İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2019/3388 K.2020/1156

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Marmara Çevre Otoyolu'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalı şirkete ait araçların anılan yolu geçiş bedeli ödemeksizin kullanması nedeniyle geçiş bedeli ve 4 katı cezası ile işlemiş faizin tahsili için takip başlattıklarını, davalının takibe haksız itiraz ettiğini belirterek takibe itirazın iptalini talep ve dava etmiş, ayrıca alacağın temin edilmesi için davalının malvarlığına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi, 03/07/2019 tarihli ara karar ile, ihtiyati haciz talebinin kabulü ile 66.129,65 TL alacağın temini için % 15 teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına karar vermiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden davalı vekili, müvekkili şirketin adresi Bahçelievler olduğundan ihtiyati haciz kararında yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğunu, alacağı kabul etmediklerini, bu nedenle ifa yeri mahkemesinin de yetkili olamayacağını, davacının alacağının ispata muhtaç olduğunu, müvekkilinin mal kaçırma girişimi bulunmadığını, ihtiyati haczin kapsamı sınırlandırılmadığından müvekkilinin tüm malvarlığına ihtiyati haciz konulduğunu belirterek tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi ihtiyati hacze itiraz üzerine 23/09/2019 tarihli ara karar ile.

İİK'nın 258. ve 50. maddesi yollaması ile HMK'nın 6 maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararını vermeye yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemeleri olduğu, taraflar arasında yetki sözleşmesi olmadığı ve sözleşmenin ifa yeri mahkemelerinin yetkili olduğuna dair HMK'nın 10 maddesinin uyuşmazlıkta uygulama yeri olmadığı gerekçesiyle davalının ihtiyati hacze itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İhtiyati haciz isteyen vekili yasal süresinde sunduğu istinaf dilekçesi ile; müvekkili şirketin belirlenen tarife karşılığı köprü ve çevreyolunu kullanıma açmasının icap niteliğinde olup, icapı kabul ederek yoldan geçiş yapılması ile sözleşmenin varlığının kabul edilmesi gerektiğini, BK'nın 89. maddesi uyarınca para borçlarının müvekkilinin adresinde ifa edilmesi gerektiğini, bu nedenle ihtiyati haciz kararında müvekkili şirketin adresi olan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve ihtiyati haciz kararının devamını talep ve istinaf etmiştir.

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiş, borçlunun ihtiyati haciz kararına itirazı üzerine, ihtiyati haciz kararı vermeye davalı borçlunun yerleşim yeri mahkemeleri olduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz kararı kaldırılmıştır. İİK'nın 258 maddesi uyarınca ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

İİK'nın 50. maddesi ise HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerinin kıyas yolu ile takiplerde de uygulanacağını düzenlemiştir. 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde, sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz.

HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı) Somut olayda, para alacağının temini için istenen ihtiyati haciz kararını vermeye 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi gereğince, alacaklının yerleşim yerinin Sarıyer/İstanbul olması nedeniyle İstanbul mahkemeleri de yetkilidir.

Bu itibarla, mahkemece, ihtiyati haciz talep edilen mahkemenin yetkili olduğu gözetilmeksizin, mahkemenin yetkisine itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmadığından, kararın kaldırılması gerektirmiştir. Buna göre; mahkemenin yetkili olduğu kabul edilerek ihtiyati hacze itiraz edenin diğer itirazlarının incelenerek hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince, yerinde olmayan yetki itirazı dışında kalan diğer ihtiyati hacze itiraz sebepleri hakkında hiçbir karar verilmemiş olduğundan istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. Bu nedenle istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/392 Esas, 2019/625 Karar, 15/10/2019 tarihli kararının HMK'nın 353/1-a-3 maddesi KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf yargılaması aşamasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 83,50 TL başvuru harcının, peşin olarak yatırılan 44,40 TL harçtan mahsubuna,