İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/420 K.2024/696

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalıya ait araçlar ile 29/01/2018 - 09/10/2018 tarihleri arasında müvekkili şirketin işletme hakkı sahibi olduğu Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Yolundan ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücreti, para cezası, KDV ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 13.663,37 TL'nin tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davalının icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz ettiğini, itirazda yetkili icra dairesi gösterilmediğinden yetki itirazının reddi gerektiğini, ihlalli geçişi takiben 15 gün içinde ödeme yapılması halinde ceza tahakkuk ettirilmediğini, otoyoldan geçiş yapmadığı yönünde bir savunması olmayan davalının geçiş ücretini ödediğini ispat etmesi gerektiğini, davadan önce arabulucuya başvurmuşlarsa da anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davalının takibe itirazının iptaline,

takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı şirket yetkilisi cevabında; müvekkilinin HGS hesabında geçiş tarihi ve izleyen 15 günlük süre içinde yeterli bakiye olmasına rağmen, davacının ceza tutarı alabilmek için geçiş ücretini kasten tahsil etmediğini, müvekkiline ait araçların paralı yoldan geçmekle zorunlu kılınmasının uluslararası anlaşmalara ve Anayasaya aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davalının geçiş tarihinde ve geçiş tarihini izleyen 15 günlük süre içinde geçiş ücretini ödemediği, bilirkişi raporuna göre davacının 2.675,00 TL geçiş ücreti, 10.702,80 TL ceza tutarı, 238,46 TL işlemiş faiz alacağı ve 42,92 TL KDV olmak üzere toplam 13.659,88 TL alacağı bulunduğu, alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibin toplam 13.659,88 TL alacak yönünden devamına, asıl alacak olan 2.675,70 TL'nin % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; İİK'nın 67/2 fıkrası gereğince icra inkar tazminatının hükmolunan meblağ üzerinden hesaplanması gerekirken, mahkemece sadece geçiş ücreti üzerinden icra inkar tazminatına hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve tüm talepleri yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; takip yetkili icra dairesinde yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, geçiş ücreti için hesapta yeterli para bulunup bulunmadığına ilişkin belgeler getirtilmeden karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME Dava, ihlalli geçiş ve ceza ücretinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında. 13.378,50 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 241,41 TL işlemiş faiz ve 43,45 TL KDV olmak üzere üzere toplam 13.663,37 TL alacağın tahsili için davalı aleyhine takip başlatıldığı, davalının yasal süresinde takibe itiraz ettiği anlaşılmaktadır.

İcra dosyasında takibe itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edildiğine dair tebligat mazbatasına rastlanmamış olup, davacı vekili takibe itirazın iptali ve takibin devamı için işbu davayı açmıştır.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile geçiş ücreti, ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV alacağı olarak toplam toplam 13.659,88 TL alacak yönünden davalının takibe itirazının iptaline, 2.675,00 TL geçiş ücretinin % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karar yasal süresinde taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir. 1-Davalı vekilinini istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede.

Davalı vekili, yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşsa da, davalının icra dairesinin yetkisine yaptığı itirazda yetkili icra dairesi gösterilmemiştir. Bu nedenle davalının icra dairesine yetkisine usulüne uygun bir itirazı bulunmadığından, mahkemece işin esasının incelenmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. İşin esasına yönelik incelemede.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte,

bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesince 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Eldeki davada alınan 22/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda; geçiş tarihinde ve geçişi izleyen 15 günlük süre içinde geçiş ücretini ödediğine dair herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığı, davalıya ait araçların toplam 2.675,70 TL geçiş ücretinin ödenmediği, geçiş ücretinin 4 katı ceza tutarının 10.702,80 TL, işlemiş faizinin 238,46 TL olduğu, geçişi izleyen 15 günlük süre içinde davalının HGS veya OGS hesaplarında geçişi ücretini karşılayacak yeterli bakiye bulunması halinde ödenmemiş bir geçiş ücretinden bahsedilemeyeceği ve ceza tutarının yersiz olacağı belirtilmiştir.

Buna göre davalıya ait araçların davacının işlettiği köprü ve otoyoldan geçiş yaptığı, geçiş tarihinde ve geçişi izleşen 15 günlük süre içinde geçiş ücretinin ödenmediği, geçiş bedelinin 2.675,70 TL olduğu, yasal düzenleme gereği davacının bu geçiş ücreti ile 4 katı tutarında 10.702,80 TL tutarında ceza tutarı alacağı bulunduğu anlaşıldığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekir.

2-Davacı vekili, karar altına alınan miktar üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, asıl alacak üzerinden icra inkar tazminatına hükmedildiğini belirterek hükmü istinaf etmiştir. İİK'nın 67/II. maddesi uyarınca davacı alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalının icra takibine itirazında haksız ve alacağın likid olması gerekmektedir.

Diğer taraftan Yargıtay 6. HD'nin 2021/5877 Esas, 2022/5449 Karar ve 2021/1695 Esas, 2021/1970 Karar sayılı kararlarında açıklandığı üzere, icra inkar tazminatının asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir. İcra inkar tazminatının hukuksal niteliği gözetildiğinde asıl alacağın ferisi niteliğinde olan faiz alacağı icra inkar tazminatı hesabında dikkate alınamaz. Ancak geçiş ücretinin dört katı tutarındaki ceza bedeli ile KDV bedeli asıl alacak içerisindedir.

Bu durumda mahkemece geçiş ücreti, ceza tutarı ve KDV'nin asıl alacak içerisinde olduğu gözetilerek 2.675,70 TL geçiş ücreti, 10.702,80 TL ceza tutarı ve 42,92 TL KDV olmak üzere toplam 13.421,42 TL alacağın % 20'si tutarında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, eksik tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne ve 13.421,42 TL alacağın % 20'si tutarında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/14 Esas, 2020/670 Karar ve 03/11/2020 tarihli kararının HMK'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE, 3-a)Davanın KISMEN KABULÜ İLE davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında yaptığı İTİRAZIN İPTALİ ile takibin takibin 13.378,50 TL asıl alacak, 238,46 TL işlemiş faiz ve 42,92 TL KDV olmak üzere toplam 13.659,88 TL alacak üzerinden DEVAMINA, b)Alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 2.684,28 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, c)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 933,11 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 165,02 TL harcın mahsubu ile bakiye 768,09 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

d)Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ile 165,02 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, e)Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti, posta masrafları olmak üzere toplam 916,25 TL'nin davanın kabul- ret oranına göre hesaplanan 916,02 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA, f)Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 13.659,18 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

g)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konu hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA, h)-Arabulucu Ücret Kararı gereği Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, İstinaf Giderleri Yönünden: 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 233,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 194,30 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 6-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcı, 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan 90,25 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 311,65 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 8-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince,

hükmün kesinleşmesi ile birlikte yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra yatıran tarafa İADESİNE,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-2 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak Hakim ...'ın karşı oyu ile oyçokluğuyla karar verildi.06/06/2024