İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/370 K.2024/665

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı aleyhinde davalılar tarafından başlatılan İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyasından gönderilen 20.07.2022 tarihli icra emrine karşı İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2022/755 Esas davası açılarak icra emrine, alacaklara, faizlere ve miktarlarına, ferilerine itiraz edildiği; mahkeme tarafından tedbir kararı verilmediğinden icra dosyasına “itirazi kayıtla ödeme” yaparak dosya borcu ödenerek dosyanın infaz edildiğini, İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2022/755 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada “işlemiş faiz alacağının 143.954,92 TL'lik kısmının” iptaline karar verildiğini, davacının iptal edilen 143.954,92-TL tutarında,

haciz-icra tehdidi sebebiyle alacaklı tarafa fazla olarak para ödemiş olduğunun ve fazla ödediği kadar karşı taraftan alacaklı olduğu anlaşılmakla takibin kaynağı senet olduğundan İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2022/755 Esas 2022/1397 Karar sayılı kararı doğrultusunda, davacıdan haksız olarak tahsil edilen 143.954,92-TL tutarın ödeme tarihi olan 29.07.2022 tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen ticari avans faiziyle birlikte tahsiline ve istirdadına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; taraflar tacir olmadığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülmesi gerektiğinden görev itirazında bulunduklarını, İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/755 Esas 2022/1397 Karar sayılı dosyasının istinafta olup kesinleşmediğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında yapılan kapak hesabının eksik ve yanlış hesaplandığından bahisle, İstanbul 34. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/376 Esas sayılı dosyası ile icra memur işlemini şikayet davası açıldığını, bu davaların bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak, sonuç olarak öncelikle görevsizlik kararı verilmesine, davaya cevapların kabulü ile haksız davanın reddedilmesine, aksi halde İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/755 Esas 2022/1397 Karar sayılı dosyasının ve İstanbul 34. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/376 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

MAHKEME KARARI

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2023 tarihli 2023/337E. - 2023/657K. sayılı kararıyla; "...Mahkememiz ticari davalara bakmakla görevli olup bu davalar mutlak ve nispi ticari davalar olarak 6102 sayılı TTK m.4'de öngörülmüştür. Mutlak ticari davalar m.4/1-a kapsamında TTK'da münhasıran düzenlenmiş işler ile m.4/1-b-f arasında tek tek sayılmak suretiyle öngörülmüş davalardır.

Nispi davalar ise her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan kaynaklanan davalardır. Nispi davalar bakımından tarafların dava konusu edilen ilişkinin her iki tarafın TTK m.11'de öngörülen (esnaf işletmesi için öngörülen sınır aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürüdüğü) özellikleri haiz ticari işletmesi ile ilgili olduğunu ispat etmeleri gerekmektedir.

Davacının ödemiş olduğu paranın istirdadına ilişkin açmış olduğu davada davalılar tacir olmadığı gibi dava mutlak ticari dava değildir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına dayanak ilamlar İstanbul 3. ATM 2014/550 esas ve 2018/782 karar sayılı ilamı ile İstanbul 12. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2012/686 Esas ve 2014/890 karar sayılı ilamlarına dayalı icra emri olduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin mahkememizin görev hususunda itirazı bulunduğu anlaşılmakla dosya kapsamında yapılan incelemede tarafların gerçek kişi olduğu; takibe dayanak belgelerin ilam niteliğinde olduğu anlaşılmakla ilama dayalı istirdat davasında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla davacının davasının mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine" karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davalılar vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde. İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/755 Esas, 2022/1397 Karar sayılı kararının henüz kesinleşmediğini, halen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 2023/234 Esas sayılı dosyasında incelemenin devam ettiğini, davacının buna rağmen istirdat talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında kapak hesabının yanlış yapıldığını, bu hesaba ilişkin icra işleminin iptali için şikayet yoluna gidildiğini, yargılamanın İstanbul 34. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/376 Esas sayılı dosyasında devam ettiğini, bu dava kesinleşmeden davacının istirdat talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, Davacı tarafın bu davayı tahsili geciktirmek için açtığını,Mahkemece icra takibindeki faiz alacağının bir kısmının iptaline dair verdiği kararda hiçbir gerekçeye yer vermediğini, hatalı olan bu mahkeme kararına karşı işbu davanın açılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, istinaf taleplerinin kabulü ile,

davanın bu nedenlerle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2022/755 Esas, 2022/1397 Karar sayılı kararı incelendiğinde; davacının ..., davalıların ..., ..., ..., ... ve ... oldukları, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasıyla ilgili icra emrine itiraz davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün 20/07/2022 tarihli, ...

Esas sayılı icra emrinin 352.594,13 TL’lik işlemiş faiz alacağının 143.954,92 TL’lik kısmının davacı borçlu yönünden iptaline, sair taleplerin reddine karar verildiği tespit edilmiştir.İstanbul 3. Asliye Ticaret mahkemesinin 2014/550 Esas,2018/782 Karar sayılı dosyası incelendiğinde; davacının ..., davalıların ..., ..., ..., ..., ... ve ... oldukları, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas numaralı icra dosyası ile takibe konu edilen 855.000,00 USD bedelli bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, takibin iptali ve ödenen paranın istirdatı talebiyle dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf ve Yargıtay denetiminden geçerek 16/03/2022 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklıların ..., ..., ..., ... ve ... , borçlunun ... olduğu, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/550 Esas, 2018/782 Karar sayılı ilamıyla ilgili toplam 1.026.046,25 TL alacak için 20/07/2022 tarihinde ilamlı icra takibi yapıldığı tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Dava, ilamlı icra takibinde fazla ödenen paranın istirdatı davasıdır.Mahkemece davanın görev nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalılar vekilinin istinaf talepleri incelendiğinde; davanın usulden reddi yerine esastan inceleme yapılarak esastan reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek istinaf talebinde bulunulduğu tespit edilmiştir.

HMK’nun 114/1-c ve 115/1.maddeleri uyarınca yapılan incelemede; icra takibine konu edilen Mahkeme ilamının bonodan kaynaklanan alacakla ilgili menfi tespit davasının reddine ilişkin olduğu, bu takip sırasında fazla tahsil edildiği iddia edilen faizin istirdatı için dava açıldığı, temel borç ilişkininin kambiyo senetlerinden olan bonodan kaynaklandığı, bononun TTK’nun 645 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, TTK’nun 4/1-a maddesi uyarınca TTK’da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarına bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu,

bu nedenle davaya bakma görevinin İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmasına rağmen, Mahkemece davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesinin hukuka aykırı oluğu kanaatine varılmakla, davalılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, işin esasına girilerek yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davalılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 01/11/2023 tarihli 2023/337 E. - 2023/657 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalılara iadesine, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davalılar avansından kullanıldığı anlaşılan.