İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2019/2540 K.2023/23

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ... şirketin 23.11.2005 tarih ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında 5 adet beyanname sebebi ile tahsil edilmesi gereken gümrük vergisi ve cezaları borcu bulunduğunu, ancak iflas idaresinin, alacaklarını tamamen reddettiğini, davalı borcun ödendiğini savunsa da ödemeye dair bilgi ve belge sunmadığını belirtilerek alacağın iflas masasına kaydına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; müflis şirketin İstanbul 10. ATM 2013/134 E. sayılı dosyası ile 14/04/2014 tarihi itibariyle iflasına karar verildiğini, tasfiye işlemleri İstanbul ... İflas İdaresinin ... esas sayılı dosyasından yürütüldüğünü, dava konusu alacağın dayanağı dahilde işleme izin belgesi, Ekonomi Bakanlığı Marmara Bölge Md. tarafından sehven müeyyideli olarak kapatıldığı için bu vergi cezalarının ortaya çıktığını, bunun üzerine ilgili birim nezdinde girişimlerde bulunularak belgenin tekrar açılmasına dair 11.07.2016 tarih ve ... sayılı yazı ile müracaatta bulunulduğunu, bu yazının cevabının beklenildiğini, bu cevabın gelmesiyle birlikte red kararının yerinde olduğunun ortaya çıkacağını belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının 1.474,00 TL alacağının iflas masasına kayıt ve kabul talebi yönünden, alacağın varlığı yönünden herhangi bir belge ibraz edilmediği gerekçesiyle isteminin reddine, fazlaya ilişkin talep hususunda iflas masasına yapılan başvuru bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; davanın temelindeki kamu alacağının, rejim ihlalinden kaynaklanan müeyyide ile tahsil edilmeyen vergilere dayandığını, bakanlık tarafından taahhüt hesabının müeyyideli kapatıldığının müvekkili müdürlüğe bildirildiğini, buna göre müflis şirketin rejim ihlalinin sabit olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, kayıt kabul istemine ilişkindir. Dosya kapsamından davacı idarenin 1.474,00 TL kamu alacağının masaya kaydını talep ettiği, iflas idarenin alacağı tamamen reddettiği, davacı idarenin sıra cetvelinin tebliği için masraf yatırdığı ve ret kararının davacı tarafa 14/06/2016 tarihinde tebliğ edildiği,

davacı idarenin 15 günlük hak düşürücü süre içinde miktar belirtmeden iflas idaresinin reddettiği alacaklarının masaya kaydını talep ettiği, ilk derece mahkemesince, davacının alacağının açıklamasını istediği ve davacı vekilinin 04/10/2017 tarihli dilekçesinde 2.212,03 TL ve 16.018,18 TL alacaklarının masaya kaydını talep ettiği görülmektedir.Mahkemece, 1.474,00 TL alacağının iflas masasına kayıt ve kabul talebi isteminin reddine, fazlaya ilişkin talep hususunda iflas masasına yapılan başvuru bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı idare vekili hükmü istinaf etmiştir.

Hernekadar mahkemece 1.474,00 TL'yi aşan alacak yönünden masaya başvuru olmadığı gerekçesiyle bu miktar alacak yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişse de, iflasın kapanmasına kadar alacaklıların kayıt kabul isteminde bulunmaları mümkün olup, İİK'nın 236. maddesine göre öncelikle iflas idaresine müracaat edilmemiş olsa bile kayıt kabul iddiasının doğrudan mahkeme önüne getirilmesi olanaklıdır.

Bu nedenle ilk derece mahkemesince 1.474,00 TL'yi aşan alacak yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiştir. Davacı idarenin masaya kaydını talep ettiği alacağın kamu alacağı olduğu anlaşılmaktadır.

Amme alacaklarının sıra cetveline yazılması, bazı özellikler arz eder: İflasın açıldığı ve adi tasfiye yapılacağı, İİK'nın 166 ve 219. maddeleri uyarınca amme idarelerine bildirildiği ve ilan yapıldığı için amme idareleri, (amme) alacaklarını, (diğer alacaklılar gibi) iflas masasına yazdırmalıdırlar. Yani, iflas idaresi, bir amme alacağını, kendiliğinden (re'sen) nazara alarak sıra cetveline yazmak zorunda değildir.

İflas masasına yazdırılan bir amme alacağı o konudaki amme alacaklarının tahakkuku usulüne göre iflastan önce kesinleşmişse veya iflas açıldıktan sonra kesinleşirse, bu kesinleşme, iflas idaresi için de bağlayıcıdır; o (kesinleşmiş) amme alacağının sıra cetveline kabul edilmesi gerekir. İflas idaresi, kesinleşmiş bir amme alacağını sıra cetveline kabul etmezse (reddederse), amme alacaklısı, sıra cetveline itiraz davası açabilir.

İflas masasına yazdırılan bir amme alacağı o konudaki amme alacaklarının tahakkuku usulüne göre kesinleşmiş değilse, iflas idaresinin, o amme alacağının, hakkında hiçbir karar vermeden, sıra cetveline yazması gerekir. Bu halde müflisin o amme alacağına karşı başvurabileceği idari yargı yoluna (idare veya vergi mahkemesinde itiraz yoluna), müflis yerine, iflas idaresi başvurur.

Buna rağmen, iflas idaresi, kesinleşmiş bir amme alacağının sıra cetveline yazılmasını reddederse, amme idaresi, iflas idaresi aleyhine (m.235, II c.1 hükmüne göre) ticaret mahkemesinde sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davası açabilir.

Bu davada, ticaret mahkemesi, amme alacağının esası (mevcut olup olmadığı) hakkında bir inceleme yapamaz; iflas idaresinin amme alacağına karşı idari yargı yoluna başvurmak (idare veya vergi mahkemesinde dava açma) hakkı saklı kalmak üzere, amme alacağının sıra cetveline kaydına karar verir.

(İİK. m.235, II c.1) (Yargıtay 23. HD 2014/8950 E. 2014/6998 K. Sayılı ilamı) Somut olayda, davacının iflas masasına kaydını talep ettiği alacak amme alacağı olup mahkemece 2.212,03 TL ve 16.018,18 TL alacağın, iflas idaresinin amme alacağına karşı idari yargı yoluna başvurmak (idare veya vergi mahkemesinde dava açma) hakkı saklı kalmak üzere iflas masasına kaydına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/734 Esas, 2019/395 Karar ve 08/05/2019 tarihli kararının HMK 353/1-b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden ESAS HAKKINDA HÜKÜM TESİSİNE, 3-a)DAVANIN KABULÜ ile,

-Davacının 18.230,21 TL alacağının, iflas idaresinin amme alacağına karşı idari yargı yoluna başvurmak (idare veya vergi mahkemesinde dava açma) hakkı saklı kalmak üzere ...'nin iflas masasına KAYIT VE KABULÜNE, b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,c)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AÜTT gereğince davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, d)Davacı tarafından yatırılan tebligat, bilirkişi ücreti,

dosya masrafı olmak üzere toplam 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, e)Davalı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA, İstinaf Başvurusu Yönünden.

4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 179,90 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Davacı tarafından yapılan 48,83 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,7-6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra artan kısmın yatıran tarafa İADESİNE,Dosya üzerinde yapılan inceleme