AsTM dosyası) esas dava dosyasının kesinleşmesinin dosyamız mevcut delil durumu kapsamında bekletici mesele yapılmasına gerek bulunmadığı, malların tedbiren veya esasla birlikte kiralayana iadesinin kiracı ve kefillerin borcu yönünden başlatılan takibin veya bu kapsamdaki menfi tespit isteminin konusuz kalmasına sebep olamayacağı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere.

1-Davanın REDDİNE,..."karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde. Müvekkiller ile davalı arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalanmış ödemelerin büyük bir çoğunluğu yapıldıktan sonra İstanbul 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında kiralanan araçlar davalı tarafından teslim alındığını ve satıldığını, buna rağmen davalı tarafça İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, bu takipten dolayı müvekkillerin borcu olmadığının tespiti talebiyle İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/341 E, 2023/563 K. sayılı dosyası ile dava açıldığını, Müvekkili firmanın davacı tarafa taksitlerini konkordato lan edene kadar düzenli ödediğini, Ancak Yalova 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/232E.

Sayılı dosyasından konkordato mühlet kararı verildikten sonra ödemelerin atanan komiser gözetim ve denetiminde yapılması gerektiğinden ödemelerinde gecikmeler meydana geldiğini, Müvekkil firma hakkında mühlet kararları ve muhafaza yasağı bulunmasına rağmen davalı icra kanalı ile müvekkilin faaliyeti için kullandığı araçları fiilen aldığını, makinelerin teslim aldığı sırada, firma hakkında konkordato kararı bulunduğu firmanın tüm mallarının yediemin olarak şirket yetkilisine teslim edildiğini bildiren mahkeme kararı ibraz edilmesine rağmen davalı taraf bunu dinlemeyerek sözleşmeye konu makineleri İstanbul 33. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyası kapsamında söküp götürdüğünü, Taraf arasındaki sözleşme gereğince ödemeler yapılmış olması devamında sözleşmeye konu araçlar teslim edilmiş olmasına rağmen hatta bu araç satılarak nakde dönüşmüş olmasına rağmen hiçbir ödeme icra dosyasından düşülmediğini, borç bitmiş olmasına rağmen icra işlemlerine devam edildiğini, yerel mahkeme dosyasından alınan bilirkişi raporlarında yapılan ödemeler hesaplanmadığını, müvekkilinin varsa borç bedelinin güncel durumu net bir şekilde incelenmediğini,

bu hususta yapılan itirazları hakkında bir karar verilmeden hüküm tesis edildiğini ve teslim alınan araçların çok cüzi bedele satıldığını, bu hususta da yerel mahkemeye itiraz edilmiş olmasına ve araçların değer tespiti yapılması istenmiş olmasına rağmen taleplerinin kabul edilmediğini beyanla ilk derece mahkeme kararını kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Menfi tespit istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacılar vekili dava dilekçesinde.

Finansal kiralamaya konu makinelere ilişkin taksit ödemeleri yapılırken davalının makineleri geri aldığını, verilen konkordato mühlet kararı gereği ödemelerin atanan komiser denetiminde yapılması gerektiğini, davalının sözleşme konusu malları müvekkilinden geri almış olmasına ve ödemelerin yapılmış olmasına rağmen müvekkili şirket yetkilisi ... ...'e karşı kefilliği dolayısıyla İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, davaya konu çekten ötürü borçlu olmadığı ileri sürerek huzurdaki dava açılmıştır.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasında Finansal Kiralama Sözleşmesi bulunduğu ve takibe konu dört adet bononun sözleşme kapsamında davalı tarafa verildiği,

sözleşme konusu malların tedbiren davalı kiralayana teslim edildiği ve devamında ikame edilen İstanbul 6. ATM 2019/652 Esas sayılı dosyasından yapılan yargılamada kiralayanın sözleşme feshinde haklı olduğu tespiti ile malların iadesine karar verildiği , istinaf kanun yolu incelemesinde Dairemiz'in 2021/526 Esas 2023/35 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın 22/02/2023 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü,

huzurdaki uyuşmazlığa konu yargılamada alınan bilirkişi raporunda sözleşmeye konu emtiaların 3. Kişiye satış bedeli, ödenmemiş/gecikmiş kira bedeli borcu ve temerrüd faizlerinin dikkate alınarak hesaplama yapılmasının yerinde olduğu, sözleşmenin 48. Maddesine yer alan delil sözleşmesi gereği davalı ticari defter kayıtlarına dayalı inceleme yapılmasının yerinde olduğu, sunulu raporda yapılan ödemelerin mahsup edildiğinin anlaşıldığı gibi başkaca bir ödeme bulunduğuna ilişkin somut bir beyan ve delil sunulmadığı, raporun denetime uygun olduğu,

taraflar arasında malların iadesine yönelik yargılamada verilen karar kesinleşmekle davacılar vekilince müvekkili şirket yönünden aynı iddia ileri sürülerek geçici ve kesin mühlet kararları verildiği ile buna bağlı istemler yeniden tartışma konusu edilemeyeceğinden davacılar vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.