İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1548 K.2026/172

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...

Bankası A.Ş.'nin 2020 yılında kurulduğunu, Türkiye'nin ....... bankası olduğunu, bu kapsamda yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini, .......08.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan, 04.08.2022 tarihli ve 10282 sayılı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Kararı kapsamında Türkiye’nin "...." Dijital Bankası olarak kuruluş iznini aldığını, 12.12.2022 tarihinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde kuruluşunun tescil edildiğini ve 31.03.2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun ....

Sayılı ve 30.03.2023 tarihli, 31.03.2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan kararı ile faaliyet izni aldığını, müvekkili bankanın müşterisi olan davalı ...'a ait ...... numaralı prepaid karta, 02/08/2024 tarihinde ......isimli işyerinden herhangi bir otorizasyonlu işlem yapılmamasına rağmen, ...... aracılığıyla işlem yapılmış gibi gösterilerek bedel iadesinin gerçekleştirildiğini, diğer ifadeyle, söz konusu karttan mal ve hizmet tedariği gerçekleşmediği halde, 134.148,95 TL tutarın davalı hesabına iade edildiğini, bu hatanın yanlış işlem bildirimi ile meydana geldiğinin anlaşıldığını,

bununla birlikte ilgili para transferi ve iade işlemleri hakkında ...... mevzuatına aykırı işlem şüphesinin bulunduğunu, davalının bu tutar kadar sebepsiz zenginleştiğini, davalı aleyhine Büyükçekmece İcra Dairesinin .......

Esas sayılı icra takibine başladıklarını, davalının borca ve ferilerine itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu, Türk Borçlar Kanunu’nun 77. ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalının sebepsiz zenginleşmiş olduğu bedelin iadesi gerektiğini, davalı alıcının işbu sehven transfer edilen bedel üzerinde hiçbir hakkı bulunmadığını, davalı tarafından sebepsiz zenginleşilen tutarın zenginleşmenin hemen akabinde farklı hesaplara aktarılmak suretiyle elden çıkarıldığını, elden çıkarma eylemi kötüniyetli olduğundan TBK 79. Maddesi uyarınca iade edilmesi gerektiğini, hem doktrinde,

hem de Yargıtay’ın çeşitli kararlarında Bankalarca hataen veya sistemsel açıklar nedeniyle yapılan ödemelerde uygulanacak faizin yasal faiz değil, ticari faiz olduğunun kabul edildiğini, davalının kötüniyetli olduğu ve elinden çıkartarak haksız kazanım elde ettiği tutarın müvekkili bankaya faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğini, davalı tarafça icra takibine karşı itiraz üzerine takibin durdurulduğunu, takibin durdurulmasının üzerine taraflarınca 05.02.2025 tarihinde arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, arabuluculuk sürecinin 17.02.2025 tarihinde anlaşamama ile son bulduğunu, taraflar arasında ticari uyuşmazlık bulunduğunu,

söz konusu uyuşmazlığa, TTK m.4 ve m.5 gereğince Asliye Ticaret Mahkemeleri bakmakla görevli olduğunu belirterek, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazlarının iptali ile, Büyükçekmece İcra Dairesinin ...... E. sayılı takibin devamına, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesi 22/09/2025 tarihli 2025/804E. - 2025/813K.sayılı kararıyla; "... davacı tarafça davalının ödenmeyen kredi kartı borcu nedeniyle başlatılan takibe itirazının iptali talep edilmiş olup davacı tacir ise de davalının tacir olmadığı, sunulan sözleşmenin de ticari olmadığı (sözleşme hükümlerinde davalının tüketici olduğu) dolayısıyla davanın ticari dava olmadığı davaya bakma görevinin Bakırköy Tüketici mahkemelerine ait olduğu, mahkememizin görevsiz olduğu anlaşıldığından usul ekonomisi ilkesi gözetilerek tensiben görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine..." karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın kredi kartı ücretinden kaynaklanmadığını,

Davalının "prepaid kart" (ön ödemeli kart) üzerinden yapılan hatalı para transferine ilişkin olduğunu, prepaid kartların, kredi verme amacı taşımayan, hesabına yüklenen bakiye kadar harcama imkanı sunan bir ödeme aracı olduğunu, bu tür karttan kaynaklanan hatalı işlemden doğan alacağın, kural olarak Tüketici Hukuku kapsamına girmeyeceğini, zira uyuşmazlığın temelinde bir tüketici kredisi veya kredi kartı borcu olmadığını,

TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca, müvekkilinin bankacılık faaliyeti kapsamında olduğunu, mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu,

Yerel mahkemenin görevsizlik kararının aksine, Yargıtay yerleşik içtihatlarında, niteliği itibariyle tüketici kredisi sayılmayan kredi türlerinden (örneğin limit aşımı kredili mevduat hesabı borçları gibi) kaynaklanan itirazın iptali davalarının dahi ticaret mahkemelerinin görev alanında olduğunu açıkça belirttiğini,

Buna karşılık davacının haksız eyleminden, kendine ait olmayan, hak sahibi olmadığı bir bedel üzerinden tasarrufta bulunmasından kaynaklanan alacağın tüketici işlemi olarak nitelendirilemeyeceğini,

Somut olayda ihtilafın, Yargıtay tarafından atıf yapılan kredili mevduat hesabından bile farklı, davalının MASAK mevzuatına aykırı bir işlemeden kaynaklandığını, müvekkili bankanın yabancı bir iş yerinden gelen bakiyeyi MASAK mevzuatına aykırı olması nedeniyle reddetmesine ve göndericiye iade etmesine karşılık işbu bakiyenin sehven davalının hesabına geçtiğini,

Sehven hesaba yansıyan bedelin davalı tarafından harcanması ile müvekkili bankanın zarara uğradığını, bankanın alacağının kaynağının, kredi kartı veya tüketici kredisi borcu olmadığı gibi, salt bir haksız fiil/sebepsiz zenginleşme alacağı niteliğinde olduğunu ve müvekkili bankanın ticari faaliyet kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini,

Bu sebeple görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi değil, Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/804 Esas, 2025/813 Karar sayılı, 22/09/2025 tarihli kararının kaldırılmasına, yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı tarafından dosyaya sunulan 05/05/2024 tarihli Bankacılık Hizmet Sözleşmesi incelendiğinde; davacı banka ile davalı müşteri arasında Banka nezdinde açılmış ve açılacak tüm hesap ve ürünler için geçerli olacağı, özel cari hesap (vadesiz hesap), yabancı para ve kıymetli maden ile açılan hesaplar ve ödeme hizmetlerine ilişkin hükümleri içerdiği, "Uyuşmazlıkların Çözümüne İlişkin Hükümler" başlıklı 8. maddesinde, uyuşmazlıkların çözümü için Tüketici Mahkemeleri ve Tüketici Hakem Heyetlerine başvurulabileceğinin belirtildiği tespit edilmiştir.

Büyükçekmece İcra Diresinin ....... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, 142.383,42 TL alacak için 25/11/2024 tarihinde ilamsız icra takibine başlandığı, borcun sebebi olarak 12/09/2024 (....... numaralı prepaid kartı ile 02/08/2024 tarihinde .... ...... isimli iş yerinden otorizasyonlu işlem yapılmamasına rağmen sehven hesabına yansıyan bedelin iadesi, hesap ekstresi olarak gösterildiği, davalının 03/12/2024 tarihinde borca ve ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu tespit edilmiştir. (İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesinin .......... Esas sayılı takip dosyası yetki itirazı nedeniyle Büyükçekmece İcra Dairesine gönderilmiştir.)

GEREKÇE

Dava, bankacılık hizmetinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.

Mahkemece davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, dosyanın talep halinde Bakırköy Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 4/1.maddesi uyarınca her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava kabul edilmiş ve TTK'nun 5.maddesi ile ticari davalara bakma görevi ticaret mahkemelerine verilmiştir.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3. maddesinde "Tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek ya da tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder .." şeklinde düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 73/1. maddesine göre, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevlidir.

Dosya incelendiğinde; davalı ile davacı banka arasında imzalanan sözleşmenin ticari kredi ya da ticari bankacılık işlemleriyle ilgili olmadığı, Sözleşmenin "Uyuşmazlıkların Çözümüne İlişkin Hükümler" başlıklı 8. maddesinde de uyuşmazlıkların çözümü için Tüketici Mahkemeleri ve Tüketici Hakem Heyetlerine başvurulabileceğinin belirtildiği, bu durumda davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine ve talep halinde dosyanın Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesinde usule ve yasaya aykırılık bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.