İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/1193 K.2022/1023

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; dava dışı işçi ...'ün kıdem tazminatı ve fazla mesai alacağının tahsili için davalı işveren ... ile müvekkili ve diğer davalı yükleniciler aleyhine açtığı davada hükmolunan işçilik alacağının icra takibine konu edildiğini, müvekkili şirketin İstanbul Üniversitesi nezdindeki 24.505,00 TL hakediş bedeli haczedilerek icra borcunun ödendiğini, müvekkilinin kendi dönemi ile sınırlı olarak dava dışı işçinin işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 15.000,00 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı ... vekili cevabında; iş mahkemesi kararının kesinleşmesi gerektiğini, müvekkili kurumun üst işveren olması nedeniyle iş davasında sorumlu tutulduğunu, müvekkilinin yüklenici çalışanlarının işçilik alacaklarını ödemesi halinde yüklenicilere rücu etme hakkının bulunduğunu, bu nedenle davacı yüklenicinin ödediği işçi alacağının diğer davalılardan tahsili gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalılar ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti vekili cevabında; iş davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, davalı işveren ...'nin yüklenici çalışanlarına yapılan ödemeden 1/2 oranında sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, davacının yaptığı ödemenin 1/2'sinden davalı işveren ...'nin sorumlu olacağı, ödemenin kalan 1/2'sinden her bir yüklenicinin kendi dönemi ile sorumlu olacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile 12.186,61 TL'sinden davalı ... (...), 1.652,90 TL'sinden davalı ... Tic. Ltd. Şti. ve 1.160,49 TL'sinden .... Ltd. Şti. sorumlu olmak kaydı ile 15.000,00 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Karar yasal süresinde davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı ... vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkili işveren ile yüklenici şirketler arasında sözleşme yokmuş gibi BK'nın 167 maddesi gereği yarı yarıya sorumluluk esasının kabul edildiğini, hizmet alımı sözleşmelerinde ihale ile ilgili tüm yükümlülüklerin yüklenici şirket üzerine bırakıldığını, sözleşmede müvekkili kurumun yüklenici işçilerinin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair bir düzenleme bulunmadığını, Hizmet İşleri tip Sözleşmesi'nin 24 maddesi ile Genel Şartnamenin 6. Bölümünün 38 maddesi uyarınca işçilerle ilgili hukuki sorumluluğun yüklenici şirkette olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, davacı yüklenici şirketin dava dışı işçiye icraen ödediği işçilik alacağının, davalı işveren ... ile diğer davalı yüklenici şirketlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davalı işveren ... ile davacı ve diğer davalı yüklenici şirketler arasında genel temizlik hizmeti verilmesi hususunda hizmet alım sözleşmesi bulunduğu, ihale kapsamında çalışan yüklenici işçisinin açtığı işçilik alacaklarına ilişkin davada hükmolunan işçilik alacağının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında takibe konulduğu, icra dosyasında davacı yüklenicinin haczedilen hakediş alacağından takip konusu borcun ödendiği görülmektedir.Davacı yüklenici, işçilik alacağından sorumluluğunun kendi dönemi ile sınırlı olduğunu belirterek haksız kesilen hak ediş tutarının davalı işveren ... ile diğer davalı yüklenicilerden tahsilini talep etmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... hükmü istinaf etmiştir.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, yüklenici şirketin işçisine ödediği işçi alacaklarından davalı işveren ...'nin sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir.

Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir.

Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan hizmet alımına ait sözleşmenin 22/1. maddesi ''yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulanmakla yükümlüdür.'' Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ''Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları '' başlıklı altıncı bölümü 38/7. maddesi ''yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi,

personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. '' hükmünü düzenlemektedir.

O halde, işveren ve yüklenici arasındaki sözleşme ve şartnamelerde iş akdinin feshedilmesi nedeniyle doğan söz konusu tazminat alacaklarından tümü ile yüklenici alt işverenin sorumlu olacağına ilişkin düzenleme bulunduğundan, davalı işveren ... yönünden davanın reddi gerekirken, anılan davalı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasına gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince yeniden esas hakkında davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.