İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/220 K.2024/663

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin dava dışı ...AŞ ve ...AŞ'ye ait hisselerini 05/04/2011 tarihli sözleşme ile 1.100.000,00 TL bedelle müflis şirkete satıp devrettiğini, hisse devirlerine karşılık 30/12/2011 vadeli, 1.000.000,00 TL bedelli senet ile 31/03/2012 vadeli, 100.000,00 TL bedelli senetleri aldığını, 30/12/2011 vadeli, 1.100.000,00 TL bedeli senet ödenmeyince İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında takibe konulduğunu, müflis şirket hakkında iflas erteleme davası nedeniyle diğer senedin takibe konulamadığını, senetlerin müflisin iflasından önce düzenlendiğini, müvekkilinin anılan senetler nedeniyle iflas masasına alacak kaydı yaptırdığını, ancak iflas masasının alacağı tamamen reddettiğini, ret kararının yerinde olmadığını ileri sürerek alacağın masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı müflis iflas idaresi, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının 30/12/2011 vadeli, 1.100.000,00 TL bedeli senedin tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında müflis şirket aleyhine takip başlattığı, müdahil ...AŞ'nin söz konusu bononun muvazaalı olarak düzenlendiği iddiasıyla davacı ve müflis şirket aleyhine tasarrufun iptali davası açtığı, tasarrufun iptali davasında müflis şirket hakkında iflas kararı verilmesi nedeniyle konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davalılardan tahsiline karar verildiği, kararın yargılama giderleri yönünden temyizi üzerine Yargıtay 17. HD'nce kayıt kabul davasının sonucuna göre davada haklılık durumunun tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulduğu,

tasarrufun iptali dosyasında alınan bilirkişi raporu ile kendi dosyalarında alınan bilirkişi raporunda muvazaa iddiasının doğru olduğunun mütalaa edildiği, hisse devri karşılığında alınan bonolar nedeniyle alacağın masaya kaydı talebinde bulunulduğuna göre, devrin şartlarının oluştuğu ve hisse devrinin gerçek bir sözleşme olduğu hususlarının net bir biçimde ortaya konulması gerektiği, zira bononun her zaman geçmiş tarihli olarak düzenlenebileceği, sadece bono düzenlenmesinin alacağın varlığını göstermeyeceği, kaldı ki bonoların bedeli ile devir bedelinin de örtüşmediği gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; müdahilliğine dahi karar verilmeyen üçüncü kişi durumundaki...

Tekstil'in ileri sürdüğü beyanlar kabul edilerek rapor düzenlendiğini, müvekkilinin müflis şirkette hiçbir zaman ortak ve yönetici olmadığı gibi müflis şirket sahipleri ile akrabalığı da olmadığını, bilirkişi raporunda bonoların müflis şirket defter ve kayıtlarına işlenip işlenmediğinin dahi araştırılmadığını, hisse devrinin dava dışı ... ve ... şirketlerinin ortaklar pay defterinde açıkça mevcut olduğunu, müvekkilinin takibindeki hacizlerin, ...

Tekstil'in hacizlerden sonra olmasının muvazaalı işlem iddiasının gerçek olmadığını gösterdiğini, aynı nitelikte hisse devri için düzenlenen bonolar nedeniyle açılan kayıt kabul davalarında alınan raporlarda; şirket hisse devrine dayalı alınmış senetlerin ticari defter ve kayıtlarda mevcut olduğu, sicil kayıtlarının bu durumu teyit ettiğinin tespit edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME Dava, İİK'nun 235. maddesinde düzenlenen sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür.

Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. Md).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. İflas Müdürlüğünün cevabi yazısına göre, İstanbul Anadolu 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/02/2013 tarih ve 2013/269 Esas sayılı dosyasından verilen karar ile ... San. ve Tic.

AŞ.'nin iflasına karar verildiği, iflas tasfiyesi işlemlerinin ...nün ... iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü, davacı vekilinin, iflas masasına 16 kayıt numarası ile 1.100.000,00 TL tutarında alacak kayıt başvurusunda bulunduğu, talebin tamamının reddine karar verildiği, davacının, alacak kaydı sırasında sıra cetvelinin tebliği için tebliğ gideri vermediği, sıra cetvelinin 01/03/2015 tarihli Cumhuriyet gazetesinde, 05/03/2015 tarihihde ise ticaret sicili gazetesinde ilan edildiği, davanın ise 16/03/2015 tarihinde yasal 15 günlük süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, alacağa dayanak bononun muvazaalı olduğu ve tek başına bono düzenlenmesinin alacağın varlığını ispatlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir. İlk derece mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda, müdahil ... Tekstil'in açtığı tasarrufun iptali davasında alınan raporda dikkate alınarak muvazaa iddiasının doğru olduğu belirtilmiştir.

1-HMK'nın 67/2 fıkrası uyarınca müdahale dilekçesinin taraflara tebliğ edileceği, mahkemenin gerekirse taraflarla birlikte üçüncü kişiyi de dinlemek üzere davet edeceği, gelmeseler dahi müdahale talebi hakkında karar vereceği düzenlenmiştir. Somut olayda mahkemece, davalı yanında müdahale talep eden ... Tekstil'in müdahale talebi hakkında karar verilmemesi doğru görülmemiştir.

2- Müdahale talebinin kabulüne karar verilen üçüncü kişi bununla taraf veya bir tarafın temsilcisi olmaz. Müdahil, sadece lehine müdahalede bulunan tarafın yardımcısı olur. Yani müdahil lehine katıldığı tarafla birlikte hareket eder. Lehine katıldığı tarafla birlikte hareket etmek zorunda olan feri müdahil ancak lehine müdahale ettiği tarafın iradesine uygun olan usul işlemlerini yapabilir.

Müdahil yardım edeceği tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir (B. Kuru, R. Arslan, E. Yılmaz, Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 22. Baskı, sh. 516) Somut olayda, davalı müflis şirket adına iflas dairesi davaya cevap vermemiştir.

Cevap süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını (davayı) inkar etmiş sayılır (HMK m. 138). ...Tekstil şirketi ise, müflis şirket yanında davaya müdahale talebinde bulunarak, müflis şirketin alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile davacının alacağına dayanak senetleri düzenlediğini savunmuştur.

Oysa müflis şirket davaya cevap vermeyerek hisse devir sözleşmesini, bu hisse devir sözleşmesine istinaden davacının alacağına dayanak senet düzenlendiği vakıalarını inkar etmiş sayılmıştır.

Davalı müflis şirketin, davacının ileri sürdüğü bu vakıaları inkar etmesi karşısında, müdahale talep edenin, senetlerin varlığını kabul ile bu kez senetlerin alacaklılardan mal kaçırma amacı ile düzenlendiğini savunması, feri müdahilin ancak lehine müdahale ettiği tarafın iradesine uygun olan usul işlemleri yapabilmesi ilkesine aykırı olur.

Bu durumda mahkemece kayıt kabul davalarında sadece bononun alacağın varlığını ispata yeterli olmadığı gözetilerek, müflis şirket defter ve kayıtları, ticaret sicil kayıtları getirtilerek uzman bilirkişilerden; davaya dayanak senetlerin müflis şirket ticari defter ve kayıtlarında bulunup bulunmadığı, söz konusu senetlerin hisse devri karşılığında düzenlenip düzenlenmediği,

hisse devrinin sicil kayıtlarında ve hissesi devredilen şirket kayıtlarında yer alıp almadığı ve davacının senetler nedeniyle alacağı bulunup bulunmadığı hususunda rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü HMK'nın 353/1.a bendi uyarınca esası incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/401 Esas, 2019/1410 Karar ve 18/12/2019 tarihli karar kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,