İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1673 K.2026/425

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;

Davacı .... ile Davalı Kiracı ... arasında Bafra 1.Noterliği'nden 29.11.2007 tarih ve ... no.lu ... Sözleşmesi imzalandığı, Davalılar ... ve ...'nın da sözleşmeyi kefil olarak imzaladığı, Finansal Kiralamaya konu taşınırların, Satıcı ... ....

Ltd.Şti.'den bizzat kiracı tarafından alındığı, yasa gereği faturanın ve irsaliyenin Davacı .... adına tanzim edildiği, satıcının; ... sözleşmesi görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığı, fatura irsaliye ve tesellüm belgesi ile satıldığı iddia edilen , malların kiracılara teslim edilmediği ve/veya başka mal teslim ettiği ya da eksik mal teslim edildiği, ... ...

Yetkililerinin 23.06.2008 tarihinde Bafra'ya giderek müşterileri ziyaret ederek, finansal kiralamaya konu olan malların tespitini yaptığı, Sözkonusu 39 adet finansal kiralamaya konu malın ancak 10 adedinin tesliminin yapıldığı 29 adedinin bulunmadığının tespit edildiği, Satıcının, finansal kiralamaya konu malların alındığı ... ...

A.Ş.'nin faturalarının ... ... yetkililerine ibraz ettiği, ancak bu faturaların finansal kiralamaya konu mallara ait faturalar ile uyuşmadığı, Davacının yetkililerince 24.06.2008 tarihinde yapılan tespit ile ... ... ... Makinesinin adreste mevcut olmadığının tutanak ile tespit edildiği, davacının yasanın 23/2.

Maddesi uyarınca sözleşmeyi fesih hakkının doğduğu, Beyoğlu 37.Noterliği'nden gönderilen 09.01.2009 tarih ve ... nolu ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini bildirildiği, kiralanan taşınırların iadesinin, ödenmeyen ve ilerde ödenmesi gereken kira paralarının tahsilinin talep edildiği, ihtarnamenin Satıcı ...

Ltd.Şti.'ne tebliği edilemediği, diğer davalı ...'ya 12.01.2009'da, ... ve ...'ya 21.01.2009'da tebliğ edildiği, belirtilerek, sözleşmenin feshi, finansal kiralamaya konu 2007 model ... seri no.lu ... ... ...

Makinesi ve 2007 model ... marka lazerli tesviye aletinin davalı kiracıdan alınıp, Davacı müvekkile tedbiren teslimi, teslim edilemediği takdirde, bedelinin aynı faiz oranı ile tahsili, 54.057,25 Euro'nun dava tarihinden itibaren %30 faiz ile tahsili, 5.048,33 TL' nın ve %18 KDV karşılığı 21.439,64 TL'nın 96126 faiz ile tahsili, sözleşmenin 12. Maddesi uyarınca %126 faizin dava tarihinden itibaren yürütülmesini talep edilmiştir.

CEVAP

Davalılar ..., ... ve ... cevap dilekçelerinde. Davacının, kiracı ve kefilleri tarafından imzalanan sözleşmeyi feshederek, sözleşmeye konu malların iadesini talep etmesinin, hukuken ve fiilen mümkün olmadığı, çünkü dava konusu 2007 model ... seri no.lu ... ... makinasının ve 2007 model ...

Marka lazerli tesviye aletinin hiçbir zaman müvekkili ...'ya teslim edilmediği, ... sözleşmelerinde kiralayanın malı teslim borcunun bulunduğu, mal teslim edilmez ise, kiracının borcunun muaccel hale gelemeyeceği, Davalı ... .Ltd.

Şti'nin, zirai araç almak isteyen bir çok müşteriye kredi kullandırttığı, bu davalı şirketin teslim tesellüm belgesini imzalamamaları halinde malların Samsun'a indiremeyeceğini söylediği, şirkete güvenerek müvekillerinin imzaladıkları, defalarca davalı satıcı şirkete gitmelerini mallarını istemelerine rağmen, oyalandıkları, davacının malların teslim edilip edilmediğini denetlemediği, her türlü sorumluluğu kiracıya yüklediği, basiretli tüccar gibi davranmadıkları, adeta müvekkillerinin dolandırılmalarına sebebiyet verdikleri, bu konunun, 19.HD.2005/1791 E. 2005/11362 K. 17.11.2005 Tarihli ilamda aydınlatıldığı, Şöyle ki; “... ...

A.Ş. ile kira sözleşmesine konu malın, sözleşme şartlarını taşımaması, kullanım dışı olması halinde, sözleşme fesih ve istirdat talebinde bulunulamayacağına” karar verildiği, dolayısıyla dava konusu olayda, finansal kiralamaya konu malların müvekkiline teslim edilmemesinin, davacı tarafından denetlenmemesi ve görevini yerine getirmemesi sonucu, satıcı firma tarafından dolandırılmasına neden olunduğu, teslim tesellüm belgesinin noterde sözleşme düzenlenirken imzalatıldığı, bu nedenle bu belgeye itibar edilmemesi gerektiği istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"-Davanın kısmen kabulü ile;

1-Davacı ile kiracı arasındaki ... Sözleşmesinin davacı tarafından haklı olarak feshedilmiş olduğunun tesbiti ile; sözleşme konusu malların davalı kiracı ve davalı satıcıdan alınarak davacıya verilmesine, aynen iade mümkün olmadığı taktirde dava tarihindeki değeri olan 53.829,24 euronun dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile (kefiller ... ve ...nın kefalet miktarı olan 15.150,29 Euro ile sınırlı olmak üzere ) birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,2-5.048,33 TL'nın ve 21.439,27 TL (%18 KDV karşılığı)'nın dava tarihinden itibaren %126 faiz ile (kefiller ... ve ...nın kefalet miktarı olan 15.150,29 Euro ile sınırlı olmak üzere )tahsili ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,3-Fazlaya ilişkin istemin reddine," Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalılar ..., ... ve ... vekili istinaf isteminde özetle;...'nın yargılama sırasında hayatını kaybettiğini, yasal olarak mirasçıları davaya dahil edilmeden hüküm kurulduğunu, Davacı tarafın, kiracı ve kefilleri olarak imzalanan sözleşmeyi feshederek istemiş olduğu ... sözleşmesi konu malların iade edilmesi istemi hukuken ve fiilen mümkün olmadığını, çünkü dava konusu 2007 model ... seri nolu ... ... makinesi ile 2007 model ...

Marka lazerli tesviye aletinin hiçbir zaman davalı müvekkili ...’ya teslim edilmediğini, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin kararınında da belirtildiği üzere davacı taraf, ... konusu mallar müvekkil davalılara teslim edilmediği halde sözleşmeden müvekkilleri sorumlu tutmak amacıyla Beyoğlu 37. Noterliği’nin 09.01.2009 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ettiğini, davacının bu şekilde bir ihtarname göndermesi müvekkillerini sorumlu kılması düşünülemeyeceğini, müvekkillerinin hem sözleşme konusu malın teslim alamadığını, hem de malın bedelini ödemeye mecbur bırakıldığını, kararda açıkça satıcı firmanın,

davalılara satım yükümlülüğünü yerine getirmediğinin yer aldığını, müvekkillerinin satıcı firma tarafından kandırılmış ve mağdur edilmiş olduğunu, davacı şirketin satıcıya para transfer etmesinin müvekkillerinden değil bizzar satıcının kötü niyetinden ve davacı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket etmemesinden kaynaklandığını, Bafra ilçesinde onlarca çiftçinin de mağdur olduğunu, Malların satıcı tarafından müvekkillerine tesliminin gerçekleşmediği hususunu belirtilmişken hüküm bölümünde sözleşme konusu malların davalı müvekkillerinden alınarak davacıya verilmesine şeklinde hüküm kurulmasının hatalı olduğunu,

Dava dilekçesi incelendiğinde dava konusu olan bedelin tamamının bütün davalılardan talep edildiğini, davalılardan ... ve ...’nın sözleşmeyi kefil sıfatıyla imzaladığı bu nedenle kefalet miktarı olan 15.150,29 Euro ile sorumlu olacağı hususu vurgulandığını, bu durumda davanın reddedildiği kısım bakımından karar tarihindeki euro kuru üzerinden nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken davalılar lehine vekalet ücretine karar verilmemesi de hatalı olduğunu,

Davanın tamamen reddedilmesi halinde ise dava değeri olan euro alacağının karar tarihindeki kur bedeli üzerinden nispi vekalet ücreti talep ettiklerinin belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ... sözleşmesinin feshi, sözleşmeye konu malların aynen iadesi, olmadığı takdirde mal bedelinin tahsili ile sözleşmeye konu alacağın ödenmesi istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalılardan ..., ..., ... vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalılar vekilinin usule ilişkin istinaf istemi; davalılardan ...'nın yargılama sırasında vefat ettiğine ilişkindir.

Taraf teşkili, kamu düzenine de ilişkin olmakla bu yöndeki istinaf isteminin öncelikle incelenmesi gereklidir.Davalı ...'nın UYAP'ta kimlik bilgileri yer almamaktadır. Dairemizce yapılan incelemede davalının vekaletnamesinde yer alan kimlik bilgileri UYAP'tan dosyaya eklendiğinde davalının 15/01/2024 Tarihinde vefat ettiği görülmektedir.

Bu durumda ilk derece mahkemesince, davacı vekiline davalı ...'nın veraset ilamını ibraz ederek davalılar dışındaki mirasçılarını davaya dahil etmesi için süre verilerek taraf teşkili tamamlandıktan sonra esas hakkında karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenle davalılar ..., ..., ...'nın istinaf istemlerinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 355, 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.