İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1132 K.2026/682

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’nın “...” çakmaklarıyla, tanınmış bir şirket olduğunu, 17/102005’te ... ibaresinin tanınmış marka olduğuna karar verildiğini, markanın 1970’li yıllarda Türkiye pazarına girdiğini, 2001 yılında dağıtıcı şirket olarak ... ...

AŞ'nin kurulduğunu, davalıya ait ürünlerin ... markalı ürünler aleyhinde marka ve tasarım hukuka açısından tecavüz oluşturduğunu ve haksız rekabete yol açtığını müvekkili şirket ile ilişkilendirmek suretiyle iltibas yaratan ve haksız kazanç sağlayan davalının 17/09/2013 tarihli ve 102.297,02-USD tutarındaki Çin’de getirilip piyasaya sürdüğü bu çakmaklar nedeniyle, müvekkilinin satış yapamamasına ve maddi kayba uğradığını bu nedenlerle, müvekkilin marka ve tasarım hukukundan doğan haklarına davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, ve men’ine ortadan kaldırılmasına, davalının bilerek ve isteyerek,

kötü niyetle yarattığı haksız rekabet nedeniyle kusurlu olmasından dolayı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000-TL maddi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi işe talep tutarını 101.870,40 TL’ ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin çakmaklarının özgün marka ve tasarım tesciline sahip olduğunu, ... çakmakların ... sayılı tescil numarası ile endüstriyel tasarım siciline kayıtlı olduğunu, çakmakların endüstriyel tasarım tescilini ....Ltd.Şti’nin 31.08.2010 tarihinde ... başvuru ile iktisap ettiğini, bu şirketle varılan mutabakat ile Bakırköy 25.Noterliği ... yevmiye numaralı tasarım tescil belgesi devir sözleşmesi ile 25.12.2012 tarihinde çakmakların endüstriyel tasarım tescil belgesini devir aldıklarını, bu tescile dayalı kullanımlarının olduğunu, her iki tarafın çakmakları incelendiğinde aralarında teknik özellikler dışında farklılıklar olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiş, verilen bu karar davalı tarafın istinafı üzerine Dairemizin 2018/2016 E. - 2021/709 K. sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.

İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda; davacı adına TPMK nezdinde tescilli markaları ile tasarımlarının bulunduğu, dosya kapsamında istinaf öncesi ve sonrası alınan bilirkişi raporlarında, davalının kullanımlarının ayrıntılı olarak bilirkişi raporlarında karşılaştırıldığı, bilirkişi raporlarında, davacı tarafa ait ...

(2) numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tasarımlar arasındaki bu benzerliğin, tescilli tasarım hakkına ve haksız rekabete yönelik kullanım olduğu; davacı tarafa ait ...numaralı şekil markası ve ürün ile davalı tarafa ait çakmak standı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalının marka kullanımının, davacının tescili ... numaralı şekil markası ile ayırt edilemeyecek denli benzer olduğu bu hali ile davalının eylemlerinin davacı adına tescilli marka ve tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğu, davalı adına tescilli bulunan markaların ise kesinleşen İstanbul 3. FSHHM'nin 2014/126 E. sayılı dosyasında verilen karar ile hüküsüzlüğüne karar veridliği bu hali ile davalının eylemlerinin bir hakka dayanmadığının anlaşıldığı, davacının 03/04/2014 tarihli dilekçesinde;

" haksız rekabete dayalı olarak ve 556 Sayılı KHK 66/2-a maddesi gereğince, marka hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, marka sahibinin markanın kullanılması ile elde edeceği muhtemel gelir" seçeneğine göre tazminat talep ettiği, istinaf öncesi yapılan bilirkişi incelemeleri dikkate alındığında 05/09/2017 tarihinde alınan bilirkişi raporunda seçilen tazminat türüne göre davacının talep edebileceği tazminat miktarının 92.910,56 TL olduğu gerekçesiyle, davalının eylemlerinin davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan marka ve tasarım hakkına tecavüz ile haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespitine,

tecavüze konu eylemlerin ile haksız rekabetin men'i ile ortadan kaldırılmasına, davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile hesaplanan 92.910,56-TL yoksun kalınan kazancın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... tescil nolu stand şekil markası ile 2010/04152, 2006/01798, 2007/00629, ... tescil nolu tasarımlarına tecavüz teşkil eden davacı adına tescilli bulunan marka ve tasarımlarla ayniyet derecesinde benzer olan çakmak ve standlara el konularak karar kesinleştiğinde imhasına, hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; söz konusu tescili ... yaptığından, kabul manasına gelmemek kaydıyla, davacının iddia ettiği taleplerinin doğru olduğu varsayımında, tescili yapan yani kusurlu fiilin icra makamı olan ... aleyhine işbu davanın açılması gerektiğini, husumet itirazlarına ilişkin bir karar verilmediğini, her davanın açıldığı andaki şartlara göre değerlendirilmesi gerektiğini, davacının, İstanbul 3. FSHHM’de açtığı işbu hükümsüzlük davasının 2014 yılında işbu davadan sonra açtığını, davacı tarafın talep etmiş olduğu maddi ve manevi haklar ın TTK madde 56/1 uyarınca 1 e 3 yıllık zamanaşımı süreleri tabi olup,

bu süre zarfında talep edilmediğinden zamanaşımına uğradığını, müvekkil şirketin o dönemki üretimlerinin ... nezdinde tescilli hakka dayanma olduğunu, bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, bilinçlenmiş orta zekalı bir kullanıcının ... çakmak ile müvekkilin ürünlerini karıştırmasına imkan bulunmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, marka ve tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüzün, haksız rekabetinin tespiti meni, ref'i ile maddi tazminat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporlarında; davacı tarafa ait ...

(2) numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tasarımlar arasındaki bu benzerliğin, tescilli tasarım hakkına ve haksız rekabete yönelik kullanım olduğu, davacı tarafa ait ...numaralı şekil markası ve ürün ile davalı tarafa ait çakmak standı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalının marka kullanımının, davacının tescili ... numaralı şekil markası ile ayırt edilemeyecek denli benzer olduğu yönünde görüş bildirildiği, davalı adına tescilli bulunan markaların ise kesinleşen İstanbul 3. FSHHM'nin 2014/126 E. sayılı dosyasında verilen karar ile hüküsüzlüğüne karar verildiği hükümsüzlüğün geriye etkili sonuç doğurması nedeniyle, davalının eylemlerinin bir hakka dayanmadığı, davalının eylemlerinin davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan marka ve tasarım hakkına tecavüz ile haksız rekabet niteliğinde olduğu,

davalının haksız fiil niteliğindeki eylemleri nedeniyle aleyhine husumet yöneltilmesi yerinde olup, davalı vekilinin husumet itirazının yerinde olmadığı, ilk derece mahkemesince haksız fiil olan tecavüzün devamı dikkate alınarak zamanaşımına ilişkin itiraz yerinde görülmeyerek yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.