İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1049 K.2025/1245

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından müvekkili aleyhine 8.000.000,00 TL bedelli bir adet senede dayalı olarak Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin...98 Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını ve işbu takibe konu Ödeme Emri 20.11.2023 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiği,

davacı vekili tarafınca işbu İcra dosyasına 23.11.2023 tarihinde itiraz edildiğini, müvekkilinin davalı ...'a böyle bir borcunun bulunmadığını, bu takibe konu senedin müvekkiline cebir ve şiddet uygulanarak müvekkilinden alındığını daha sonrasında üç sıfır eklenerek takibe konulduğunu, müvekkili tarafından davalı ve müvekkilini darp eden diğer şahıslar hakkında şikayette bulunulduğunu, Davalı ve diğer şüpheliler hakkında Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/59652 soruşturma numaralı dosyası üzerinden yağma suçundan soruşturma başlatıldığın belirterek menfi tespit talebinin kabulüne,

müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespiti ile asıl alacağın %20'si tutarında tazminata, %10 tutarında idari para cezasına hükmolunmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; iddiaları kabul etmemekle birlikte taraflar arasında müddeabihi ve dava konusu aynı olan (8.000.000 TL'lik senede dair menfi tespit davası) İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/732 E. Sayılı dosyada derdest dava mevcut olup şu an istinaf aşamasında olduğunu, açılmış ve görülmekte olan İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/732 E. Sayılı dosyanın davacısının, hukuki koruma sürecini başlatmış olduğundan artık onun aynı senet ve aynı taleple aynı davayı yeniden Mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer bir yarar bulunmamakta olduğunu,

bu nedenle davanın ikinci kez açılması sebebiyle eldeki davanın HMK md 114/1 gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini, ihtilaf konusu senedin keşidecisinin davacı ... olan senedin sonradan doldurulduğu iddialarının asılsız olduğunu, senede sonradan 3 sıfır eklendiği iddiasının kabul etmediklerini ve davacının el yazısı ile sekiz milyon TL yazmakta olduğunu, imza incelemesi ile davacıya ait olduğunun tespit edileceğini, haksız davanın derdest dava olması sebebiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, takip dosyasının devamına,

alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...Davacının açtığı menfi tespit davası yönünden ; tarafları ve sebebi ve konusu aynı olan İstanbul 19 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/732 Esas sayılı dosyasında verilen kararın henüz kesinleşmediği , derdest bir dava var iken yeni bir davanın açılmasının mümkün olmadığı ve 6100 sayılı HMK'nun 114/1-ı maddesi gereğince , davanın dava şartı yokluğundan usul yönünden reddi gerektiği anlaşılmakla davacının açtığı davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-ı maddesi ve 115 maddesi gereğince USUL YÖNÜNDEN REDDİNE, şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle; İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/732 esas sayılı dosyası incelenmeden, davalının o dosyada yapmış olduğu istinaf başvurusunun tamamen kötü niyetli bir şekilde yapıldığı, dürüstlük ve hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırı bir şekilde hareket ettiği ve usul ekonomisi ilkesi gözetilmeden karar verildiğini, müvekkilinin mağdur olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın derdestlik nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

HMK'nın 114/1. maddesi gereğince aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması dava şartı ise de, HMK'nın 115/2. maddesinde, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için mahkemece ilgili tarafa kesin süre verileceği düzenleme altına alınmıştır. Bu duruma göre mahkemece, önceki dava dosyası getirtilerek hangi aşamada olduğunun ve kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması, kesinleşmediğinin tespit edilmesi halinde ise kesinleşmesi için HMK’nın 115/2 maddesine göre işlem yapılması gerekir. (Y.11HD, 2020/6133 E, 2021/4044K., 26.04.2021 Tarihli kararı)

Somut uyuşmazlıkta; İstanbul 19 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/732 Esas sayılı dosyasının 14.04.2025 Tarihinde kesinleşmiştir. Bu durumda istinaf inceleme tarihi itibarı ile derdestlik ortadan kalktığı gibi mahkemece, yargılama sırasında ilgili dosyanın bekletici mesele yapılması gerekirken davanın derdestlikten reddedilmesi usul ekonomisine aykırı görülmüş davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, karar vermek gerekmiştir