İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/205 K.2024/557

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalı şirkete ait araçların ihlalli geçişleri nedeniyle, geçiş ücreti ile geçiş ücretinin 10 katı ceza tutarı olmak üzere toplam 157.394,50 TL alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının borca ve icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğini, takibin genel veya özel yetkili icra dairesinde başlatılmasının mümkün olduğunu, müvekkilinin seçim hakkını kullanarak,

özel yetkili, sözleşmenin ifa yeri icra dairesinde takip başlattığını, bu nedenle davalının icra dairesinin yetkisine itirazının haksız olduğunu, araçların OGS veya HGS'den geçiş ücretinin tahsil edilememesi ve OGS/HGS ile ilgili anlaşmalı bankadan provizyon alınamaması halinde gişedeki bariyerin açılmadığını ve gişe memurunun nakit yada kart ile ödeme talep ettiğini, ödeme gerçekleşmezse bilgilendirme amaçlı ihlalli geçiş bildiriminin sürücüye teslim edildiğini, ihlalli geçişi takiben 15 gün içinde ödeme yapılması halinde ceza tahakkuk ettirilmediğini,

müvekkili şirketin 15 günlük sürede ödeme yapılmaması halinde araç sahiplik bilgisine ulaşabildiğinden bu sürede araç sahiplerine bilgilendirme yapma imkanı olmadığını, davalının geçiş tarihlerinde OGS/HGS hesabında geçiş ücretini karşılayacak yeterli bakiye bulundurmadığını, takipten sonra yasal değişiklik yapılarak ceza tutarının geçiş ücretinin 4 katı olarak belirlendiğini, bu nedenle geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamı 71.635,10 TL yönünden davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek davalının takibe itirazının iptaline,

takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı taraf davaya cevap vermemiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece; takipte sözleşmenin ifa yeri icra dairesi de yetkili olduğundan, İstanbul İcra Dairesinin takipte yetkili olduğu, bilirkişi raporunda 14.046,90 TL geçiş ücreti ve bu geçişlere ilişkin ceza tutarı 55.834,36 TL olmak üzere davacının toplam 69.881,26 TL alacağının bulunduğunun hesaplandığı, alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibin 69.881,26 TL alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 69.881,26 TL alacağın % 20'si tutarında icra tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; geçiş ücretlerini fazlası ile ödediklerini, tüm geçişlerin ve bankadaki hesap bakiyelerinin detayları ile bilirkişi marifeti ile incelenmesi gerektiğini, geçişler için fazla tahsil edilen miktarların müvekkiline iade edilmesine rağmen haksız şekilde ceza tutarı tahsil edilmeye çalışıldığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir. Dosya kapsamından; davacı şirketin geçiş ücreti ile geçiş ücretinin 10 katı olmak üzere toplam 157.394,50 TL alacağın tahsili için davalı aleyhinde İstanbul ... İcra Dairesi'nin ..

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davalının takibe süresinde itirazı üzerine geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamı 71.635,10 TL yönünden davalının takibe itirazın iptali için işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece,14.046,90 TL geçiş ücreti ve bu geçişlere ilişkin ceza tutarı 55.834,36 TL toplam 69.881,26 TL alacak üzerinden takibin devamına karar verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir.

Sözleşmenin ifa yeri icra dairesi olan İstanbul İcra Dairesinde takip başlatılmasında usule aykırılık bulunmadığından, işin esasının incelenmesi uygun görülmüştür. İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; davacının geçiş ücreti ve ceza tutarı alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

İlk derece mahkemesinde alınan 05/04/2019 tarihli raporda; davalıya ait araçların 01/09/2016 - 29/08/2017 tarihleri arasında 2510 adet ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçişlerin OGS veya HGS arızaları ile izah edilemeyecek kadar çok olduğu, toplam 14.046,90 TL geçiş ücretinin ödenmediği, bu geçişlere ilişkin ceza tutarı 55.834,36 TL olup, davacının toplam 69.881,26 TL alacağı bulunduğu belirtilmiştir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte,

bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesince 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı vekili, davacının işleticisi olduğu köprü ve otoyolu kullanmadıkları yönünde bir savunmada bulunmayıp, geçiş ücretlerinin tahsili için hesaplarında yeterli bakiye bulunduğunu savunmuştur. Ancak alınan bilirkişi raporunda geçiş ücretinin ödenmediği ve ihlalli geçişlerin sistem arızası ile izah edilemeyeceği belirtilmiştir.

Bu durumda davalının geçiş tarihlerinde hesaplarında yeterli bakiye bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemece 14.046,90 TL geçiş ücreti ve bu geçişlere ilişkin ceza tutarı 55.834,36 TL toplam 69.881,26 TL alacak üzerinden takibin devamına karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/885 Esas, 2019/637 Karar ve 10/09/2019 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 886,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 459,30 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,