İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2026/120 K.2026/424

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın müvekkiline Konya 11. Noterliği'nin 04/01/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile ... nolu tasarıma tecavüzün durdurulması gerektiğinden bahisle ürün ve kalıpları toplatıp el konulacağını, ürün ve kalıpların mülkiyetinin kendilerine geçirilmesini talep edileceğini içeren ve müvekkili aleyhinde suç duyurusunda bulunulacağını da belirten ihtarname çektiğini, davalının TPMK nezdinde 11/08/2017 tescil tarihli ... çoklu tasarımın 1 nolu kase tasarımının Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2018/282 esas, 2020/130 karar sayılı kararı ile hükümsüz kılındığını,

bu karardan sonra taraflarına ihtar çekmelerinin iyi niyetli, dürüst ve basiretli tacirin yapacağı işlem olmadığını iddia ederek, davalıya ait ... çoklu tasarımın 1 nolu kase tasarımının hükümsüzlüğüne, TPMK sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dilekçesinde; davacı şirketin SMK'nın 78. maddesi uyarınca işbu davayı açmakta yetkisinin bulunmadığını, davacı tarafın öncelikli hak sahibi ve tasarım hakkı sahibi olmadığını, davacı şirketin müvekkilinin tasarımını taklit eden, bu taklide son vermesi yerine işbu davayı açma yoluna gittiğini, mahkemenizin 2018/282 esas sayılı dosyasında aynı tasarıma ilişkin dava ikame edildiğini, bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin işbu davanın açılmasına sebebiyet vermediğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI

Mahkemenin 20/01/2021Tarih ve 2021/19 Esas - 2021/8 Karar sayılı kararı ile "1-Davacının davasının HMK 114/1-h ve 115.maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE" karar verilmiştir.

İSTİNAF KARARI

Dairemizin 01/04/2021 Tarih ve 2021/576 Esas - 2021/695 Karar sayılı ilamında; "... Mahkemece, dava konusu tasarımın aynı mahkemenin bir başka dosyasında hükümsüzlüğüne karar verildiği ve davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Davacı taraf, davalının davacıya ihtarname çektiğini, bu nedenle dava açmakta hukuki yararı bulunduğunu ileri sürmüştür.

Gerçekten de dava dilekçesine ekli olarak dosyaya sunulan Konya 11.Noterliği'nin 04/01/2021 tarihli ihtarnamesinin incelenmesinde, davalı tarafından davacıya ihtarname çekildiği ve dava konusu olan ve davalıya ait bulunan ... tescil numaralı endüstriyel tasarımın aynısı olan "... ...", "... ..." adı altında davacı tarafından üretilerek satışa arzedildiği, bu durumun tasarıma tecavüz teşkil ettiği belirtilerek bu fillere son verilmesinin ve suç duyurusunda bulunulacağının ihtar edildiği görülmüştür.

Dolayısıyla davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Kaldı ki mahkemenin bir başka dosyasında vermiş olduğu hükümsüzlük kararı henüz kesinleşmiş de değildir. Açıklanan bu yönler itibariyle davacı vekilinin istinaf talebi yerindedir. Hal böyle olunca davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile karar kaldırılmıştır.

DAİREMİZ KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

"...Tüm dosya kapsamı incelenmiş; her ne kadar davacı tarafça davalıya ait ... -1 tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talep edilerek 14/01/2021 tarihinde dava açılmış ise de, mahkememizin 2018/282 esas 2020/130 karar sayılı kararı ile ...Ltd.Şti. Tarafından açılan davanın 09/07/2020 tarihinde kabulü ile davalı ...

Limited Şirketi adına tescil edilen ...-1 tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş ve bu karar 05/02/2025 tarihinde kesinleşmiş olup, mevcut yargılama sırasında kesinleşen bu mahkeme kararı nedeniyle dava konusu tasarım sicilden terkin edildiğinden işbu dava konusuz kalmış olduğundan talebe ilişkin karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. Davalı ...

Limited Şirketinin, hakkında hükümsüzlük kararı verilen ancak kararın kesinleşmemesi nedeniyle henüz sicilden terkin edilmeyen dava konusu tasarımı kullanmaması için davacı ...Limited Şirketi'ne Konya 11. Noterliğince düzenlenen 04/01/2021 keşide tarihli ihtarname göndermesi akabinde davacı hükümsüzlük davası açtığından, davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği anlaşılmakla davadaki haklılık durumuna göre davacı yararına yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Kötü niyetle veya hiçbir hakka dayanılmaksızın dava açılması söz konusu olmadığından HMK'nın 329.maddesinin uygulanmasına karar verilmemiştir. -Hükümsüzlüğü talep edilen ... (1) tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne mahkememizin 2018/282 Esas - 2020/130 Karar sayılı kararı ile hükmedildiğinden ve bu karar kesinleşerek dava konusu ... (1) nolu tasarım sicilden terkin edildiğinden, konusuz kalan işbu dava esası hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına, HMK'nın 329.

Maddesi uyarınca disiplin para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına "şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle;

davalı taraf istinafa başvurmakta kötü niyetli olduğundan HMK 329/1 uyarınca müvekkilinin tarafına AAÜT uyarınca ödediği 55.000 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili gerekirken ve HMK 329/2 uyarınca davalının 5.000 TL disiplin para cezası ile cezalandırılması gerekirken HMK 329 uyarınca kötü niyet tazminatlarına hükmedilmemesi hukuka aykırı olduğunu, nedenle sadece HMK 329 uyarınca kötü niyet tazminatlarına hükmedilmemesi yönünden ilk derece mahkemesi kararını istinaf ettiklerini, istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 329/1 ve AAÜT 23 uyarınca müvekkilinin tarafına AAÜT uyarınca ödediği 55.000 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsilini, HMK 329/2 uyarınca davalının 5.000 TL disiplin para cezası ile cezalandırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf isteminde özetle;

Müvekkili ... Ltd. Şti. aleyhine vekalet ücretine ve yargılama masrafına hükmedilmesi hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğini, tescilli tasarımına dayanarak davacı tarafa, haksız kullanımı durdurması için ihtar çektiğini, İhtarnamenin çekildiği tarihte, müvekkilinin tasarımının sicilde kayıtlı bir tasarım olduğunu, müvekkilinin yasal hakkını kullandığını, davacı taraf lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekili, davalının istinafına konu vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden kararın kesin nitelikte olduğunu ileri sürmüş ise de; dava tarihi olan 14.01.2021 itibarı ile istinaf kesinlik sınırı 5.880TL 'dir. Kararın istinaf yolu açık olduğundan davacı vekilinin bu husustaki itirazı yerinde görülmemiştir.

Somut uyuşmazlıkta; Bakırköy 1.FSHMM'nin 2018/282 esas 2020/130 karar sayılı ilamı ile iş bu davaya konu olan tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır. Dava konusuz kalmış ise de, davalı tarafça davacıya ihtarname keşide edilmiş olması nedeni ile davacı tarafça iş bu davanın açıldığı dikkate alınarak ilk derece mahkemesince yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinden davalı yanın sorumlu tutulmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiş, davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf istemine gelince; mahkemece HMK'nın 329. Maddesi uyarınca disiplin para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gibi davalının istinaf başvurusunda kötüniyetli olduğundan da söz edilemeyeceği, keza karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince hükmolunan vekalet ücretinin de yerinde olduğu dikkate alındığında davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.