İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/8 K.2025/1717

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı ...nin Türk Patent ve Marka Kurumunun 05.03.2019 tarihli yazısından da anlaşılacağı üzere ... markasının mal ve hizmetleri üzerindeki inhisari olarak kullanma hakkını 5 yıl süreli lisans devri sözleşmesi yolu ile elde ettiğini ve 2012-83439 marka numaralı '' ...'' markasının tüm mal ve hizmetlerinde inhisari olarak kullanma hakkının bulunduğunu, davalıların sattıkları ürünlerde ... markası ile aynı renkte ve puntoda ayırt edilemeyecek kadar benzer ... ibarelerini kullandığını, bu kullanımın marka hakkına tecavüz ve iltibas oluşturacağına dair bilirkişi raporunun bulunduğunu,

mevzu edilen bilirkişi raporunun Kayseri de davalının mağazasında yapılan inceleme sonucunda elde edilen veriler göz önüne alınarak marka uzmanı bilirkişi tarafından oluşturulduğunu, davalıların http://www....com/1533, kayseri-...-...-servisi-ve-tamir ve https://... cihazlari.com/Etiket/kayseri-...-...-cihazi/ internet sitelerinden ve adresi belirtilmiş mağazalarında sahte ve taklit ürünlerin müvekkilinin doğal müşteri ağını yanılgıya düşürecek şekilde pazarladıklarını, bu sitenin davalılara ait olduğunun mahkemeye sunulan görüntüler incelendiğinde açıkça anlaşılacağını,

bahse konu sahte ürünlerin pazarlandığı internet sitesinin adres bölümünde yer alan adres ile davalıların mağazalarının adresi ve kendi üstlerine kayıtlı telefon numaralarının aynı olduğunu, Ayrıca http://www...com/1533,kayseri-...-...-servisi-ve-tamir linkinin bilirkişi ve hakim tarafından gerçekleştirilen keşif sırasında davalıya sorulduğunu ve kendisine ait site olduğunu kabul ettiğini, davalılarca bilirkişi raporu alınması sırasında ... ibarelerini kaldırsa da bilirkişi tarafından yapılan incelemede siteye girişin sağlandığını, web sitesinin güncellendiği bilgisinin görüldüğünü,

sayın mahkemece web arcvhive sitesinden sitenin eski görüntülerine bakıldığında ... ibareli görüntülerin görüleceğini, tüm açıklamaları sebebi ile, kullanımının davacı müvekkiline ait olan ''...'' markasının davalılar ...

SU ARITMA ve ... tarafından kullanılmasının taklit ürünlerinin internet üzerinden ve bilirkişi raporunda bilirkişinin de belirttiği adresteki mağazadan satışının yapılmasının marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, durdurulması ve önlenmesine, davalıların kullanımında olan http://www...Com/1533,...-... -servisi-ve-tamir ve https://eniyisuaritmacihazlari.com/Etiket/kayseri-...-...-cihazi/ adlı web sitelerine online erişimin engellenmesine, bu amaçla Erişim Sağlayıcıları birliğine müzekkere yazılmasına,

Davalıların belirtilen adreslerde ve internet sitesi aracılığı ile kanuna aykırı şekilde satışını yaptığı taklit ürünlere el konulmasına, saklanmasına ve dava sonucunda imhasına, bilirkişi marifetinde tespit edilecek lisans bedeli çerçevesinde şimdilik 1.000.00 TL tutarında maddi tazminatın ve 10.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari işlere uygulanacak avans faizi ile birlikte Davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili ... in, ... Su Arıtmanın ticari ünvanı adı altında ... adlı ürünün sahibi olmadığı gibi, satışını ve pazarlamasını da gerçekleştirmediğini, müvekkili ...'in ve kullanmış olduğu ticaret unvanı yönünden yukarıda esası verilen davada davalı sıfatı bulunamayacağından açılan davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, iltibasa ve de haksız kazanca neden olduğu düşünülen ''...'' markasının temin edilmesi, yahut pazarlanması,

satın alınması dahil olmak üzere, müvekkilinin ve de kullanmış olduğu ticari ünvanın hiç bir ilgisi bulunmadığını, davacı şirket vekillerince Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/7 Değişik İş sayılı dosyasında delil tespiti yapılmış değişik iş numarası verilen dosyada 26/03/2020 tarihinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunun 1. Sayfasında ''... su arıtma firmasının İstanbulda yerleşik ... Su Arıtma İnş. Taşımacılık İth. Ltd. Şti. tarafından, ...

Kayseri kurumuna satışı gerçekleşen ... su arıtma cihazlarının Kayseri yetkili servisi olarak bakım yaptığını '' değişik iş numarası ile Mahkemesince tespit tutanağına davalının beyanlarının geçirildiğini buna göre, ... Group Su Arıtma İnş. Taş. İth. İhr.

Şti. ile Kayseri ... arasında önceden satışı yapılan su arıtma cihazlarının, bakım onarım sarf malzemelerinin değişimi su arıtma filtrelerinin değişimi adına yetkili servis olarak hizmet verdiğini beyan ettiğini, 23/07/2018 tarihli Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan ve bilirkişi raporunun 2. sayfasına geçirilen servis fişinde '"İlgili tarihde bakım nedeni ile Kayseri Havalimanı ...'ta bulunulduğu rutin bakım işlemlerinin yapıldığı ''... tak-çevir adı altında ...

Grup 'tarafından ...'a gönderi yapılan 8 adet tak çevir filtrenin kullanıldığının raporda yer aldığını, ...

Group tarafından müvekkiline gönderilen sarf malzemelerinin ''...'' adında malzemeler olduğunu, müvekkili ... ve kullandığı ünvanının, davaya konu ürünler yönünden, "..." markasının üretilmesi, temin edilmesi, yahut pazarlanması ve satın alınması dahil olmak üzere, müvekkilinin ve kullanmış olduğu ticari ünvanın hiç bir bağlantısı bulunmadığını, 26/03/2020 tarihli Raporun sonuç ve kanaat kısmında ise, aleyhe tespit istenilen ''... '' ibareli su arıtma filtrelerinden yalnızca 1 adet bulunduğunu, buna göre mahkemece sunulan belgeden anlaşılacağı üzere "..." adında sarf malzemelerinin müvekkili tarafından ...

Grup adına ve ... Group müşterilerinin adına yapılacak rutin servis hizmetlerinde kullanılacak olması nedeni ile ...

Grup adına müvekkilinde kendi yedinde tutmuş olduğu sarf malzemesi ürünleri olup, kullanım amacı dışınca başka bir amacı bulunmadığını, alan adı ve içeriklerine ilişkin olarak, davalının sahip olduğu http://www...com alan adından anlaşılacağı üzere davalının sadece tamirat iş ve işlemlerini yaptığını, buna göre bazı markalar ile yetkili servis olarak çalışmakta iken, diğer bir takım markalar ile ürün bazında sarf malzemesinin yetkili kişilerden temini edilmek sureti hizmet verdiğini,

ürünün yetkili servisi olması halinde öncelikle müşterinin talebi servise konu ürünün garanti süresinin sona ermesi ve de ürünün sarf malzemesinin yetkili firmadan alınmak sureti ile hizmet verdiğini, ... adlı ürün yönünden sadece ...

Grup ile çalışmış olduğunu ve ürünün sarf malzemesi ... grup tarafından davalıya kargo yapılmış olduğunu ve bu şekilde ...'a hizmet verildiğini, tüm açıklamaları sebebi ile Davacı tarafça ikame olunan davanın öncelikle müvekkil yönünden pasif sıfat yokluğu nedeniyle reddine, davacı vekilinin ''delil tespitinin yapıldığı mağazadan satışının yapıldığına'' yönelik davacı şirketin hukuki mesnetten yoksun iddiaları ile birlikte, marka tecavüzüne ve haksız rekabet ve sair taleplerin de reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...davacı şirketin TPMK nezdinde ... numarasıyla tescilli ... markasının 5 yıl süre ile lisanslı kullanıcısı olduğunu iddia ettiği, davalı tarafından internet ortamında ve işyerinde taklit niteliğinde ... markasının kullanıldığının iddia edildiği, bu sebeple marka hakkına tecavüzün tespiti önlenmesi ve meni ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulduğu, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, davalıya ait işyerinde Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/7 değişik iş sayılı dosyası ile yapılan tespitte davalı tarafından ... markası ile davacı ile aynı filtrelerin kullanıldığı,

alınan bilirkişi raporuna göre kullanılan renk ve kelime yapısı itibariyle benzerlik olduğu yönünde görüş bildirildiği, mahkememizce yaptırtılan bilişim bilirkişisinde ise davalı tarafından kullanılan www...com ... ibaresinin kullanıldığının tespit edildiği, mahkememizce davalının itirazları da değerlendirilerek dosya kapsamı yönünden 04/10/2021 tarihli bilirkişi raporu aldırıldığı, bu rapora göre de davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, yapılan maddi tazminat hesabı yönünden ise 8333,33 TL tazminat hesabı yapıldığı,

buna göre tüm dosya kapsamı birararada değerlendirildiğinde davacı şirketin dava dışı tekstraiding ınc ye ait 2012/83439 sayılı ... markasının 5 yıl boyunca lisans hakkını devraldığı, marka tescil sahibi olmasa da lisanslı kullanıcılarında markaya tecavüz davası açabileceği, markaya tecavüz davası ve haksız rekabet davası açabileceği, tazminat talebinde bulunabileceği, davacı tarafından dosyaya sunulan dava dışı tekstraiding firması ile yapılan lisans sözleşmesinin geçerli bir sözleşme olduğu bu sözleşme kapsamında davacının tecavüzün önlenmesi talebinde bulunabileceğinin anlaşıldığı,

davalının işyerinde yaptırılan tespitte davalı tarafından davacı markasının yer aldığı ürünlerle aynı renk ve şekilde ... ibaresine benzer şekilde ... ibaresi mavi life ibaresi yeşil renkte olan orjinal ürüne benzer şekilde ... ibaresi mavi renkte fil ibaresi ise yeşil renkte ve aynı ölçü ve şekilde kullanıldığı, yine davalının internet sitesinde ... su arıtma cihazlarının yetkili servisiymiş gibi tanıtımlarda bulunulduğu, bu şekilde bilirkişilerce yapılan tespitler karşısında davalı kullanımlarının 6769 sayılı SMK 29 maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz TTK 55/1.a 4 maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği buna göre SMK nun 149.

Maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği davacı tarafından lisans bedeli üzerinden talepte bulunulmuş ise de buna ilişkin örnek lisans bedeli sözleşmesi sunulmadığı, bu talep üzerinden mali bilirkişi tarafından davacı şirketin dava dışı marka sahibine ödemiş olduğu lisans sözleşmesindeki bedele göre hesaplama yapılmış ise de bu bedelin mahkememizce uygun bulunmadığı zira bu bedelin bütün Türkiye çapında kullanıma yönelik bir bedel olduğu,

bu nedenle maddi tazminat talebinin mahkememizce resen belirlendiği davacının 15.000 TL maddi tazminat talebinde bulunduğu bu bedelin mahkememizce uygun bulunduğu ve ilk ihlal tarihi olan 06/03/2020 tarihi olan ticari faiz ile birlikte davalıdan alınmasına karar verildiği, manevi tazminat yönünden ise davalının işletmesinin büyüklüğü tespit edilen ürünler yaptırılan sosyal ekonomik durum araştırması ve tüm dosya kapsamına göre 7500 TL nin dosya kapsamına uygun olduğu ve bu bedel üzerinden manevi tazminatın kısmen kabulüne karar verilerek;- Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,

davalı ... tarafından davacının ... markasına yönelik tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespiti, durdurulması ve önlenmesine, davalının fiziken ve internet sitesi aracılığı ile yapmış olduğu tecavüz teşkil eden ürünlere el konulmasına, saklanmasına, hüküm kesinleştiğinde imhasına, davalı adına kayıtlı www...com/1533,kayseri-...-su-arıtma-servisi ve tamir ve httpss://eniyisuaritmacihazlari.com/etiket/kayseri-...-...-cihazi isimli web sitelerinin erişime engellenmesine,-15.000 TL maddai tazminatın 06/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,

-Manevi tazminat talebi yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile, 7.500,00TL Manevi tazminatın 06/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, "Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde;müvekkilinin dava konusu "..." adlı ürünün üreticisi tedarikçisi veya satıcısı konumunda olmadığını, sadece ... Grup Su Arıtma İnş. Taşımacılık İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından Kayseri Hava alanına gönderilen ürünleri talimat doğrultusunda ... Kayseri kurumunda bulunan filtrelerle değişimini sağladığını, değişim sırasında artan bir adet filtreyi de ...

Grup adına yedinde tuttuğunu, delil tespitinde de açıklandığı üzere bir adet filtre dışında marka hakkına tecavüz oluşturabilecek herhangi bir ürün bulunamadığını, Tanık ...'ın beyanları dikkate alındığında müvekkilinin davacının marka hakkına tecavüz niteliğinde herhangi bir eylemi olmadığı açıkça görüleceğini, müvekkilinin kastı veya ihmali de olmadığını,Mahkemenin manevi tazminat kararının yerinde olmadığını, manevi tazminat koşulları oluşmadığı gibi, tazminatın zenginleşme aracı olmaması temel ilkesine de aykırı şekilde yüksek belirlendiğini, herhangi zarar dahi söz konusu olmadığını,

bilirkişi raporuna göre davacının tüm Türkiye için toplam lisans bedeli 8.333,33 USD olduğu belritildiğini, bu lisans bedeli Kayseri ilinin nüfusuna oranlandığında Kayseri iline denk gelen lisans bedeli 141,66 USD olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte marka hakkına tecavüzün varlığı kabul edilse dahi müvekkilin ödemesi gereken maddi tazminat en fazla 141,66 USD'nin dava tarihindeki karşılığı olabileceğini, hükmolunan maddi tazminatı kabul etmediklerini, Eksikliklerin giderilmediğini, ...

Grup Su Arıtma İnş. Taşımacılık İth. İhr. Ltd. Şti.'ne yazılan müzekkere cevabının gelmediğini, 05/07/2022 celsenin 2 numaralı ara kararında "Dava dışı ...

Grup tarafından tarihsiz cevabi yazı sunulduğu, taraflara bu yazı cevabını inceleyip beyanda bulunmaları için 2 hafta süre verilmesine," karar verilmiş ise de dosyanın incelemesinde UYAP kayıtlarında herhangi bir cevabi yazı bulunamadığını, müvekkiline beyan hakkı tanınmadığını, SMK m. 151 kapsamında tazminat talep edilmesinin mümkün olmadığını, taleplerin ... adlı marka sahibine yöneltilmesi gerektiğini, müvekkilinin kusuru olmadığını, Müvekkili adına kayıtlı olduğu iddia edilen internet sitelerinde davanın açıldığı tarih itibariyle ... markasına ait herhangi bir haksız saldırı bulunamadığını,

... markasına ait bütün kayıtların kaldırıldığını, Bu haliyle marka hakkına tecavüz olduğu kabul edilse dahi davanın açıldığı tarih itibariyle tecavüzün devamı söz konusu olmadığını, durdurulacak, önlenecek ve mallara el konulacak herhangi bir tecavüz olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni refi ile tazminat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; dosyadaki mevcut bilirkişi raporları yeterli ve hükme elverişli olup, www...com adresinde "... su arıtma cihazı/kayseri ... su artıma cihazı servisi yazısının bulunduğu, 08/06/2019 Tarihli bir linke yönlendirme yaptığı, burada "Kayseri ...

Su Arıtma Cihazları olarak tüm çalışanlarımızın katılımı doğrultusunda sürekli gelişim ile müşterilerine kaliteli ürün ve hizmetlerin sunulmasını hedefleyen ve kurumsal bir yapıya sahip olan firmamız içme kullanma suyu, deniz suyu ve atık su arıtımı, proses suyu ve saf su üretimi, havuz ekipmanları ve kimyasalları satışı, paslanmaz ürün imalatı, proje ve mühendislik, taahhüt, ithalat-ihracat, danışmanlık, toptan ve perakende satış,

montaj ve teknik servis hizmetlerini başarıyla yürütmektedir.” başlık yazısının bulunduğu ve altında “...” markalı ürün görselinin kullanıldığı anlaşılmakla mahkemece mevcut delil durumuna göre markaya tecavüze yönelik taleplerin kabulüne karar verilmesi yerinde görülmüştür.

Davacı SMK 151/2- c maddesine göre lisans bedeline göre maddi tazminata hükmedilmesini talep etmiş olmakla mahkemece lisans sözleşmesi de dikkate alınarak TBK 50 maddesi gereğince maddi tazminata hükmedilmesi yerinde olduğu gibi, somut olayın özellikleri, mevcut delil durumu dikkate alındığında manevi tazminata hükmedilmesi ve hükmedilen tazminat miktarı da yerinde görülmekle,

davalı vekilinin bu hususlardaki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.