İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/63 K.2024/322

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, İstanbul ili Karaköy ilçesinde yeme-içme sektöründe faaliyet göstermekte olan "..." isimli işletmenin sahibi olduğunu, müvekkili tarafından, sahip olduğu işletmeye ait "..." markasının değerinin korunması ve tüketicinin yanıltılması yolu ile sahip olduğu tanınırlıktan haksız kazanç elde edilmesinin önlenmesi amacıyla TPMK nezdinde ... numarası ile tescil edildiğini, taraflarınca tespit edildiği üzere,

müvekkili ile aynı sektörde ve işletme dalında faaliyet gösteren "..." isimli alkollü - alkolsüz yeme içme yeri ve restoran olarak hizmet veren işletme tarafından müvekkiline ait marka hakkını ihlal eder mahiyette kullanıldığını ve web sitelerinde verilen bilgi uyarınca ... Mah. ... Cad. No:...

Bodrum/Muğla adresinde "..." ismi ile hizmet verdiğini, davalı tarafın, açıkça bir hak sahibinin marka hakkını ihlal ettiğini bilmesine karşın, müvekkilinin hakkını bilinçli şekilde zedelemeyi sürdürdüğünü, müvekkilinin isim hakkından faydalanarak işletmesine katkı sağladığını, müvekkiline ise maddi manevi zarar vermeye devam ettiğini, hem aynı isimde markanın kullanılması ile görsel ve işitsel olarak, hem de aynı hizmete yönelik kullanılması ile anlamsal bağlamda ortalama tüketici nezdinde iltibas oluşacağı hususunun aşikar olduğunu belirterek,

öncelikle ve ivedilikle mahallinde keşif yapılarak davalı işletmenin tam şirket unvanı ile vergi kimlik numarasının tespitine, davalı tarafından müvekkilinin marka hakkına yapılan tecavüzün giderilmesine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 8.500,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekiline HMK 119/1-b-son maddesi gereği, davalının gerçek kişi ise kimlik bilgilerinin, tüzel kişi ise ticaret unvanının bildirilmesi hususunda bir haftalık kesin süre verilmiş, davacı vekili 12/08/2022 tarihli dilekçesi ile, huzurda görülmekte olan davaya ... - ... Adi Ortaklığı, ... ve ...'in davalı taraf olarak eklenmelerini talep ettiği görülmüş, taraflar davaya dahil edilerek dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; yetkili mahkemenin Bodrum mahkemeleri olması nedeniyle yetki itirazları olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, davacı yanın ... sayı ile 10/06/2019 tarihinde "..." ismiyle ... tarafından yapılan başvuruda adı geçen "..." isminin ... ile herhangi bir benzerliği veya karıştırılma ihtimalinin söz konusu dahi olmadığını, müvekkilinin "..." ismine yönelik 08/09/2020 tarihinde TPMK'na başvuru yaptığını, ... sayılı başvuru dosyası ile de bunun görüleceğini, ancak devam eden süreçte müvekkiline ne başvurusunun onaylandığı ne de reddedildiğine dair herhangi bir bildirimin yapılmadığını,

yani müvekkilinin "..." markasına yönelik kasti bir ihlalinin bulunmadığını, söz konusu tebliğ işlemi ile haberdar olunan bilirkişi raporunda yer verilen başvurunun iptaline yönelik durumu gören müvekkilinin sorgulamasını yaptığını ve bu surette başvurusunun reddedildiğini şifahen öğrendiğini, TPMK'dan kendisine bir karar yazısının gelmediğini, dolayısıyla herhangi bir ihlal durumundan da habersiz olduğunu, işbu tebligatın kendisine ulaşmasından sonra isim değişikliği yoluna gittiğini, hali hazırda tabelayı kaldırdığını, sosyal medya hesaplarını da kapattığını, yapılacak yeni bir keşif ve web sorgusu ile bu hususun görüleceğini,

müvekkilinin "..." isminin tescilinin reddine dair hükmü işbu dava ile öğrenmesi nedeniyle artık ismi kullanmadığını, yaklaşık 1 ay önce işletmede konsept değişikliğine, gidildiğini, pub-bistro sektöründe hizmet vermek üzere tadilat aşamasına girdiğini ve yeni isimle bu faaliyetine devam edeceğini belirterek, öncelikle yetki itirazlarının kabulüne, dosyanın yetkili Bodrum Mahkemelerine gönderilmesine,

davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, davanın konusuz kalmış olması nedeniyle usulden reddine, aksi kanaat halinde müvekkilinin kusuru olmaksızın TPMK'nın müvekkilinin başvurusuna yönelik işlem dosyası kapsamında yapması gereken tebliğ işlemlerini yapmamış olması nedeniyle sair tazminat taleplerinin reddine, bunun yanı sıra "..." ismi ile karıştırılması mümkün olmayan ismin buna yönelik kesin bir ispat söz konusu olmayacağı, bu isim kaynaklı olarak kazanç elde edilebilirliğin ispat edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle davanın reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... - ... Adi Ortaklığı'na dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen, davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 01/02/2023 tarihli 2022/17 E. - 2023/29 K. sayılı kararıyla; "...Davacı taraf delillerinde bulunan marka tescil kayıtlarından anlaşılacağı üzere, davaya konu ... tescil numaralı markanın ... adına kayıtlı olduğu, davacının herhangi bir münhasır lisans sözleşmesi beyan ve iddiasında da bulunmadığı, böylelikle yukarıda anılı kanun maddesi kapsamında davacının dava açmakta aktif dava ehliyetinin olmadığı anlaşılmakla davanın HMK 115/2 maddesi gereği usulden reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davaya konu ... tescil numaralı "..." markasının müvekkili şirketin yetkilisi adına tescilli olduğundan, müvekkili şirketin dava açmakta hukuki yararının mevcut olduğunu, hem müvekkili işletmenin, hem de marka sahibi olan şirket yetkilisi ...'ın davalıların marka kullanımı nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını, Davaya konu markanın tüm haklarının şirket yetkilisi marka sahibi tarafından 10/01/2022 tarihli inhisari lisans sözleşmesi ile müvekkili şirkete devredildiğinden müvekkili şirketin dava açma konusunda yetkili olduğunu, Sözleşmenin 3.5.

Ve 6.1. maddelerinde müvekkili şirketin markadan doğan haklara tecavüz edilmesi halinde her türlü davayı açabileceğinin, hukuki yollara başvurabileceğinin açıkça belirtildiğini, Yerel mahkemece lisans sözleşmesi bulunup bulunmadığı sorulmadan ve sunulması için süre verilmeden eksik inceleme ile davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı bir karar olduğunu, Kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin marka hakkına tecavüz davası açma yetkisi olmadığı kabul edilse dahi,

maddi ve manevi zarar taleplerinin haksız rekabet hükümleri uyarınca değerlendirilip karar bağlanması gerekirken davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davalı lehine üç ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, markaya tecavüzün tespiti ve önlenmesi, maddi ve manevi tazminat taleplerinin tek bir davaya konu edildiklerini, müvekkilinin inhisari lisans sözleşmesi uyarınca dava açma yetkisi bulunduğu halde eksik inceleme ile davanın usulden reddedilmesinin ve tek bir dava nedeniyle davalı lehine üç ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek,

davanın usulden reddine dair mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; dava konusu ... tescil numaralı "..." markasının 43. sınıfta dava dışı ... adına kayıtlı olduğu görülmüştür. Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan ticaret sicil kaydı incelendiğinde; davacı şirketin 08/09/2014 tarihinde tescil edildiği, ...’ın davacı şirketin ortağı ve yetkilisi olduğu tespit edilmiştir.

İlk derece mahkemesi'nce Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla aldırılan 02/06/2022 bilirkişi raporunda.

"Davalı tarafa ait olup restoran/meyhane olarak işletildiği anlaşılan işletmesinde, davaya konu edilen ve fakat davacı şirket adına tescilli olmayan, "..." sözcüklerinden oluşan ... tescil numaralı markada yer alan sözcükler ile iktibas veya iltibas yaratacak derecede aynı veya benzer biçimde, aynı veya benzer sınıf, hizmet veya mallarda kullanılıp kullanılmadığı açısından inceleme yapıldığı,

dava dışı ... isimli şahıs adına tescilli iki adet marka incelenmiş olup davaya konu edilen ... tescil numaralı markanın NİCE sınıflandırmasından 43 numaralı sınıf için koruma sağladığının anlaşıldığını, koruma süresi inceleme tarihi itibariyle devam ettiğini, koruma sağlanan 43.sınıfın yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri(geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri, gündüz bakımı (kreş) hizmetleri, hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetleri, tespit yapılan mahalde de, yiyecek ve içecek sağlanması,

içkili veya içkisiz lokanta restorancılık faaliyetlerinin gerçekleştirildiği; ve bu sebeplerle de markanın kullanımının ve korumasının sağlandığı 43 numaralı sınıfı içeren faaliyetler yapıldığının gözlemlendiğini, vergi levhaları incelendiğinde söz konusu faaliyetleri gösteren tarafın "..." ile "..." isimli şahısların oluşturduğu adi ortaklık olduğu tespit edildiği, restoran/meyhanenin ön cephe girişindeki büyük tabelada, içerideki oklu tabelada, menü yazılan karatahtada, mutfak tezgahındaki örtüde ve çalışanların üzerlerindeki t-shirtlerde;

ve ayrıca işletmeye ait çalışma ruhsatı, alkollü içki satış ruhsatı, işyeri kayıt belgesi gibi resmi belge ve ruhsatlarında "..." ibaresinin tek başına veya yanında başka bir sözcük ile birlikte kullanıldığının tespit edildiğini, söz konusu kullanımların davaya konu edilen ve fakat davacı şirket adına tescilli olmayan, "..." sözcüklerinden oluşan ... tescil numaralı markanın çok benzeri olduğu ve hedef kitlede karışıklık yaratma ihtimalinin bulunduğu görüldüğünü, bu sebeplerle, markayı oluşturan sözcüklerden "..." kelimesinin davalı tarafça bu şekilde kullanımının iltibas yarattığı " hususlarını tespit ve rapor ettiği görülmüştür.

GEREKÇ E

Dava; davalının, ... tescil numaralı markadan kaynaklanan haklara tecavüzünün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davasıdır. Mahkemece davaya dayanak yapılan ... tescil numaralı markanın davacı şirkete ait olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.

Her ne kadar davacı vekili müvekkili şirketin yetkilisi olan marka sahibi ...’ın 10/01/2022 tarihli inhisari lisans sözleşmesi ile marka kullanma ve markanın korunması ile ilgili her türlü yasal yollara başvurma hakkını müvekkili şirkete verdiğini, müvekkili şirketin dava açma yetkisinin mevcut olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, dava dilekçesinde bildirdiği deliller arasında marka lisans sözleşmesinin mevcut olmadığı, dava dilekçesinin içeriğinde de lisans sözleşmesinden söz edilmediği, ilk kez istinaf dilekçesinde sözü edilen sözleşme örneğinin de dosyaya sunulmadığı,

bu durumda davacının marka üzerinde inhisari lisans sözleşmesi nedeniyle hak sahibi olduğunu ispatlayamadığı kanaatine varılmakla, davacı vekilinin buna ilişkin istinaf talebi yerinde bulunmamıştır.Her ne kadar davacı vekili markanın müvekkiline ait işletmede kullanılması nedeniyle davalıların markaya tecavüz fiillerinden dolayı müvekkili şirketin de maddi ve manevi zarar gördüğünü, Mahkemece haksız rekabet hükümlerine göre değerlendirme yapması gerektiğine dair istinaf talebinde bulunmuşsa da, dava dilekçesinde açıkça tescilli marka hakkına dayanıldığı,

haksız rekabete ilişkin bir talepte bulunmadıkları, SMK uyarınca korunan marka hakkının ayrıca TTK’nun haksız rekabet hükümleri ile de korunamayacağı, bu nedenle taleple bağlılık ilkesi gereğince mahkemece haksız rekabet hükümlerine göre değerlendirme yapmamasında hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Davacı vekilinin davalı lehine üç ayrı vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin istinaf talebi incelendiğinde;

davacının marka hakkına tecavüzün tespiti, maddi tazminat ve manevi tazminat davalarını birlikte açtığı, her birisi ayrı bir dava konusu olan taleplerin birlikte açılması nedeniyle objektif dava yığılmasının söz konusu olduğu, Mahkemece reddedilen her bir dava için ayrı ayrı davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M