İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/162 K.2024/509

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket nezdinde İşyerim Sigorta Poliçesi ile sigortalı işyerinde, davalının ürettiği güç kaynağının elektrik aksamından çıkan yangın nedeniyle hasar oluştuğunu, ekspertiz incelemesi sonucu sigortalıya 08/12/2016 tarihinde 20.469,00 TL hasar tazminatı ödediklerini, hasarın plastik enjeksiyon makinesini besleyen ve davalının ürettiği UPS güç kaynağının elektrik aksamının aşırı ısınması sonucu gerçekleştiğini, bu nedenle davalının hasardan sorumlu olduğunu ileri sürerek 20.469,00 TL'nin 08/12/2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; dava dilekçisinin müvekkiline usulüne uygun tebliğ edilmediğini, UPS'nin garantisinin 07/05/2015 tarihinde sona erdiğini, davacının sigortalısının müvekkilinin yıllık periyodik bakım yapılması talebini reddettiğini, bu nedenle sigortalının oluşabilecek zararın sorumluluğunu üstüne aldığını, sigortalının 06/10/2015 tarihinde cihazın arızalı olduğunu müvekkiline bildirmesi üzerine müvekkilinin yetkili servisi ile kart değişimi yapılması gerektiğini bildirdiğini, ancak sigortalının kart bedelini ödeyip değişimi kendisinin yapacağını beyan ettiğini,

değişimin yapılıp yapılmadığı ya da kimin tarafından yapıldığıni bilmediklerini, yangının elektrik panosundaki bir hatadan, USP'nin beslendiği elektrik kablosundan veya üçüncü kişiler tarafından yapılan hatalı bir bağlantıdan kaynaklanmış olabileceğini, yangın raporunda klima iç ünetisinin de yandığının belirtilmesi nedeniyle klimadan kaynaklı yangından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, UPS'lerin ayrı bir elektrik sistem odasında, yağdan tozdan arındırılmış serin bir ortamda bulundurulması gerekirken,

sigortalının kullanıma aykırı olarak cihazı evrakların bulunduğu arşiv odasında bulundurduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; alınan her iki bilirkişi raporuna göre, yangının davalı tarafın imalatını ve satışını yaptığı UPS cihazından kaynaklandığı, bu nedenle hasardan davalının sorumlu olduğu, sigortalıya ödenen hasar bedelinin kadri maruf olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 20.469,00 TL'nin 08/12/2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, müvekkilinin cihazın bakımını yapılması teklifini sigortalının kabul etmediğini, müvekkilinden alınan elektronik kartlarının değişiminin yapılıp yapılmadığı ya da kim tarafından yapıldığının belli olmadığını, yangın raporunda tahmine dayalı olarak yangının UPS cihazından kaynaklandığının belirtildiğini, yangının müvekkilinin satıcısı olduğu cihazdan kaynaklandığının kesin olmadığını, cihazın kullanım klavuzuna aykırı şekilde bir ortamda bulundurulduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, sigortalıya ödenen sigorta tazminatının hasar sorumlusu olduğu ileri sürülen davalıdan rücuen tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; dava dışı sigortalıya ait işyerinin davacı sigortacı nezdinde İşyerim Sigorta Poliçesi ile sigortalı iken, sigortalı işyerinde 20/09/2019 tarihinde yangın çıktığı, davacının hasar nedeniyle sigortalıya 08/12/2016 tarihinde 20.469,00 TL hasar tazminatı ödediği ve sigortalıya ödenen bedelin hasar sorumlusu olduğu ileri sürülen davalıdan rücuen tazmini için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir. İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, sigortalı işyerinde hasara neden olan yangının davalının satıcı olduğu USP cihazından kaynaklanıp kaynaklanmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı sigorta şirketi, sigortalıya halef olarak zararın tazminini talep etmektedir. 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir.

Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur.

TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur.

Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. Somut davada dosyaya sunulan itfaiye ve ekspertiz raporunda. Plaztik Enjeksiyon makinesini besleyen UPS güç kaynağının elektrik aksamının aşırı ısınmasından dolayı yangının çıktığının tahmin edildiği belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesinde makina mühendisi bilirkişiden alınan 24/06/2018 tarihli raporda; davalı şirketin ürettiği UPS (kesintisiz güç kaynağı) cihazının çalışma sırasında soğuması için teknik donanımı bulunmadığı, cihaza sıcaklığının yükselmesi ve plastik aksamının erimesini önleyecek yeterli donanım ilave edilmediği, dışarıdan müdahele imkanı olmayan ve kapalı bir sistem halinde çalışan UPS cihazının yangına neden olduğu, ekspertiz raporunda belirtilen bina ve emtia hasar bedelinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesince farklı makine mühendisi bilirkişiden alınan 25/11/2019 tarihli raporda; davalı şirketin web sitesinde USP cihazının donanım olarak, gelişmiş hata/arıza tespiti ve uyarı/olay hafızası ve kısa devre, aşırı yük ve yıldırım koruması gibi teknik özelliklere sahip olduğu bilgisine yer verildiği,

bu tür elektronik sistemlerin maksimum kapasitede çalışması durumunda olası sistemde meydana gelebilecek ısınmayı sağlayabilecek performansa sahip soğutma ünitesinin bulunması gerektiği, ayrıca sistemin kriterlerle belirtilen kullanım şartlarını yerine getirmemesi durumunda koruma ünitesinin devreye girerek uyarı vermesinin beklendiği, akıllı fan kontrolü özelliğine de sahip olduğu belirtilen USP cihazının kendisinden beklenen işlevi yerine getirmediğinin açıkça görüldüğü, dava konusu yangın olayının meydana gelmesinde davalı şirketin %100 oranında asli ve tamamen kusurlu olduğu belirtilmiştir.

İspat külfeti üzerinde olan davacı sigorta şirketinin, sigortalı işyerinde hasara neden olan yangının davalının sattığı üründen kaynaklandığını ispatlaması gerekir.

Somut davada alınan bilirkişi raporlarına göre USP cihazının donanım olarak gelişmiş hata/arıza tespiti ve uyarı/olay hafızası ve kısa devre, aşırı yük ve yıldırım koruması gibi teknik özelliklere sahip olduğu, bu tür elektronik sistemlerin maksimum kapasitede çalışması durumunda olası sistemde meydana gelebilecek ısınmayı sağlayabilecek performansa sahip soğutma ünitesinin bulunması gerektiği, ayrıca sistemin kriterlerle belirtilen kullanım şartlarını yerine getirmemesi durumunda koruma ünitesinin devreye girerek uyarı vermesinin beklendiği,

akıllı fan kontrolü özelliğine de sahip olduğu belirtilen USP cihazının kendisinden beklenen işlevi yerine getirmediği, cihaza sıcaklığının yükselmesi ve plastik aksamının erimesini önleyecek yeterli donanım ilave edilmediği, bu nedenle davalının olayda tamamen kusurlu olduğu anlaşıldığından, mahkemece hasardan davalı şirketin sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında usul veya esas yönünden hukuka aykırılık görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan redine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/378 Esas, 2020/123 Karar ve 11/02/2020 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 349,56 TL harcın mahsubu ile bakiye 78,04 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davalının yaptığı istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,