İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/1048 K.2023/1396

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin faturadan kaynaklanan alacağı için davalı aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı-borçlu şirketin dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalı şirketin %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın başlattığı icra takibine süresinde itiraz edildiğini, takibe konu faturaların müvekkiline tebliğ edilmediğini, müvekkilinin ... Alışveriş Merkezi isimli alışveriş merkezinde 3 bağımsız bölümün maliki olduğunu, malikler tarafından ... AVM Adi Ortaklığı kurulduğunu ve 27/03/2012 tarihli "Hasılat Paylaşımı Kira Sözleşmesi " ile ... Mah. ...Sok. No:...

Esenyurt/İstanbul adresli toplu yapının "Rezidans bölümü ve bu bölüme ait hak ve menfaatler hariç" tamamı (açık ve kapalı otoparklar, tüm katlar, ortak alanlar, koridorlar, merdiven boşlukları, yürüyen merdivenler, asansörler, çatı, su deposu, ısıtma-soğutma sistemi, tuvaletleri, UPS, iletişim ve güvenlik sistemleri, elektrik enerji dağıtım sistemi, yangın ihbar sistemi, paratoner sistemi, elektrik trafosu, jeneratör) hasılat paylaşımı yoluyla davacıya kiralandığını, ...

AVM Adi Ortaklığı ile davacı arasında yapılan bu Hasılat Paylaşımı Kira Sözleşmesi'nin 4. Maddesi gereği, ...'ni işletmesinde olan yerler ile ortak alanların tüm işletme giderlerinin hasılat kiracısı olan ... tarafından karşılanmasının öngörüldüğünü, müvekkilinin davacı tarafa kiralama yetkisi vermediğini, dava dışı ...

Adi Ortaklığı'na müvekkilinin maliki bulunduğu taşınmaza ilişkin Ortak Gider Katılım Payı faturası da kesildiğini, ve hasılattan mahsup edilerek tahsil edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk derece mahkemesince, davacı tarafça royalty bedeli(marka kullanma bedeli)'faturalarından kaynaklı alacağın tahsili talebiyle davalı hakkında takip yapılmış ise de, davacının markasının alışveriş merkezinde kullanılmış olmasının davalı nezdinde bir royalty bedeli doğurabilmesi için davalının bu bedelden sorumlu olduğuna ilişkin bir sözleşme hükmü ya da irade beyanına gerek olduğu,

salt davacının avm'de isminin geçmesinin bu hizmetin davalı tarafından kabul edildiği anlamına gelmeyeceği, davalının faaliyetlerini davacının adı altında değil kendi adı ve markasıyla yürüttüğü dikkate alındığında davalının dosyada bulunan 13/03/2012 tarihli hasılat paylaşımı kira sözleşmesinin taraflarından olmadığı anlaşılmakla hükme esas alınan bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davalının dava konusu royalty bedelinden sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmakla davanın reddine, davacının takibinde kötüniyetli olduğu davalı tarafça ispatlanamadığından davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde, ticari defterlerin incelenmesi ile davalıdan alacaklı olduklarının tespit edildigini, davalının royalty bedeline ilişkin kesilen 2016 yılı e-faturalarına karşı herhangi bir itirazda bulunmadıkları gibi halen ... markası altında ticaret yapmaya devam ettiğinden aldığı bu hizmet karşılığında royalty bedelinden sorumlu olduğu kabul edilmesi gerekirken yerel mahkemenin hatalı ve hakkaniyete aykırı olarak davanın reddine karar verdiğini beyanla yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, davacının, faturaya dayalı cari hesap alacağının tahsili talebiyle başlatılan Bakırköy ... İcra müdürlüğünün ... sayılı icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalıya ait mağazanında bulunduğu, diğer maliklerin oluşturduğu adi ortaklıkla yapılan anlaşma gereğince davacı ünvanı ile anılan ... isimli avm de, davalının mağazasının davacı marka ve reklamlarından faydalanarak faaliyette bulunması sebebiyle davacının düzenlediği royalty bedeli faturalarından davalının sorumlu tutulup tutulamayacağı hususundadır.

Bakırköy ...İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 54.516,00 TL asıl alacak, 15.549,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 70.065,55 TL alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından mahkemece TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi heyeti marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi heyeti 19/09/2019 havale tarihli raporunda; davacı tarafın, dava ve takip konusu faturaları ve içeriği mal ve hizmetin usulüne uygun şekilde davalı taraf isim, imza ve yetkilisine teslim ve tebliğ ettiğinin fatura üzerinden tespit edilemediğini, bu konuda davacı tarafın ispat yükü bulunduğunu, davacı tarafın ...

Adi Ortaklığı'na düzenlediği ve açıklamasının "Ortak Gider Katılım Payı" olan faturalarda davalı ...'in payına düşen cari hesaba ilişkin diğer hesap kısmının tamamının ödendiği, bu hesabın bakiyesinin sıfır(0) olduğunun tespit edildiğini, davalının adi ortaklığa dahil olmadığı dolayısıyla yapılan sözleşmenin, sözleşmelerin nisbiliği prensibi uyarınca davalıyı bağlamadığının düşünüldüğünü, sözleşmenin "Bağımsız bölüm malikinin bağımsız bölümünü kendi kullanma hakkına saygı gösterilmektedir." şeklinde bir düzenleme getirdiği,

bu bağlamda getirilmiş düzenlemelerden davalının royalty bedeli altında bir ödeme yükümlülüğü altına girdiği şeklinde bir sonucun çıkarılamayacağını, davalının temizlik, güvenlik gibi ortak giderlere katılma yükümlülüğü herşeyden önce Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerinden kaynaklanıyor olsa da, royalty bedelinin bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini, somut olay bağlamında, royalty bedeli denilen bir bedelden(marka kullanma bedeline) dolayı davalının sorumlu tutulabilmesi için bu marka adı altında faaliyet göstermesinin gerekeceği ve yine bu bağlamda davalının bu tür bir hizmeti alma konusunda iradesinin olmasının gerekeceğini,

davalının faaliyetlerini davacının markası adı altında değil kendi adı ve markasıyla yürüttüğünün anlaşıldığını, davalının dükkanın bulunduğu AVM'de davacının isminin/markasının varlığının davalının faaliyetlerini bu isim/marka adı altında yürüttüğü sonucunu doğurmayacağını, diğer bir deyişle, tüketicilerin ...'ten alışveriş yapma kararı vermelerinde davacının markasının belirleyici olmayacağını, AVM'nin davacının ismiyle/markasıyla anılmasının, davalıya royalty bedeli adı altında bir bedel ödeme yükümlülüğü getirmediğini, davalının bu hususta ödeme yükümlülüğü doğuran bir sözleşme ilişkisine girmediğini,

davalının dava konusu royalty bedelinden sorumlu olmayacağını bildirmişlerdir.

İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi heyeti raporu içeriğine göre; davacı tarafça royalty bedeli(marka kullanma bedeli)'nden kaynaklı alacağın tahsili talebiyle davalı hakkında takip yapılmış ise de, davacı defter ve kayıtların da, davalıya ait ortak gider katılım payı alacaklarının, dava dışı adi ortaklıktan tamamen tahsil edildiği, bu ödemelerin dava konusu olmadığı, dava konusu faturaların davacının, davalıya kestiği royalty bedeli açıklamalı 2014 ...

2016 yıllarını kapsayan, toplam 54.516 TL tutarlı faturalar olduğu, davacının markasının alışveriş merkezinde kullanılmış olmasının avm de işyeri bulunan davalı nezdinde bir royalty bedeli doğurabilmesi için davalının bu bedelden sorumlu olduğuna ilişkin bir sözleşme hükmü ya da irade beyanına gerek olduğu,

salt davacının avm'de isminin geçmesinin bu hizmetin davalı tarafından kabul edildiği anlamına gelmeyeceği, davalının faaliyetlerini davacının adı altında değil kendi adı ve markasıyla yürüttüğü, davalının, dosyada bulunan 13/03/2012 tarihli hasılat paylaşımı kira sözleşmesinin tarafı olmadığı anlaşılmakla davalının dava konusu royalty bedelinden sorumlu tutulamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden davacının istinaf talebinin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1083 Esas, 2019/950 Karar - 15/10/2019 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 269,85 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 215,45 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,