İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1430 K.2025/138

Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 30/01/2025

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların, Kütahya ili dahilindeki katı atıkların toplanması ve nakli ile şehir temizliği hizmeti alımı işi ile ilgili ortak girişim (adi ortaklık) kurarak Kütahya Belediye Başkanlığı ile sözleşme imzaladığını, müvekkilinin ise davalılar ile imzaladığı alt yüklenici sözleşmesi kapsamında Belediye sınırları dahilindeki çöplerin toplanması ve nakli; cadde, sokak ve pazar yerlerinin süpürülmesi, yıkanması;

boş arsaların temizlenmesi ve kaba atıkların toplanması ve nakli işini eksiksiz olarak ve süresinde yerine getirmesine rağmen müvekkilinin işbu sözleşme ve sözleşme dışındaki alacaklarının ödenmediğini, davalılara hak ediş faturaları kesildiğini, ödeme yapılmaması sebebiyle davalılar aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalıların itirazı üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Taş. Spor İnşaat San. ve Tic.

AŞ vekili yasal süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde; davanın 1 yıllık yasal süresinde açılmadığını, davacının, müvekkiline hiçbir hizmet sunmadığı gibi iddia edilenin aksine faturaların da tebliğ edilmediğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ancak taraflarına tebliğ edilmeyen sözleşmeyi ve sözleşme üzerine atılan imzaları kabul etmediklerini, 25.01.2013 tarihli dava dışı Kütahya Belediyesi Temizlik İşleri ile imzalanan sözleşmenin 15. maddesinde alt yüklenici şirket olarak ...

San. ve Güv. Sist. Ltd. Şti.'nin yazması sebebiyle bu durumun bile söz konusu işi başından beri davacı şirketin yürüttüğünü gösterdiğini, adi ortaklık adına atılan imzaların bu kişilere ait olduğunu, davacı ile davalı şirket ortaklarının akraba olması sebebiyle gerek davacı şirket ve gerekse adi ortaklık idaresinin o dönemde davacı şirket ortakları tarafından yürütüldüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... Tem. Hizm. San. Tic. Ltd.

Şti. vekili yasal süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde; davanın 1 yıllık yasal süresinde açılmadığını, davacının, müvekkiline hiçbir hizmet sunmadığı gibi iddia edilenin aksine faturaların da tebliğ edilmediğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ancak taraflarına tebliğ edilmeyen sözleşmeyi ve sözleşme üzerine atılan imzaları kabul etmediklerini, 25.01.2013 tarihli dava dışı Kütahya Belediyesi Temizlik İşleri ile imzalanan sözleşmenin 15. maddesinde alt yüklenici şirket olarak ...

San. ve Güv. Sist. Ltd. Şti.'nin yazması sebebiyle bu durumun bile söz konusu işi başından beri davacı şirketin yürüttüğünü gösterdiğini, adi ortaklık adına atılan imzaların bu kişilere ait olduğunu, davacı ile davalı şirket ortaklarının akraba olması sebebiyle gerek davacı şirket ve gerekse adi ortaklık idaresinin o dönemde davacı şirket ortakları tarafından yürütüldüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. Kütahya Belediyesi ile davalı şirketlerin ortağı olduğu adi ortaklığın arasında Kütahya ili dahilindeki katı atıkların toplanması ve nakli ile şehir temizliği hizmeti alım işine ilişkin sözleşme imzalandığı, davacının, sözleşmenin 15. maddesi gereğince eski ünvanı olan ... San. ve Güv. Sis. Tek. San. ve Tic. Ltd.

Şti. ismi alt yüklenici olarak belirlendiği, ayrıca adi ortaklığı oluşturan davalı şirketler ile alt yüklenici olan davacı şirket arasında alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, davalı şirketler tarafından işbu sözleşmedeki imzalar inkar edilmiş ise de adi ortaklığı temsile yetkili kişilerin ıslak imza örnekleri ve emsal imza örnekleri toplanarak yaptırılan karşılaştırmalı imza incelemesi sonucunda sözleşmedeki imzaların yetkili kişilere ait olduğu ve imza inkarının yerinde olmadığı,

davacı tarafından kesilip davalıya tebliğ edilen faturaların usulüne uygun tutulan ve kendi lehine delil olan davacının ticari defter ve kayıtlarında işlenmiş olduğu, davalı şirketlerin ise defter ibrazından kaçındığı, BA-BS formlarının incelenmesi sonucu her iki tarafça alış-satış faturalarının beyan edildiği ve tarafların bildirdikleri miktarların birbiriyle örtüştüğü, davacının, talebiyle bağlı kalınarak takip tarihi itibariyle 2.409.587,06 TL cari hesap alacağının mevcut olduğu, ayrıca dava konusu alacağın likit yani belirlenebilir olduğu gerekçelerine istinaden davanın kabulüne, İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalıların yaptıkları itirazların iptali ile, takibin 2.409.587,06 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi yürütülmek suretiyle devamına, kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, ve davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece alacak miktarının takip talebinde belirtilen kadar olduğu kabul edilerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesine yönelik bir itirazlarının bulunmadığını, ancak faizin türü yönünden karara itiraz etme zaruretinin hasıl olduğunu, zira dava konusu icra takibinde faizin türü ticari faiz olarak belirlenmesine rağmen yasal faize hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın tarafları tacir sıfatını haiz olduğu gibi dava konusu işin de ticari iş olması sebebiyle ticari faiz talep edilmesinin mümkün olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır. Davacının, davalılar hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında cari hesap alacağına dayalı 2.409.587,06 TL asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalıların takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, davacının ise yasal süresi içerisinde işbu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

Dava dışı Kütahya Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü ile yüklenici olarak davalı şirketlerin oluşturduğu ortak girişim arasında 25/01/2013 tarihli Kütahya ili dahilindeki katı atıkların toplanması ve nakli ile şehir temizliği hizmeti alımına ait sözleşme imzalandığı, sözleşmenin konusunun Belediye sınırları dahilindeki çöplerin toplanması ve nakli; cadde, sokak ve pazar yerlerinin süpürülmesi, yıkanması; boş arsaların temizlenmesi ve kaba atıkların toplanması ve nakli işine ilişkin olduğu,

davacının ise işbu sözleşme kapsamında alt yüklenici olarak verdiği hizmete karşılık alacağı olduğundan bahisle işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.Mahkemece yapılan yargılama neticesinde davacının takipte belirtilen 2.409.587,06 TL tutarında alacaklı olduğu kabul edilerek davanın kabulüne, davalıların icra takibine yönelik itirazlarının iptali ile,

takibin 2.409.587,06 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile devamına karar verilmiş olup ayrıca alacağın likit olduğundan bahisle asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.Davacı vekili, asıl alacağa takip talebinde belirtildiği şekilde ticari faiz işletilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek Mahkemece verilen hükmü sadece bu yönden istinaf etmiştir.Somut olayda,

davacı taraf dava konusu icra takibinde asıl alacağa tahsil tarihine kadar işleyecek faiz talebinde bulunmuş olup takip tarihi itibariyle faizin türünü ticari faiz (%10,5) olarak belirtmiştir. Mahkemece tesis edilen kararda yasal faize hükmedilmesinin gerekçeleri tartışılıp değerlendirilmemiştir.Ticari faiz, ticari nitelikte olan işler bakımından uygulanacak bir faiz türü olup bu noktada hangi işlerin ticari iş olacağının tespiti gerekir.

6102 sayılı TTK'nun "ticari işler" başlıklı 3. maddesine göre, bu Kanunda düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.

Yine aynı Kanunun 19. maddesinde "ticari iş karinesi" düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasına göre, bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır, ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır; maddenin 2. fıkrasına göre ise, taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.

Bu hükümler dikkate alındığında her biri tacir olan taraflar arasındaki işin ticari nitelikte olduğu gözetilmeden Mahkemece asıl alacağa yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına karar verilmesi isabetli olmamıştır. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.