İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/658 K.2025/1558

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından İstanbul 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile ... Plastik Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen T.C. ... Bankası A.Ş.

Görükle/Bursa Şubesi muhataplı 10/12/2022 tarihli, 32.000-TL bedelli çeke dayalı olarak müvekkili aleyhine takip başlatıldığını, dosya borcunun 41.727,17-TL olarak ödendiğini, söz konusu çekin cirolanarak başka bir çek ile birlikte ...Otomotiv..Ltd.Şti'ye gönderilmek üzere kargoya teslim edildiğini, davaya konu çekte bulunan davacı şirketten sonraki ciranta ... ...'yı (...

Tekstil) müvekkilinin tanımadığını ve herhangi bit ticari ilişkisi de bulunmadığını, davacıdan sonraki cirantalar hakkındaki soruşturmanın devam ettiğini ileri sürerek, 41.227,17 TL'nin 22/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı... ile müvekkili şirket arasında faktoring sözleşmesi akdedildiğini, yapılan sözleşme gereği davalı/borçluya ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, bu finansman karşılığında, dava konusu çekte faturaya istinaden teslim tutanağı ile ciro ve teslim alındığını, müvekkili şirket, kendisine finansman sağlanması talebi ile başvuran müşterisinin taleplerini gerekli yasal prosedürleri ve yükümlülüklerini yerine getirerek karşıladığını, çeki ciro ve teslimini kanuna uygun şekilde gerçekleştiren üvekkilinin, iyiniyetli yetkili hamil olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; dava konusu İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı takip dayanağı 10/12/2022 tarih ve 32.000-TL bedelli çekin, keşidecisinin ... Plastik..Ltd. Şti., lehtarı ve 1.cironun davacı, sonraki ciroların ...

Tekstil-... ..., ...ve davalı faktoring şirketi olduğu, çekin davacının arzusu dışında elinden çıktığı, davalının ticari defter ve kayıtlarının dosyaya ve bilirkişi incelemesine sunulmadığı, işlem yapılırken çek ve fatura istihbaratının yapıldığı konusunda herhangi bir belge görülemediği, temlik alınan faturaya ilişkin gerçek bir ticari ilişkiye dayandığının tevsiki yönünden irsaliye sunulmadığı, davalıının dava konusu çek çerçevesinde yaptığı finansman işleminde Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yeterli istihbarat ve araştırma yaptığının ispata muhtaç olduğu,

ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediği, çekin iktisabında kötü niyetli hareket ettiği ve ağır kusurlu olduğu, davacının icra dosyasına cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 41.727,17-TL'nin ödeme tarihi olan 22/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; müvekkilinin 6361 sayılı kanunda yer alan yükümlülükleri yerine getirdiğini, nitekim bu huusun mahkemenin de kabulünde olduğunu, müvekkilinin ağır kusurlu kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, ortada defterle kanıtlanacak bir husus bulunmadığını, davacının kişisel def'ilerini müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, istirdat talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı,

her ne kadar ilk derece mahkemesin kararında belirtildiği şekilde davalı faktoring şirketinin fatura konusu malın teslim edilip edilmediğini araştırma yükümlülüğü bulunmamakla birlikte, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2, maddenin yollamasıyla 04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1.maddesi uyarınca, faktoring şirketi tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması gerektiği, sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapılmaması gerektiği,

söz konusu yönetmeliğin 5/1a.maddesinde istihbarat çalışmasının; "a) Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, b) İç kontrol sisteminin devralman faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer olmadığının kontrolü tamamlanmaksam kullandırma yapılamayacak şekilde oluşturulması,

c) Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yöntemlere başvurulur." hükümleri düzenlenmiş olup,

faktoring şirketlerinin gerekli istihbarat çalışmasını nasıl yapacağı ve çalışma usullerinin açıkça düzenlendiği, davalı şirketin ilgili yönetmelik uyarınca fatura ve çeki alırken gerekli istihbarat çalışmasını yapıp yapmadığı, bu şirketin mali durumlarına ilişkin değerlendirme yapıp yapmadığı hususunda cevap dilekçesi ve ekinde herhangi bir delile yer vermediği, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davalı faktoring şirketinin davaya konu çeki iktisabında ağır kusurlu sayılarak davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.