Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1697 K.2026/335

Mahkememizde görülmekte olan Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı bankanın ..... nolu hesaba yönelik, .....keşide tarihli, 144.000,00.TL bedelli, .....seri nolu çekin keşideci .....Danışmanlık Ltd.Şti tarafından müvekkiline verildiğini, müvekkili tarafından ciro yoluyla ...... ve Tic. Ltd.

Şti.’ne devredildiğini, erişim firması çeki bankaya ibraz ettiğini, takas sisteminde işlem gördüğünü, hesap bakiyesinin 0 TL olduğunun belirlendiğini, keşideci şirket hakkında İstanbul Anadolu .....Asliye Ticaret Mahkemesinin .....tarih ve .....E. sayılı konkordato geçici mühlet kararı bulunduğu gerekçesiyle bankanın çekini işlemsiz iade ettiğini, çekin .....tarafından müvekkiline iade ederek çek bedelini müvekkilinden tahsil ettiğini, müvekkilinin .....tarihli başvuru dilekçesi ile bankanın Diyarbakır şubesine müracaat ettiğini ancak bankanın ödeme yapmadığını, zorunlu arabuluculuk süreci de anlaşmama ile sonuçlandığını,

bu nedenle bankanın sorumlu olduğu çek tazmin bedelinin ibraz tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya konu çekin keşidecesi hakkında İstanbul Anadolu .....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyası ile .....tarihi itibari ile 3 aylık geçici mühlet kararı verildiğini, çekin vadesinde takasa sunulduğunu, vade tarihinde çek ile ilgili mahkeme tarafından verilen tedbir kararı uyarınca hiç bir işlem yapılmayıp, çeke konkordato tedbiri olduğu hususu şerh düşüldüğünü, karşılıksız yapılmayan çekin yasal sorumluluk tutarının ödenmesi de hukuken mümkün olmadığını, müvekkili banka, geçerli ve süresinde ibraz edilen çeklerin karşılıksız çıkması durumunda çekin hamiline yaprak başına yasal sorumluluk tutarını ödediğini,

borçlu firmanın mali yapısını korumak ve borçlarını yeniden yapılandırmak amacıyla mahkeme denetiminde yürütüldüğünü, bu süreçte karşılıksız çek durumu ve diğer çeklerle ilgili hukuki düzenlemeler büyük önem taşıdığını, konkordato ilan eden firmanın düzenlediği çeklerin, mahkemenin belirlediği ödeme planına göre değerlendirildiğini, bu nedenle mesnetsiz açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve dava vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

Dava, çek yasal sorumluluk bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde keşideci .....Mühendislik Mimarlık ve Proje Danışmanlık Limited Şti tarafından keşide edilerek müvekkiline verilen .....keşide tarihli, 144.000,00 TL bedelli, .....seri numaralı çekin davalıya ibraz edildiğini, davalının ise keşideci şirket hakkında konkordato tedbir kararı verilmiş olması nedeni ile yasal sorumluluk bedelini ödemekten imtina ettiğini belirterek, banka yasal sorumluluk bedeli olan 12.650,00 TL'nin ibraz tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, keşideci şirket hakkında konkordato tedbir kararı verilmiş olması nedeni ile yasal sorumluluk bedelini ödeme yükümlülüğünün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Keşideci .....ve Proje Danışmanlık Limited Şti tarafından açılan İstanbul Anadolu .....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyasında verilen .....tarihli ara karar ile .....Taşımacılık Mühendislik Mimarlık ve Proje Danışmanlık Limited Şti hakkında İİK'nun 287 ve devamı maddeleri uyarınca konkordato tedbirlerine karar verildiği, 3 aylık geçici mühlet içinde talep eden şirketin komiser heyeti nezaretinde işlerine devam etmesine, geçici mühlet döneminden önce doğan borçlar için keşide edilen ve geçici mühletin ilan tarihinden sonra bankaya ibraz edilen çeklere karşılıksız şerhi yerine konkordato tedbiri olduğuna dair şerh düşülmesine, karşılıksız işlemi görmesinin tedbiren önlenmesine karar verildiği görülmüştür.

İşbu davada davacı taraf, çekin, keşideci şirket hakkında verilen geçici mühlet ara karar tarihinden önce yani ileri tarihli düzenlendiğine dair bir iddiada bulunmamış, bu yönde herhangi bir delil de sunmamıştır. Çek tarihi .....olup, çekin keşide tarihinin, konkordato dosyasında verilen geçici mühlet ara kararından sonra olduğu anlaşılmaktadır.

5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca davalı banka çek garanti bedelini ödemekle yükümlüdür. Davalının yükümlülüğü hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış gayrinakdi kredi sözleşmesi hükmündedir. Muhatap bankanın her çek yaprağı için belli miktarda yasal garantisi bulunduğu, bankanın çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için, çekin zorunlu unsurları havi geçerli bir çek olması, ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmiş olması ve ibraz anında çekin karşılığının olmaması gerekir. Çek karşılığı olmadığından değil de örneğin rehin, haciz, tedbir, ödeme yasağı gibi hallerin varlığı nedeniyle ödenmemiş ise artık bankanın ödeme yükümlülüğü de doğmayacaktır. (REİSOĞLU Seza, Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, 2003, Ankara).

Somut olayda her ne kadar çekin bankaya ibraz edildiği tarihte keşideci şirket hakkında konkordato dosyası nedeni ile ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de İstanbul Anadolu .....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyasında .....tarihinde davanın reddine karar verildiği ve tedbirlerin kaldırıldığı, dolayısı ile tedbirlerin kaldırıldığı tarih itibari ile davalının ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, işbu dava tarihi ve öncesinde ara bulucuya başvuru itibari ile davacının çek bedelini tahsil hakkını haiz olduğu, davacının dava açmakta haklı olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı, ibraz tarihinden itibaren yasal faiz talep etmiş ise de davalının ödeme yükümlülüğü, konkordato tedbirlerinin kaldırıldığı tarihinden başladığından, davanın kabulü ile 12.650,00 TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim