İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/500 K.2021/768

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi müteveffa ...'in 18.02.1986 tarihinde kurulan ve 04.07.1999 tarihli Genel Kurul Kararıyla da tasfiye sürecine giren davalı Kooperatifin üyesi olduğunu, uzun yıllar boyunca Kooperatifin üyesi olarak kaldığını ve Kooperatife karşı olan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalı Kooperatifin 08.03.2004 tarihinde ... numaralı dairenin tapusunu murise verdiğini, ... isimli üçüncü şahsın dairenin kendisine ait olduğunu iddia ederek tapu iptal ve tescil davası açtığını,

bu dava sonucunda ... numaralı dairenin dava dışı üçüncü şahıs adına tescil edildiğini belirterek fazlaya dair haklarının saklı tutulması kaydı ile şimdilik, 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatının sona erdiğini, anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmalarının sağlanabileceğini, ölen ortağın mirasçısı davacıların kooperatife üye olmadan üyeliğe dayalı olarak dava açmalarının usule ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların miras bırakanı kooperatif üyesi ...'in dava konusu ... numaralı dairenin mali yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacıların kök murisleri ...'in davalı kooperatif üyesi olduğu, 1163 sayılı yasanın 14. Maddesinde ortağın ölümü ve ortaklığın devrinin düzenlendiği, bu düzenlemeye göre, ortağın ölümü ile ortaklık sıfatının sona erdiği, anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmalarının sağlanabileceği, davacıların mirasçı sıfatıyla dava açtıkları, kooperatif üyesi olmadıkları bu nedenle açılan davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu gerekçesi ile davanını usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, yasal süre içerisinde taraflarca istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

1163 sayılı kanunun 14. Maddesi 2. Fıkrası hükmü gereğince yerel mahkemenin kooperatif üyeliği ve buna bağlı görev bakımından doğru bir karar verebilmesi için, muris ve müvekkilleri hakkında Kooperatif Ana Sözleşmesindeki şartların yerine getirilip getirilmediğini re'sen incelemesi gerektiğini, Kooperatif ana sözleşmesine göre, Davalı Kooperatifin müvekkillerine temsilci tayin edip etmeyecekleri hususunda ihtarname gönderilmesi gerekirken bu şart yerine getirilmeden doğrudan görev bakımından davanın usulden reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, göreve ilişkin kararın yerinde olduğu düşünülse dahi,

davalı Kooperatif adresinin Büyükçekmece yargı çevresinde yer alması nedeniyle dosyanın Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekirken, Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesininde hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacıların müvekkili kooperatifle üyelik ilişkilerinin bulunmadığını, yerel mahkemenin ön inceleme duruşma gününü tebliğ etmeden yalnızca davacıyı dinleyerek karar verdiğini, hukuki dinlenilme hakkı ve tarafsızlık ilkesini ihlal ettiğini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, davalı kooperatif üyesi davacıların murisi ...'e tahsis edilen bağımsız bölümden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece dava dilekçesi ve tensip zaptının duruşma günü ile birlikte davalı kooperatif temsilcisi ...'a tebliğe çıkarıldığı, tebligatın usulüne uygun olarak 14.10.2020 tarihinde temsilci imzasına tebliğ edildiği, davalı vekilinin 28.10.2020 tarihinde vekaletname ibraz ettiği, 24.12.2020 tarihli celsede davacı vekilinin katılımı ile duruşma yapılıp görevsizlik kararı verildiği, davalı vekilinin, dava dilekçesine karşı cevaplarını bildirdiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Bu sebeple davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Davacı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre kurulmuş bir kooperatiftir. Davacılar ise kooperatife üye olan ...'in mirasçıları olup, bu üyelik nedeniyle tazminat davası açılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ortağın Ölümü Ve Ortaklığın Devrini düzenleyen 14.maddesinde "Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer.

Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir. (Değişik fıkra: 06/10/1988 - 3476/3. md.) Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder." hükmünü içermektedir. Uyuşmazlığın konusu işlemin temeli murisin kooperatif üyeliğinden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlık Kooperatifler Kanununu ilgilendirmektedir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 98.maddesi "Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır.", 99. Maddesi "Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır. Bu davalarda basit muhakeme usulü uygulanır." hükmünü düzenlemektedir. Bu durumda, mahkemenin görevsizlik kararı isabetli değildir.

Bu sebeple davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun REDDİNE, 2-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 3-Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/636 Esas, 2020/822 Karar, 23/12/2020 tarihli kararının HMK 353/1a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 4-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 5-İstinaf yargılaması aşamasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,