İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1167 K.2025/1182

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01/06/2019-24/06/2024 tarihleri arasında işveren davalıya ait "..." isimli şahıs firmasında çalıştığını, şirketin finansal problemler yaşaması nedeniyle işverenin işletmeci teklifi üzerine müvekkilinin müdür olarak firmada çalışmaya devam ettiğini, taraflar işletmenin devrine ilişkin protokol yapmışsa da bu protokol şartları hiçbir zaman gerçekleşmediğini ve davalı tarafından kandırıldığını, müvekkilinin iş akdine son verildiğini protokolün sonucu olarak davalı işverene müvekkilinden imzası iradesi sakatlanarak iki adet boş bonoya alındığını ileri sürerek, müvekkilinin 2 adet bonodan borçlu olmadığının tespitine, bonoların iptalini karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, borçlunun borçlu olmadığının hemen tespit edilmesinde hukuki yararının mevcut olmadığı, borçluyu tehdit edebilecek yakın bir tehdidin bulunmadığı, davacının dava açmasında hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek; boş senetlerin davalıda tutulması ile müvekkilinin icra tehdidi altında bulunduğunun sabit olduğunu, henüz icra takibi başlatılmamış olsa da, boş bonoya oldukça yüksek miktarların yazılarak müvekkilinin icra tehdidi altında tutulması ihtimalinin göz ardı edilemeyecek boyutta olduğunu, ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yukarıda yazlı şekilde davanın usulden reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili, 27/05/2025 tarihli dava dilekçesiyle davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, mahkemece davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden 28/05/2025 tarihli tensip tutanağıyla davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Hukuki yarar kavramı HMK 114/4 maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiştir. HMK'nun 138. maddesine göre dava şartları, dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra ön inceleme aşamasında dosya üzerinden incelenir ve karara bağlanır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmadan ve özellikle dava dilekçesinin davalıya tebliği ve davalının cevabı beklenmeden dosya üzerinden karar verilmek suretiyle, davacının hukuki yararla ilgili iddiasını ispat imkanı tanınmadan, HMK'nın 27. maddesinde yer alan hukuki dinlenilme hakkına da aykırı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. (Emsal Kapatılan Yargıtay 19.HD'nin 2011/16064 E- 2012/5620 K.sayılı ve 2016/12630 E-2017/7282 K.sayılı kararları)

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.