İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/74 K.2026/712

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde; Kendisine ait ... isimli televizyon program formatı için ... şirketini TV kanallarına pazarlanması için yetkilendirdiğini, davalıya 12/08/2020 tarihinde bu hususta mail gönderildiğini 21 ağustosta bu program formatının yapılmayacağının davalı tarafça ... şirketine bildirildiğini, ancak bir yıl sonra 30/08/2021 tarihinde ... de ... adıyla eşlere yemek yarışmasının yayınlanmaya başladığını söz konusu programın kendi formatı olduğunu bu nedenle FSEK 68 ve FSEK 70 çerçevesinde maddi tazminat talebinde bulunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili dilekçesinde. Davacının pazarlama yetkisini dava dışı ...

Şirketi'ne verdiği davaya konu formatın, davalı şirkete ilk kez 12 Ağustos 2020 tarihinde teklif edildiğini, ilk kez 30/08/2021 tarihinde davalıya ait "..." logolu televizyon kanalında yayın hayatına başlayan "..." isimli formatın ise yaratıcısı ve geliştiricisi ... tarafından davalı şirkete ilk kez 24 Haziran 2017 tarihinde davalı şirket bünyesinde istihdam edilen ...'e gönderilen mail ile teklif edildiğini, bir formatın esas unsurlarının özgünlük ve yayın akışındaki detaylar olduğunu, eşlerin tek başına mutfakta yemek yapması fikrini, FSEK kapsamında eser vasfında olmayıp tek başına koruyuculuğa sahip olmadığını,

davacıya ait program formatı ile davalı şirketin kanalında yayınlanan programın gerek içerik gerekse dekor ve tasarım itibariyle birbirinden farklı olduğunu, benzerlik hususlarının herkesçe bilinen, kimsenin tekeline verilmeyecek hususlar olmakla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"... Davaya konu program formatında farklı bireysel uslüp ve yaratıcı ifade şekli yaratan bir unsur söz konusu değildir. Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında davacı yanın program formatının eser mahiyeti taşımadığı açık olup, davaya konu program formatı FSEK kapsamında belirlenen eser niteliğini haiz olmadığından, eseri koruma amacı güden FSEK md. 68 ve 70'in uygulama alanı bulunmamaktadır.

Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile haksız rekabet yönü ile de inceleme yapılmış olup, dava dilekçesi incelendiğinde davacı yanın, bu yönde bir talebinin bulunmadığı anlaşılmakta ise de, bir an bu yönde bir talebin var olduğu değerlendirildiğinde dahi dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile isabetle tespit edildiği üzere; dava konusu program yemek yarışma programı olup, bu tür programlar bir çok kişi tarafından yapılmakta ve genellikle aynı özellikleri taşımakta ve harc-ı alem nitelik arz etmektedirler.

Bu nedenle davacı programı ile davalı programı arasında farklılık söz konusu olduğu gibi temel benzerliğin yemek programı, yarışma, konsepti olduğu, yukarıda belirtilen benzerliklerin ise harcıalem nitelik arz eden ve yarışma programlarda sıkça kullanılan benzerlikler olması nedeniyle ortada haksız rekabet teşkil eden bir eylemin bulunmadığı mahkememizce değerlendirilmiş, anılı sebeplerle FSEK 68 ve 70/3 maddesine dayanarak ikame edilen maddi tazminat istemi ile kararın ... kanallarında yayınlanması istemli açılan davanın reddi" Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı istinaf isteminde özetle;

Davanın FSEK uyarınca tecavüzün refi, maddi ve manevi tazminat istemi ile açıldığını, davalının kendisine ait eseri izinsiz olarak, adını belirtmeksizin yayınlayarak mali ve manevi haklarını ihlal ettiğini, Hakları kendisine ait olan ... isimli televizyon programı formatının birlikte çalıştığı ... şirketi tarafından 12/08/2020 tarihinde ...'ye teklif edildiğini, e-mailler olduğunu, 21/08/2020'de teklifin kabul edilmediğinin bildirildiğini, ancak 30/12/2021'de ise teklif edilen formatın ana temelini oluşturan ... projesinin ... ismiyle yayın hayatına başladığını, noter ihtarı gönderildini... fikrinin tarafına ait olduğunu,

izinsiz kullanılamayacağını, rapora itiraz ettiğini, program formatının sayfalarca yazılması yahut uzun olması gerekmediğini, yemek yarışmasını herkesin yapabileceğini, ama ... fikrinin kendisinin hususiyetini taşıdığını, Türkiye'de ve dünyada benzeri olmadığını, projesini izinsiz yayınlandığından FSEK 68 ve FSEK 70/3 md uyarınca açtığı davanın davanın kabulü gerekirken reddinin yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı, ... isimli program formatının izinsiz bir şekilde davalı tarafça kullanılması nedeni ile eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal edildiğini ileri sürerek, FSEK 68. ve FSEK 70/3 maddesi gereğince tazminata hükmedilmesini, hükmün yayınlanmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; dosyada mevcut yeterli ve hükme elverişli nitelikteki bilirkişi raporunda; davaya konu program formatının eser vasfını haiz olmadığı, davacının program formatı ile davalı programı arasında farklılıklar olduğu, temel benzerliğin yemek programı, yarışma konsepti olduğu, benzerliklerin harcıalem nitelik arz eden ve yarışma programında sıkça kullanılan benzerlikler olması nedeni ile haksız rekabet teşkil eden bir durum olmadığı tespit edilmiş olmakla mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacının istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.