İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/1884 K.2024/143

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında 30/10/2008 tarihinde yapılan Yetkili Servis Sözleşmesine göre, müvekkilinin, davalının yetkili servisi olarak Bandırma bölgesinde hizmet vermeye başladığını, davalının, müşterilerinin daha önceden satın aldıkları kombilere, belli bir ücret karşılığında, garanti sürelerinin uzatılmasını kapsayan ek garanti paketi sözleşmelerini müvekkiline satmak suretiyle gönderdiğini ve ücretini de müvekkilinin cari hesabından peşin olarak tahsil ettiğini, ek paketler yönünden davalıdan herhangi bir talebi olmasa da müvekkilinin,

davalıya bağımlılık derecesi düşünüldüğünde bunların alımını reddetme imkanının bulunmadığını, davalı tarafından her ay ek garanti paketi sözleşmelerinin müvekkiline gönderildiğini ve müvekkili tarafından müşterilere pazarlanmaya çalışılsa da satılamayanların, müvekkilinin elinde kaldığını, davalının, Kartal ...

Noterliğinin ... yevmiye no'lu ihtarnamesini keşide ederek tamamen keyfi ve iyi niyetli sayılmayacak nedenlerle yetkili servis sözleşmesini feshettiğini bildirdiğini, müvekkilinin ise Bandırma ...

Noterliğinin ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile, kendisine gönderilen ihtarname içeriğini kabul etmediğini ve sözleşmenin feshindeki asıl nedenin, taraflarına gönderilen ek garanti paketi sözleşmelerinin istenmediği halde gönderilmeye devam edilmesi olduğunu beyan ettiğini ve ek garanti paketi sözleşmelerini kargo ile gönderdiğini, müvekkili, sözleşmenin feshi nedeniyle davalı adına hareket edeceğinden ek paketlerin de artık satılma ihtimali kalmadığını, davalı tarafından geri alınamayacağının bildirilmesi sebebiyle müvekkili tarafından, davalı şirkete ihtarname ile,

ilgili garanti paketi ücretlerini kapsayan 21.480,33 TL tutarındaki 09/03/2012 tarihli faturanın tebliğ edildiğini, davalı tarafından ise, faturaların kabul edilmeyerek iade edildiğini, davalının, İstanbul Anadolu ... (Eski Kadıköy ...) İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhinde garanti paketi sözleşmeleri ücreti olarak belirtilen 11.405,22 TL asıl alacağın tahsiline ilişkin başlattığı takibin müvekkilinin itirazı neticesinde durduğunu, müvekkilinin yetkili servis olarak,

davalının emir ve talimatları ile hareket eden ve buna göre ilgili ek garanti paketlerini nihai tüketiciye intikal ettirecek olan bir aracı olması sebebiyle müvekkilinin satışını gerçekleştiremediği ek garanti paketlerinin davalı tarafından iade alınarak karşılığında müvekkilinden tahsil edilen paranın iade edilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin, ek garanti süresi sözleşmeleri için davalıya haksız olarak ödediği 11.236,00 TL'nin davalının temerrüde düştüğü 15/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz oranıyla birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

davalı tarafından İstanbul Anadolu ... (Eski Kadıköy ...) İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen 11.405,22 TL yönünden borçlu bulunmadıklarının tespitine, bu borcun icra tehdidi altında ödenmesi halinde davaya istirdat davası olarak devam edilerek davalıdan ilgili paranın istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, müvekkilinin eski yetkili servisi olduğunu, taraflar arasındaki yetkili servis ilişkisinin, imzalanan Yetkili Servis Sözleşmesi ile belirlendiğini, bu sözleşme incelendiğinde, yetkili servislerin çalışma prensiplerinin nasıl olacağı, davalı tarafından belirlenecek kampanya ve sair düzenlemelere servislerin uyma zorunluluğunun bulunduğu ve bu kapsamda tüketicinin, cihazdan beklediği faydanın sağlanmasına yönelik yan ürün satışları, servis hizmeti,

kampanya uygulama satışlarının yapılacağına dair yükümlülüklerin gerek sözleşme ile gerekse fiili çalışma şekliyle yıllardır davacı tarafından da açıkça kabul edildiğini, davacının, "Ek Garanti Paketi Kampanyası" uygulamalarına bir itirazının olmadığını ve bu kapsamda bedelinin de herhangi bir itiraz olmadan tahsil edildiğini, bu uygulamanın özünün, müvekkili şirket tarafından yetkili servislere destek olma yaklaşımına dayandığını, davacının yetkili servis sözleşmesine aykırı davranışları sebebiyle Kartal ...

Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin, yetkili servislerine belli adette (bu adet servisin faaliyet gösterdiği bölgenin büyüklüğüne ve tüketici potansiyeline göre belirlenmektedir) Ek Garanti Sözleşmesini, ücreti karşılığında gönderdiğini, yetkili servislerin de, bu ek garanti paketlerini tüketicilere sattığını, yetkili servisin, ilgili ek garanti paketlerinin yıllık satışına göre değişen miktarlarda prim alacağına ayrıca hak kazandığını, satılan her bir ek garanti paketi ile,

paket gereği yıllık bakım işlemleri ve garantili ücretsiz servis işlemlerinin işçilik ücretinin servislere müvekkili tarafından ödendiğini, diğer yandan yetkili servis statüsü iptal edilmiş olsa da, ilgili servisin, elinde mevcut ek garanti paketini satma yetkisinin sonlandırılmadığını ve bu hususun da servisler tarafından açıkça bilindiğini, somut durumda davacının, ek garanti sözleşmesini satması halinde dahi satış bedelinden kazanımının olacağını, müvekkili yönünden herhangi bir sebepsiz zenginleşmenin hasıl olmadığını, zira müvekkili şirketin, ek garanti paketi sözleşmeleri gereği, tüketicilere pakette taahhüt edilen hizmeti verdiğini,

müvekkili tarafından, yetkili servis sıfatı sona eren servisin, elinde mevcut ek garanti paketini satması kısıtlanmadığından davacının bir zararının olmadığını, davacının alım satım sözleşmesi ile ve işbu alım satım esnasında hiçbir itiraz ve çekince ileri sürmediği dikkate alındığında, söz konusu ek garanti sözleşmelerinin iadesini talep etmesinin mesnetsiz olduğunu, ticari faiz talebinin kabulünün de mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; dosya kapsamı ve bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sözleşmenin davalı tarafça feshedilmesi ile birlikte davalının sözleşmenin 8.9. maddesi gereğince fesih tarihinden itibaren dava konusu ek garanti paketi sözleşmeleri yönünden reklam, pazarlama ve satış yetkisinin sona erdiği, davacı şirkete makul sınırın üstünde gönderilen garanti paket sözleşmelerinin yetkili servislik sözleşmesinin feshi ile birlikte davalıya iadesinin gerektiği, mahsup sonrası davacının, davalıya borcunun bulunmadığı,

davacının satılamayan ve bedeli peşinen ödenen garanti sözleşmelerinin bedeli olan 10.935,02 TL'nin iadesine yönelik talebinde haklı olduğu gerekçelerine istinaden davanın kısmen kabulü ile, davacının İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, dava konusu olan ek garanti paketi sözleşmelerinin davacı tarafça davalıya iadesi ile 10.935,02 TL'nin temerrüt tarihi olan 15/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tarafların edimlerini aynı anda ifa etmelerine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında ticari ilişki devam ederken ek garanti sözleşmelerinin fatura karşılığı gönderildiğini, faturayı alan tarafından, faturaya ve içeriğine 8 gün içerisinde itiraz etme zorunluluğu bulunsa da, davacının ek garanti paketi sözleşmelerine ve sair ürünlere dair kendisine yapılan hiçbir gönderime ve faturaya yasal süresi içerisinde itirazı olmadığından fatura içeriğinin davacı tarafından kabul edilmiş olduğunu, davacının, basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, davacının,

imzalanan sözleşmenin hukuki sonuçlarının farkında olduğunu ve yetkili servislik sözleşmesi kurulduğu andan itibaren müvekkili şirketin ek garanti paketi kampanyasına dair uygulamasını da kabul ederek buna göre hareket ettiğini, sözleşmenin feshinin üzerinden 1 yıl geçtikten sonra açılan iş bu davanın kötü niyetli olduğunu, davacının, ek garanti paketi satışlarına ilişkin koşulları bildiğini ve kabul ettiğini, bu kapsamda, sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre zarfında davacının,

müvekkili tarafından başlatılan "Ek Garanti Paketi Kampanyası" uygulamalarına herhangi bir itirazı olmadığı gibi buna ilişkin hizmet bedellerinin de davacının herhangi bir itirazı olmaksızın tahsil edildiğini, servisin, yetkili servis sıfatı sonlanmış olsa bile ek garanti paketlerinin servis tarafından tüketiciye satışının mümkün olduğunu, müvekkili tarafından, yetkili servis sıfatı sona eren servisin, elinde mevcut ek garanti paketini satmasın kısıtlanmadığı gibi satış sonrası alınacak hizmetlerde de bir kısıtlamanın söz konusu olmadığını, nitekim davacıyla benzer durumda olan başka bir yetkili servisin,

müvekkili şirket tarafından herhangi bir kısıtlama olmaksızın ek garanti paketlerinin satışını yapmaya devam ettiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, ek garanti süresi sözleşmeleri bedelinin ticari faizi ile tahsili ve davalı tarafından İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi sebebiyle borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/557 Esas 2013/292 Karar sayılı kararı ile Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, buna karşılık İstanbul Anadolu 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ise 2014/273 Esas 2014/541 Karar sayılı kararı ile karşı görevsizlik kararı verilerek dosyanın olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için gönderildiği Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2015/1699 Esas 2015/6336 Karar sayılı kararı ile İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmış olup adı geçen Mahkemenin kapatılarak İstanbul Anadolu 6. Asliye

Ticaret Mahkemesi olduğu görülmüştür.Davalının, davacı hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün (Eski Kadıköy ... İcra Müdürlüğü) ... Esas sayılı dosyasında, cari hesap borcundan kaynaklı olarak 11.405,22 TL asıl alacak ve 1.399,65 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.804,87 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davacının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi tarafından sunulan 22/02/2016 tarihli raporda.

Davacının, davalıya kestiği 09/03/2012 tarihli ... no.lu 21.480,33 TL bedelli fatura haricinde, davacının ve davalının kestiği tüm faturaların her iki tarafın kayıtlarında bulunduğu, Vergi Usul Kanunu ile muhasebe usul ve esaslarına göre işletme defterlerinde sadece gelir ve gider fatura ve belgelerinin yer alması sebebiyle ödeme ve tahsilat kalemleri yer almadığından davacının işletme defterlerinde, taraflar arasındaki ticari ilişkiye ilişkin bir bakiye hesabının tespit edilemediği,

davalının ticari defterlerine göre, davalının, davacıdan 10.545,31 TL alacaklı olduğuna dair bakiyenin 2013 yılına devrettiği, 08/03/2012 olan takip tarihi itibariyle davacı borcunun 10.244,13 TL olduğu, sözleşme maddeleri değerlendirildiğinde yetkisi iptal edilmiş servisin, kendisine herhangi bir menfaat sağlayamayacağı ürünlerden kar elde etme imkanı olmadığı gibi reklam ve pazarlama imkanı da olmadan satmasının kendisinden beklenemeyeceği, ayrıca bir tüketicinin ... yetkili servisi olmayan bir işletmeden "...

Ek Garanti Paketi" satın almasının da hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu nedenlerle, davalı tarafından makul sınırın üzerinde gönderilen ve yetkili servislik sözleşmesi feshedildiğinden davacı elinde kalan garanti paket sözleşmelerinin davalıya iadesi gerekeceğinin kanaatine varıldığı, davalının kendi kayıtlarına göre davacıdan olan 10,545,31 TL alacağın, davacının 21.480,33 TL tutarındaki iade faturasından mahsup edilmesi gerektiği, bu mahsup sonrası davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığı, mahsup sonrası 10.935,02 TL tutarın davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği bildirilmiştir.

Farklı bilirkişi tarafından sunulan 21/02/2018 tarihli raporda; davacının, ek garanti paket sözleşmelerini davalı şirkete iadesi etmesi sebebiyle iade alması gereken 21.480.73 TL'den davalının, davacı şirketten olan 11.405.22 TL cari hesap alacağının mahsubu neticesinde geriye 10.075.51 TL kaldığı, buna göre davacının, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında aleyhine yapılan 11.405.22 TL tutarlı takipten dolayı davalı şirkete borçlu olmayacağı bildirilmiştir. Son raporu düzenleyen bilirkişi tarafından sunulan 09/08/2018 havale tarihli raporda, kök raporda varılan sonuçta bir değişikliğin olmadığı bildirilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında imzalanan 30/10/2008 tarihli Yetkili Servis Sözleşmesi ile davacı, Bandırma'da davalının yetkili servisi olarak hizmet vermeyi üstlenmiştir. Ancak Kartal ...

Noterliğinin 02/03/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafından işbu sözleşmenin feshedilmesi ile birlikte davacı, elinde kalan ve davalı tarafından bedelleri kendisinden tahsil edilen ek garanti paketi sözleşmelerini davalıya iade ederek bu iadeye ilişkin tanzim ettiği 09/03/2012 tarihli ... no'lu 21.480,33 TL bedelli fatura bedelinin tahsili ile ayrıca davalı tarafından cari hesaba dayalı başlatılan icra takibi sebebiyle borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.

Taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin 6.16 maddesi "Yetkili servis, herhangi bir sebepten ötürü ... marka veya ...'a ait tescilli markalardan birini kullanarak, yedek parçalardan mamul yapıp veya herhangi bir satıcıdan mamul temin edip satış yapamaz, Yetkili servis, eğer ... tarafından kendisine iskonto, satış fiyatı v.b. koşulları açıkça belirtilmiş ürün satış yapma yetkisi verilmiş ise ...'tan almış olduğu ürünleri satabilir."; sözleşmenin 8.6 maddesi "İş bu sözleşmenin feshi halinde, yetkili servis, elinde bulunan dökümanları (Yetkili Servis Belgesi, Teknik Servis Formları, ...

Yetkili Servis Broşürleri, Kartları, Stikerları, Yaka Kimlik Kartları, Araç Giydirme v.s.) ...'a ait ve bedeli ödenmemiş yedek parçaları ve iş yeri tabelasını, ...'a tutanak ile teslim eder."; sözleşmenin 8.7 maddesi "İş bu sözleşmenin feshi halinde, yetkili servisin atölyesinde revizyon amaçlı alınan tüketiciye ait cihazlar veyi ileri tarihe alınmış servis kayıtları var ise.

Bölge Merkez Servis yetkilisi veya ... tarafından tutanak ile bölgedeki alternatif (diğer) Yetkili Servise veya Bölge Merkez Servise devir edilir."; sözleşmenin 8.8. maddesi "İş bu sözleşmenin feshi halinde, yetkili servisin herhangi bir sebeple ... veya ...'a ait tescilli markalarından olan hiçbir müşterinin cihazına müdahale yetkisi kalmaz.

Yetkisi iptal edilen bir servis, yetki dışında özel olarak ... veya ...'a tescilli markalarından birini taşıyan herhangi bir müşterinin cihazına müdahale edemez."; sözleşmenin 8.9. maddesi "İş bu sözleşmenin feshi halinde, yetkili servis hiçbir surette ...'a ait markalardan birinin logosunu işyerinde, kullandığı evraklarda, işyeri tabelasında, servis aracında ve personelin kullandığı hiçbir kıyafet ve ekipmanda bulunduramaz." hükümlerini içermektedir.

Bu hükümler ile birlikte somut olay değerlendirildiğinde, bahse konu ek garanti paketi sözleşmelerinin, davalı tarafından, sözleşme ilişkisinin geçerli olduğu dönemde yetkili servis olan davacıya teslim edilmesinden sonra bedelleri, cari hesap ilişkisi kapsamında davacıdan tahsil edilmiştir.

Sözleşmenin feshi ile birlikte, yetkili servis olarak hizmet verme yetkisi sona eren davacıdan, elinde kalan ek garanti paketi sözleşmelerini satması beklenemeyeceği gibi satılmasının da, davacıya bir menfaat ve kazanç sağlamayacağı açıktır.

Öte yandan, davalı taraf, davacı tarafından faturalara yasal süresi içerisinde itiraz edilmediğini ileri sürmüş olsa da, sözleşme ilişkisinin feshedilmediği süreçte davacı, hizmet vermeye devam ettiğinden faturalara itiraz edilmesi de söz konusu olamaz.

Kaldı ki sözleşme ilişkisinin devamı sırasında bu minvalde kesilen faturaların içeriğine yönelik bir itirazı bulunmayan davacı, sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle elinde kalan ek garanti paketi sözleşmelerinin bedelini talep etmekte olup sözleşmenin feshedildiğinin ihtarname ile kendisine bildirilmesinden sonra ek garanti paketi sözleşmelerini davalıya iade ederek buna ilişkin işbu davaya konu iade faturasını tanzim etmiştir.

Buna göre davacı, iade faturasına konu bedeli talep etmekte haklı olup bu miktardan davalının, davacı hakkında başlattığı İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu borcun düşülmesinden sonra davacının, söz konusu takip sebebiyle bir borcu kalmayacağı gibi davacı, geriye kalan miktarın tahsilini talep edebilecektir. Bu hususlar gözetilerek Mahkemece tesis edilen karar isabetli olup davalının istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/831 Esas, 2019/1088 Karar ve 18/11/2019 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 186,74 TL harcın mahsubu ile bakiye 240,86 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,