İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1326 K.2025/1421

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin 2. sırada bulunan davalı ile Finansal Kiralama sözleşmesi imzaladığını, sözleşme ilişkisi devam ederken ...

Firması ödemesi geciken taksitler nedeniyle müvekkili hakkında icra takibi başlattığını, müvekkilinin sağlık sorunları nedeniyle hakkında başlatılan işlemlerden haberdar olamadığını ve takiplerin kesinleşerek müvekkilinin mal varlığına yönelik haciz işlemeleri başlatıldığını, müvekkilinin daha sonra bahse konu borcu ...

Bank şubeleri ve ... firmasının avukatlarına ödeyerek borcunu sona erdirdiğini, ancak ... firmasının buna rağmen takip konusu alacakları 1.sıradaki davalı ... firmasına sattığını, bu alacaklının da, müvekkilinin mal varlığına yönelik olarak İstanbul 1.İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından haksız bir şekilde işlem yaparak müvekkili ile ilgisi olmayan adreslerde haciz işlemi yaptığını, müvekkilinin bunun üzerine varlık şirketi ile görüşmeler yaptığını ve borcunun ne kadar olduğunu öğrenmek istediğini ve kendisine borcunun toplamının 128.399,00 TL olduğunun söylendiğini ve müvekkilinin bu ödemeyi icra dosyasına yaptığını,

müvekkilinin yaptığı ödeme sonrası yapmış olduğu ... sözleşmesinin ödeme dekontlarının ve bütün evraklarının bir örneğinin kendisine verilmesini istediğini fakat 2.sıradaki davalı tarafından bütün evraklarının ... firmasına devredildiğini ve kendilerinde herhangi bir evrak örneği bulunmadığını ileri sürdüğünü, bunun üzerine 1.sıradaki davalı ... firması ile iletişime geçildiğini, müvekkilinin yapmış olduğu ödeme belgelerini beklerken bu seferde İstanbul 34.İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyası ile borçlu olduğunu öğrendiğini ve bu seferde bu dosya üzerinden haciz işlemi başlatıldığını, müvekkilinin bahse konu finansal kiralama işlemi nedeniyle borçlu olmadığı ya da bu miktar kadar borçlu olmadığı kanaatinde olduğunu beyanla müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile başlatılan takiplerin iptalini ve takip alacaklarının %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, müvekkili tarafından yapılan fazla ödemelerin istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Yönetim A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Finansal Kiralama A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İstanbul 17. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/395 Esas- 2023/265 Karar 12/12/2023 Tarihli kararı; "...

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davada mahkememizin görevsiz bulunması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c ve 115. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davacının davasının mahkememizin görevli olmadığından USULDEN REDDİNE, 2-Görevli Mahkemenin İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN olduğunun TESPİTİNE, ..." karar verilmiştir.İSTİNAFA KONU İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/06/2025 tarih ve 2024/122 Esas, 2025/442 Karar sayılı kararıyla; "...Somut olayda; eldeki davanın 22.02.2024 tarihinde Mahkememize tevzii edildiği,

Mahkememizin 23/02/2024 tarihli tensip zaptının (13) numaralı ara kararı ile davacıya verilen süre üzerine davacı vekilinin 04/03/2024 tarihli dilekçesinin ekinde sunduğu arabuluculuk ilk oturum/bilgilendirme tutanağı başlıklı belgeden de anlaşılacağı üzere davanın Mahkememize tevzii edildiği gün olan 22/02/2024 tarihinden 4 gün sonra 26/02/2024 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğu, zira anlaşamama üzerine 04/03/2024 tarihinde arabuluculuk son tutanağı düzenlediği, davacı vekilince bu tutanağın yine 04/03/2024 tarihli dilekçesinin ekinde mahkemeye sunulduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre davacının İstanbul 17.Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/12/2023 tarihinde verilen görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzii edilen süre içerisinde/o süre aralığında zorunlu arabuluculuk sürecini tüketmeden eldeki davanın Mahkememize tevzii edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında; arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir nitelikte olan bir dava şartı olmaması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Benzer mahiyette içtihatlar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 07/03/2024 tarih, 2024/306 Esas ve 2024/385 Karar ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 30/10/2024 tarih, 2024/883 Esas ve 2024/1361 Karar sayılı ilamları) Yukarıda açıklanan nedenlerle. HÜKÜM: 1-Davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Somut olayda arabuluculuk başvurusu dava açıldıktan sadece 4 gün sonra yapılmış ve anlaşamama tutanağı dava esasına girilmeden dosyaya sunulduğunu, dava şartının tamamlandığının açık olduğunu, Mahkemenin yorumunun HMK m.115’in amacına aykırı olduğunu, dava açıldıktan hemen sonra arabuluculuk sürecine başvurulduğunu, anlaşamama tutanağı alınarak mahkemeye sunulduğunu, dava esasına girilmeden önce eksiklik giderildiğini, Hak Arama Özgürlüğü ve Ölçülülük İlkesine, ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil ettiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davacı vekili yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.6325 sayılı HUAK'ın "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin 2. Fıkrasında;"(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi mevcuttur.6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde.

Dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için kesin süre vereceği, noksanlığın davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği düzenlenmiştir.Somut olayda, davanın ilk olarak 23/06/2022 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, mahkemesince görevsizlik kararı verildiği, kararın taraflarca istinaf edilmeksizin kesinleştiği ve dosyanın 22/02/2024 tarihinde Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği,

ilk derece mahkemesince tensip ara kararı ile arabuluculuk tutanağını sunmak üzere davacı tarafa kesin süre verildiği, davacı tarafından 04/03/2024 tarihli dilekçe ekinde arabuluculuk tutanak sureti dosyaya sunulduğu, sunulu arabuluculuk tutanağı incelendiğinde. Arabulucuğa başvuru tarihinin 26/02/2024 tarihi olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre; dava açılış tarihinde uyuşmazlık zorunlu arabuluculuğa tabi değil ise de 32154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7445 sayılı Kanun hükümleri ile menfi tespit davalarına ilişkin zorunlu arabuluculuk süreci hakkında yapılan yasal düzenlemenin 01/Eylül/2023 tarihinde yürürlüğe girdiği, Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kanunun yürürlüğe giriş tarihinden sonra olduğu,

bu halde davacı tarafından en azından dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği tarihe kadar arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerektiği, sunulu tutanaktan arabuluculuğa başvuru tarihinin dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi tarihinden sonrasına ilişkin olduğu, 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünde yer alan düzenlemede arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığının açık şekilde düzenlendiği ve düzenlemenin emredici nitelikte olduğunun anlaşılması karşında 6100 sayılı HMK’nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin 115. madde hükmünün uygulanma olanağı bulunmadığı,

ilk derece mahkemesince dava şartına ilişkin olarak davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.