İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1369 K.2025/80

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı firma arasında 29/12/2014 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme gereği davalının ... belgesini en geç iki ay içinde temin ve teslim etmesi, müvekkilinin de hizmet karşılığını ödemesi gerektiğini, müvekkilinin kendi edimini yerine getirerek sertifika bedelini davalıya ödediğini, ancak davalının edimini yerine getirmediğini, müvekkilinin alacaklı duruma geçtiğini, davalı hakkında İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ederek takibin durduğunu beyanla, davalı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiş, davalı vekili duruşmalara katılarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin 09/10/2019 tarihli kararı ile; yargılama sırasında davacı vekilinin 14/06/2019 tarihli dilekçesi ile vekillikten istifa ettiği, istifa dilekçesinin davacı çalışanına 24/06/2019 tarihinde tebliğ edildiği, 6100 Sayılı HMK.nun 82/1.maddesi "İstifa eden vekilin vekâlet görevi, istifanın müvekkiline tebliğinden itibaren iki hafta süreyle devam eder." hükmünü içermekte olup somut olayda davacı vekilinin vekillikten istifa dilekçesini 14/06/2019 tarihinde mahkememize sunduğu,

istifa dilekçesinin müvekkiline tebliğinden itibaren iki hafta süreyle vekillik görevinin devam edeceği, 03/07/2019 tarihli celsede davacı vekilinin mazeret bildirmediği ve davalı vekili de davayı takip etmeyeceğini bildirdiğinden HMK'nun 150/1 maddesi gereği, takip edilmeyen dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dairemizin 2020/1356 E-2020/1879 K sayılı 15/10/2020 tarihli kararı ile; istifa dilekçesinin 24/06/2016 tarihinde davacı asile tebliğ edildiği, vekilin vekalet görevinini sona erdiği kabul edilse de, HMK'nun 82/2 maddesindeki yasal ihtarların asile yapılmadığı, bu durumda, dosyanın işlemden kaldırılması ve sonucunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı asile usulüne uygun ihtarlı tebligat yapılmadığından davanın HMK 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin 10/02/2021 tarihli kararı ile. Taraflar arasında 20/12/2014 tarihli “... Belgesi Alım Sözleşmesi” yapıldığı ve bu sözleşme nedeniyle Davacı tarafından 12.330 USD ödendiği ve sözleşme konusu ...

Belgesinin alınamadığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davalı tarafça üçüncü kişinin müdahale etmesi nedeniyle serifikanın alınamadığı ve davacının kusuru bulunduğunun iddia edildiği, ancak dosya kapsamında davalı tarafça sözleşmeye konu belgelerin alınması için yükümlülüklerini yerine getirdiğine dair belgeleri ve sözleşme konusu ... belgesinin davacının kusuru nedeniyle alınamadığına dair delil sunulmadığı,

davalı tarafın sözleşmeye konu edimlerini yerine getirdiğini ortaya koyacak delillerini sunmaması nedeniyle, sözleşme konusu belgenin alınamamasında davacının kusuru olduğunun ispatlanamadığı ve davalının edimlerini yerine getirmediği, davacının davalıdan 12.330 USD asıl alacak ve 614,37 USD işlemiş faiz alacağının bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, İstanbul ...

İcra Dairesi’nin ... takip sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 12.330,00 USD asıl alacağa ve 614,73 USD işlemiş faiz alacağına yapılan itirazın iptali ile icra takibinin 12.330,00 USD asıl alacağa takip tarihinden taleple bağlılık ilkesi gereği avans faiz oranını aşmamak üzere, 3095 sayılı yasanın 4a maddesi uyarınca faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak.

Mahkemece yeterli inceleme yapılmadan karar verildiğini, davacının üçüncü bir kişiyi müvekkilinin haberi ve izni olmadan sözleşmeye müdahil ettiğini, üçüncü kişilerin aracılık faaliyetine müdahalesinin sözleşmenin E bendi 3.maddesine aykırı olduğunu, sözleşme hükümlerinin davacı tarafından ihlal edildiğini, diğer taraftan eksper ve mühendis masraflarını yatırmadıklarından dolayı da sözleşmenin hükümsüz hale geldiğini, sözleşmenin hükümsüz hale gelmesi ile birlikte davalı ... şirketin geri ödeme yapmayacağının sözleşmede hüküm altına alındığını, müvekkilinin davacının ödeme yapmadığını iddia etmediğini,

her ne kadar davacı tarafından müvekkiline yapılan ödeme USD üzerinden olsa da faturanın TL üzerinden düzenlendiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla fatura TL olarak düzenlendiğinden geri ödemenin de TL üzerinden olması gerektiğini, müvekkillerinin edimlerini ifa ettiğini ve esasen zarara uğrayanın müvekkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, sözleşme ile üstlenilen edimin ifa edilmediğinden bahisle ödenen hizmet bedelinin iadesi amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Dairesi’nin ... sayılı dosyasında; davacı tarafından davalı aleyhine 29.12.2014 tarihli ...

Kalite Belgesi teminine dair yapılan sözleşmeden kaynaklı alacak iddiasıyla 12.330,00 USD asıl alacak, 2.086,05 USD olmak üzere toplam 14.416,05 USD alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 27/02/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 06/03/2017 tarihinde borca ve fer’ilerine itiraz ettiği, itirazın ve 25/07/2018 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.Taraflar arasında “... Belgesi Alım Sözleşmesi” imzalanmıştır.

Bu sözleşmenin kapsamı başlıklı ‘C’ maddesine göre; işveren(davacı) tarafından üretilen metal kablo kanalı ürünleri için ...

Kalite Belgesi işlemlerinin ... (davalı) tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.Davacı sözleşme kapsamında davalının edimini yerine getirmediğini iddia ederek davalıya ödediği 12.330 USD’nin işlemiş faizi ile birlikte tahsili istemi ile icra takibi başlatmış ve davalının icra takibine itirazı üzerine eldeki davayı açmıştır.Davalı ise, davacının kusuru dolayısı ile sertifika alımının imkansız hale geldiğini, bu haliyle borcun sona erdiğini ve sözleşmenin hükümsüz hale gelmesi ile birlikte davalı ... şirketin geri ödeme yapmayacağının sözleşmede hüküm altına alındığını savunmuştur.29/03/2019 tarihli bilirkişi raporu özetle.

Davacının ibraz edilen ticari defterlerinin ilgili Kanun hükümlerine göre uygun tutulduğunun tespit edildiği, davalıya ait defter ve belge incelemesi yapılamadığı, davacı tarafından dava dosyasına ibraz edilen ödeme 12.330,00 USD dekontunun davacının muhasebe kayıtlarında yer aldığı, davacının 2015 yılı defter kayıtlarında davalıdan 12.330,00 USD alacaklı olduğu,

takip tarihine kadar talep edilebilir işlemiş faizin 614,73 USD olduğu ve bu sebeple takipte 1.417,32 USD fazla faiz talep edildiği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.Sözleşmenin Tarafların Karşılıklı Sorumluluk ve Yükümlülükleri başlıklı ‘E’ maddesinin 3. Bendinde “... tarafından onaylanan ... Kalite belgeleri alımı için... Şirket haricinde belge konusunda aykırı bir müracat yapılması veya işe müdahale edilmesi durumunda oluşacak zararlardan ...

Şirket sorumlu olmayacak ve ... Şirkete ödenen bedel geri iade edilmeyecektir. ... şirket işi bırakır yapılan işlemlerin ve Projenin İptalini sağlayacaktır”, Özel Hükümler başlıklı “F” maddesinin 4.bendinde “... işlemleri ödemenin ...’a yapılmasından sonra başlatıcalacak ve Mühendisler tarafından teknik proje planı belirlenecektir bu plan içerisinde numune bilgileri proje başlangıç ve bitiş tarihleri yer alacaktır.

Numuneler ve mühendis tarafından istenilen teknik detaylar Amerika’da bulunan ... Labaratuvarına ulaştırılmasından sonra testlerin olumlu sonuçlanması halinde proje planında yazılı olan süre içerisinde ... e teslim edilecektir. Test raporları olumlu sonuçlandığı takdirde ... bilgileri ... sistemine işlenecektir. Orijinal belgeler mühendis denetiminden sonra 2 ay içerisinde ... gönderilecektir.

Belgenin gerek Amerika’da ...’a iletilmesi gerekse ... tarafından ...’e iletilmesi sırasında kargoda meydana gelebilecek gecikmelerden ...sorumlu değildir” hükümleri düzenlenmiştir.Davacı tarafından davalı tarafa Kartal ... Noterliği Kanalı ile 12/08/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilmiş ve ihtarnamenin tebliğinden itibaren onbeş gün içinde sözleşme ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ...

Kalite Belgesi alımı ile ilgili yaptıkları işlem ve eymlemlere dair yazılı rapor hazırlanması, ...

Kalite Belgesi ile ilgili edimlerini yerine getirmek için yaptıkları başvurular ve bu başvurulara verilen yazılı cevaplar hakkındaki tüm bilgi ve belgelerin bir örneğinin çıkarılması, rapor ve belge örneklerinin taraflarına ulaştırılması, ihtarnamenin tebliğinden itibaren onbeş günlük süre içinde sözleşme ile taraflarına yüklenen edimleri eksiksiz yerine getirmeleri aksi halde bu sürenin sonunda sözleşmeyi sona erdirdiklerinin bildirildiği belirtilmiştir.Davalı tarafından davacıya gönderilen Bakırköy 6.Noterliğinin ... yevmiye numaralı 28.08.2015 tarihli cevabi ihtarnamesinde;

ihtarnamede ileri sürülen iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, sözleşmenin E bendinin davacı tarafından açıkça ihlal edildiğini, 3. bir kişinin davacı adına işe müdahale ettiğini, bu müdahale neticesinde maddi ve manevi zarara uğradığını ve sözleşmenin taraflarınca feshedildiği bildirilmiştir.Taraflar arasında 20/12/2014 tarihli “... Belgesi Alım Sözleşmesi” düzenlendiği ve bu sözleşme nedeniyle davacı tarafından 12.330 USD ödendiği ve sözleşme konusu ...

Belgesinin alınamadığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Taraflar arasında sözleşmeye göre davacı şirket sözleşme bedelinin ödeme edimini yerine getirmiştir. Bu durumda davalı sözleşme kapsamında edimini ifa ettiğini ispat etmelidir.

Ancak davalı, sözleşme konusu ... belgesinin alınamadığını kabul etmekte birlikte, bu belgenin alınamamasında davacının kusurunun bulunduğunu, zira bu durumun davacı adına üçüncü bir kişinin olaya müdahale etmesinden kaynaklandığını iddia edilmiştir.

Dosya kapsamında davalı tarafından sözleşme konusu ... belgesinin davacının kusuru nedeniyle alınamadığına dair delil sunulmadığından, davalı tarafından sözleşme konusu belgenin alınamamasında davacının kusuru olduğunu ispat edememiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olduğu ve davalının sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirmediği gibi edimini davacının kusuru nedeniyle yerine getiremediği iddiasını ispat edilemediğinden davacının ödediği sözleşme bedelini davalıdan talebinin yerinde olduğu anlaşılmış, Mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafından müvekkiline yapılan ödeme USD üzerinden olsa da faturanın TL üzerinden düzenlendiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla fatura TL olarak düzenlendiğinden geri ödemenin de TL üzerinden olması gerektiğini ileri sürmüş ise de, HMK'nun 357/1 maddesine göre, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların dinlenemeyeceği ve yeni delillere dayanılamayacağına yönelik hükmü sebebiyle davalı vekilinin ilk derece mahkemesindeki yargılama sırasında ileri sürülmeyen bu itirazının da dikkate alınması mümkün görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/627 Esas, 2021/98 Karar sayılı ve 10/02/2021 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 733,17 TL harçtan mahsubu ile bakiye 117,77 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme