İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2018/582 K.2020/2167

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesi ile; müvekkili faktoring şirketinin müflis şirketten iflas tarihi olan 23/12/2015 tarihi itibariyle.

31/08/2013 keşide tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çek nedeniyle 368.979,99 TL, 31/07/2016 keşide tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çek nedeniyle 928.490,32 TL, 30/06/2013 keşide tarihli 750.000,00 TL bedelli çek nedeniyle 208.685,00 TL, 30/09/2013 keşide tarihli 1,000.000,00 TL bedelli çek nedeniyle 939.358,00 TL olmak üzere toplam 2.445.513,39 TL alacaklı bulunduğunu, bu çeklerin İstanbul ... icra Müdürlüğünün ... E, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyaları ile takibe konulduğunu, kesinleşen alacaklar ve ferileri İçin iflas masasına kayıt talebinde bulunulduğunu, iflas müdürlüğü tarafından alacağın reddine karar verildiğini belirterek müvekkilin alacağının ve ferilerinin masasına kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı müflis şirket iflas dairesi, davaya cevap vermemiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece, davacının tek başına kambiyo senedi ve buna dayanarak takip başlatmasından hareketle alacağını ispat etmiş sayılamayacağı, davalı defterlerinde dava konusu çeklere ilişkin kayda rastlanmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Davacı vekili istinaf talebinde; taraflar arasında faktoring sözleşmesi düzenlendiğini, Faktoring Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 22. maddesi uyarınca; faktoring şirketlerinin kambiyo senetlerine dayalı olsa bile,

bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamayacaklarını veya tahsilini üstlenemeyeceğini, davalı müflis şirketin, dava dışı ... şirketinden fatura ile belgelenen alacağı bulunduğunu ve bu alacak karşılığı dava dışı şirket tarafından müflis şirkete takibe konu çeklerin verildiğini, müflis şirket tarafından dava dışı ... adına düzenlenen faturaların 2012 tarihli olup, müflis şirketin 2012 yılı defterlerinin incelenmediğini ve faturaların 2012 yılı defterlerine kayıtlı olup olmadığının araştırılmadığını, sadece müflis şirketin 2013,

2014 ve 2015 yılı defterleri incelenerek taraflar arasında cari hesap ve takip konusu çeklerin kayıtlarına ulaşılamadığının tespit edildiğini, faktöring sözleşme tarihi olan 2011 yılı ile faturaların tarihi olan 2012 yılı defterleri incelenmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği davacı şirketin kayıtlarının esas alınması gerektiğini, rapora göre müvekkilinin kendi kayıtlarına göre alacaklı olduğunu,

alacağın masaya kaydı talebinde müflis şirket yetkilisinin de alacaklarını doğrular şekilde beyanda bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulü ile alacaklarının masaya kaydını talep ve istinaf etmiştir. Davacı taraf, istinaf talebine cevap vermemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, faktoring sözleşmesine dayalı alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne ilişkindir. Mahkemece, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, davacı şirket karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223. maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir.

Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. M).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Dosya kapsamından, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyası ile ilgili vermiş olduğu 29/12/2016 tarihli cevabı yazıda, müflis ... ve ...Ltd.

Şti'ne ait ilişkin iflas dosyasında, davacının 2.445.513,31 TL alacağın masaya kaydı başvurusunda bulunduğu, iflas idaresince düzenlenen sıra cetvelinde alacağın tamamen reddedildiği, davacı tarafça masraf yatırılmadığı, sıra cetvelinin 17/11/2016 tarihinde ...

Gazetesi'nde ve 23/11/2016 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği bildirilmiş, reddedilen alacağın masaya kayıt ve kabulü için davanın ilandan itibaren başlayan yasal 15 günlük süre içerisinde 02/12/2016 tarihinde açıldığı görülmüştür.

Davacı taraf, müflis şirketin dava dışı borçlu ... şirketinden faturaya dayalı alacağı bulunduğunu ve bu fatura nedeniyle dava dışı borçlu tarafından müflise verilen çeklerin, müflis şirketle aralarındaki faktoring sözleşmesi gereği kendilerine tevdi edildiğini, sözkonusu çekler nedeniyle müflisten alacaklı olduğunu ileri sürmektedir.

Finansal Kiralama Factoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2. maddesine göre factoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve doğacak fatura ve benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler.

Bu hükmün, uygulamada boş ve hileli senetlerin faktoring şirketlerince devir alınmasını önlemeye yönelik olduğu kabul edilmektedir (Tekinalp Ünal, Banka Hukukunun Esasları, s.497). Dolayısıyla faktoring şirketleri devir aldığı alacak, bir kambiyo senedinden kaynaklanıyor olsa bile alacağı doğuran temel ilişkiye ait fatura veya benzeri belgelerle bunu tevsik etmelidir. Bu hüküm “düzenleyici amir bir hüküm” olarak kabul edilmektedir.

Faktoring şirketinin müşterisinden temliken aldığı bir alacağı takip edebilmesi için; alacak bir kambiyo senedinden kaynaklansa bile faktoring sözleşmesi ile beraber, alacağı doğuran temel satım ilişkisine ait fatura ve benzeri belgeleri de ibraz etmek zorundadır.

(Yargıtay HGK'nın 2010/19-488 Esas, 2010/557 Karar sayılı kararı) Somut olayda, davacı, masaya kaydını talep ettiği alacağın faktoring sözleşmesi gereği davalı müflis tarafından kendisine verilen çeke dayalı olduğunu, çekin dayanağı iki adet faturanın da bulunduğunu ileri sürmesine rağmen, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; taraflar arasında faktoring ilişkisi bulunup bulunmadığı, dava konusu çeklerin, müflis şirket tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle düzenlenip düzenlenmediği, faturaların temel borçlandırıcı ilişkiye yeterli bir belge olup olmadığı,

davacının anılan yönetmeliğin şartlarını yerine getirerek davaya konu çekleri, bir mal veya hizmet satışı sonucu temlik alıp almadığı incelenmiş değildir. Buna göre mahkemece davanın niteliği dikkate alınarak, belirtilen hususların araştırılması gerekirken, tek başına çekin varlığının alacağı kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek önemli ölçüde inceleme yapılıp rapor alınmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 bendi gereğince esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1372 Esas, 2017/1017 Karar, 11/10/2017 tarihli kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 83,50 TL başvuru harcı + 148,60 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile toplam 232,10 TL harcın,