İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/923 K.2026/528

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafça müvekkillerine tebliğ edilen 13/07/2018 tarihli yazısı ile 06/07/2018 tarihinde kooperatif merkezinde yaşanan olaylar sebebiyle alınan Yönetim Kurulu kararı uyarınca "..." isimli geminin 10.07.2018 tarihinden itibaren 7 gün bağlı kalmasına,

olaylara sebebiyet verdikleri iddiasıyla donatanlar olarak müvekkillerinin de 6 ay süre ile sefer esnasında gemide bulunmamak üzere uzaklaştırılmalarına ve hatta daha sonra 17/07/2018 tarihli yazı ile de ... bünyesinde faaliyet gösteren gemilerde sefere hazırlık ve sefer esnasında hazır bulunmamak üzere uzaklaştırılmalarına karar verildiğini, 06/07/2018 tarihinde gerçekleşen olayın müvekkili firma yetkilisi ... ile bir ... çalışanı arasında gerçekleşmiş olup müvekkili ...’nın olayla hiçbir ilgisinin bulunmadığını, yaşanan vakaya ilişkin İstanbul 46. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2018/695 Esas sayılı dosyası ile yargılamanın yürütüldüğünü,

müvekkili fiirmayla alakalı olarak Kooperatif nezdinde ilk kez kayıtlara işlenen böyle bir vaka yaşandığı hususu göz önüne alındığında ... isimli gemiye nasıl olup da 7 günlük seferden men cezası verilmiş olmasının hukuken mümkün olamayacağını, Kooperatifin tabi olduğu mevzuat açısından bakıldığında gemiye para cezası verilmesi gerekirken seferden men cezası verilemeyeceğinin net olduğunu, bu hususta müvekkilleri tarafından kooperatife Beyoğlu 29. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 18.07.2018 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini,

Kooperatif tarafından tebliğ edilen 27.07.2018 tarihli cevabi yazı ile alınan kararların mevzuata uygun olduğu bildirimi yapıldığını ve kararlarda herhangi bir değişikliğe gidilmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın 10.07.2018 tarihinden itibaren işletilecek ticari faiz (avans faizi) ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkili ... için ise 10.000,00 TL manevi tazminatın 10.07.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili 27.01.2022 tarihli dava değerinin artırılması konulu dilekçesi ile; dava dilekçesinde müvekkili firma adına talep edilmiş 1.000,00 TL maddi tazminatın 10.776,38 TL arttırılmasına, toplam 11.776,38 TL maddi tazminat alacağıının 10.07.2018 tarihi itibariyle hesaplanacak ticari faiz (avans faizi) ile birlikte, 10.000,00 TL manevi tazminat alacağının 10.07.2018 tarihi itibariyle hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı ...'nın müvekkili kooperatife üye olduğunu, davacıların sahibi olduğu teknenin Kooperatif Genel Kurulunda kabul edilen havuz sistemi içinde Çalışma Yönetmeliği'nin 4.ve 5.maddelerinde yer alan kurallara göre sefer yaptığını, davacı tarafça ileri sürülen olaydaki iddialarda haksız olduklarını, davacının sahibi ve kaptan olduğu ...isimli gemisinin daha az sefer yapması için Hareket Amirlerine pek çok kez baskı ve hakaretlerde bulunduğunu, davacının kooperatif üyesi olduğundan sorumluluklarının olduğunu, davacının iddia ettiği gibi çalışma hakları yasaklanmadığını sadece geçici süre ile kısıtlandırıldığını,

Yönetim Kurulunun kooperatifin düzenini sağlamakla ilgili kararları almakla yükümlü olduğunu, davacıların belirsiz tazminat taleplerini de kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı ...'nın Eminönü İskele Hareket Amirliği'ne giderek görevlilerle tartışması sebebiyle davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından disiplin işlemi uygulandığı, bu kapsamda davacı ...Limited Şirketi'ne ait "..." adlı gemiye 7 gün sefere çıkarılmama ve davacı ...'ya 6 ay çalışmama cezası verildiği, davacı tarafa uygulanan disiplin cezalarının kooperatif ana sözleşmesi ve disiplin yönetmeliğine uygun olmadığı, disiplin yönetmeliğine göre disiplin cezalarının disiplin kurulunca verilmesi gerektiği ancak somut olayda yönetim kurulu tarafından disiplin cezası verildiğinden usulsüz olduğu,

bu doğrultuda davacı ...Limited Şirketi'ne ait "..." adlı gemiye verilen 7 gün sefere çıkarılmama disiplin cezası sonucu oluşan maddi zararının bilirkişiler tarafından 11.776,38 TL olarak hesaplandığı gerekçesi ile bu miktar üzerinden kabulüne,

davacı ...'nın 6 ay çalışmama disiplin cezası sonucu kişilik hakkı zedelendiğinden oluşan manevi zararın tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile cezanın ağırlığı göz önünde bulundurulduğunda 10.000,00-TL olarak takdir edildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile 11.776,38 TL maddi tazminatın 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı ...Limited Şirketi'ne verilmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı ...'ya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; davacının kooperatif üyesi olduğunu, davacıların disipline aykırı davranışlarından dolayı yönetim kurulu tarafından yazılı olarak uyarıldığı halde kooperatif nezdinde huzursuzluk çıkarmaya devam ederek dava konusu olaya sebep verdiklerinden 06.07.2018 ve 07.07.2018 tarihlerinde kooperatif elemanlarına karşı fiili saldırılarından dolayı yönetim kurulunca ceza verilmesine sebep olduklarını, olaya yönetim kurulunun acele olarak el koyduğunu ve genel hükümler ve ...

Ceza Yönetmeliği çerçevesinde muhatapların savunmaları, olaya ilişkin tutanaklar, şikayetçiye ait şikayet ve görgü tanıklarının yazılı beyanları çerçevesinde öncelikle tedbiren olay yerinden uzaklaştırmak amacıyla davacı şirkete ait gemiyi 7 gün seferden men cezası ile cezalandırdığını, yerinde ve zamanında bu kararın alınmasının olayın büyümesi ve hizmetin büyük çapta aksamasını önlediğinden yasaca korunacak mahiyette olduğunu, Kooperatifler Kanunu çerçevesinde kurulan müvekkili kooperatifte Disiplin Kurulunun, kanunun 22. Maddesinde yer alan zorunlu organları arasında almadığını, ihtiyari bir organ olduğunu,

yetkilerini yönetim kurulunun vekaleten yürüttüğünü, ... Ceza Yönetmeliği 29.05.2008 tarihinde yapılan genel kurulunda oy çokluğu ile disiplin kurulunun ihtiyari bir organ olarak ihdas edildiğini, dava konusu olayda vekilin görevinin asil organ olan yönetim kurulu tarafından yerine getirilmesinin mevzuata uygun olduğunu, ...

Ceza yönetmeliğine aykırılık teşkil edecek olayın, aynı yönetmeliğin 10. Maddesi gereğince olayın işlerin yoğun olduğu yaz döneminde meydana gelmesi nedeniyle yasal yetkiye sahip yönetim kurulunun olaya acele müdahale yetkisini gerekli kıldığını, mevzuat gereğince yönetim kurulunun, disiplin kurulunun kararları ile bağlı olmaksızın konu ve konuları inceleyip olaylar hakkında kesin kararını vereceğini, bu itibarla yönetim kurulunun yetkili olduğunu, davacının disiplin dışı hareketlerin bir çok kez vuku bulunduğuna dair deliller sunulmasına rağmen bilirkişilerce bu hususun ispat edilmediği yönündeki beyanlarının geçersiz olduğunu,

davacıların bir çok kez davalı kooperatif ceza yönetmeliğine aykırı olarak disiplin suçu işlediklerini ispata yönelik sunulan tutanakların yanı sıra tanıklarla ispatı amacıyla 22.10.2020 tarihli delil listesinde sundukları tanıklarının talebe rağmen dinlenmediğini belirterek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinafa konu uyuşmazlık, davacılara uygulanan disiplin cezalarının davalı kooperatif ana sözleşmesi, disiplin yönetmeliği hükümlerine aykırı olup olmadığı, disiplin kurulu oluşturulmaksızın doğrudan yönetim kurulunun kooperatif ortağına idari yaptırım kararları vermesinin disiplin uygulamalarına aykırı olup olmadığı, bu kapsamda ilk derece Mahkemesince verilen kararın yerinde olup olmadığına ilişkindir.

16/09/2021 tarihli bilirkişi raporu özetle; ''Davacıya uygulanan disiplin cezalarının davalı kooperatif ana sözleşmesi, disiplin yönetmeliği hükümleri aykırı olduğu, disiplin kurulu oluşturulmaksızın doğrudan yönetim kurulunun kooperatif ortaklarına gereği gibi soruşturma süreçleri yürütülmeden idari yaptırım kararları vermesinin disiplin uygulamalarına aykırı olduğu, davacı şirketin ... gemisinin 10/07/2018-17/07/2018 tarihleri arasında 7 gün çalışmamasından dolayı eksik ödenen kâr payını zarar olarak tazmin talep etmeye hakkı olduğu,

davacı gemi kaptanı ...'nın da usul ve akdi ilişki ile ortaklı işleyiş disiplin düzenine aykırı 6 ay çalıştırılmaması kaynaklı manevi zararının olduğu ve tazmini gerektiği ile 10.000,00 TL talep edilen miktarı hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı gerçek kişinin maddi tazminat talebinin bulunmadığı, davacı ve davalı yan ticari defter kayıtlarına göre davacı şirketin 7 gün iş durdurma sebebi ile talep edebileceği tazminatın 13.116,88 TL hesaplandığı,

bu gelirden davacının çalışmama suretiyle tasarruf ettiği miktarlar olduğu gözetilerek hakkaniyet indirimi yapılabileceği, bu tutarın 1.340,50 TL olabileceği buna istinaden geriye kalan 11.776,38 TL alacağı olabileceği, takdir olunacak maddi ve manevi tazminat miktarlarının ayrı ayrı davacılar için hükmedilmesi gerektiği ve dava tarihi itibari ile yasal faiz taleplerinin somut olaya uygun olduğunun değerlendirildiği'' kanaatiyle rapor tanzim etmişlerdir.

Davacılardan ...'nın ... isimli geminin kaptanı olduğu, davacı şirkete ait ...isimli geminin davalı kooperatif organizasyonunda İstanbul Şehiriçi taşımacılık yaptığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosya kapsamına sunulan "... Ceza Yönetmeliğinin"2. Maddesinde:"Bu yönetmelik ...Kooperatifi "..."un tüm ortaklarğ ile yöneticileri dahil, tüm çalışanlarını ve kooperatifin faaliyetleri içinde yer alan İstanbul içi veya dışında çalışan tüm gemileri, donatanları aracılığıyla gemi adamları ile personelini kapsar." düzenlenmiştir. Madde 3: Bu yönetmelik, 1138 sayılı Kooperatifler Kanunu ile ... Ana Sözleşmesinin 23. Maddesinin 11. Fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.şeklindedir.

...

Ceza Yöretmeliğinin Uygulama alanı başlıklı 5. Maddesinde, bu yönetmeliğin ...'un ortakları, ortaklarının hissedarı olduğu şirketin ...'un organizasyonunda çalışan gemilerin personeli ve ...'un tüm çalışanları hakkında uygulanacağı düzenlenmiştir.Aynı Yönetmeliğin 7. Maddesinde " Yönetmelikte yer alan Disiplin Suçlarını kovuşturmaya ve gerekli müeyyideleri uygulamaya Disiplin Kurulu yetkilidir."düzenlemesi yer almaktadır.Yönetmeliğin 8. Maddesinde disiplin kurulunun teşkili, 9. Maddesinde görevleri 10. Maddesinde de çalışma esaslarının düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yönetmeliğin ... Yöneticilerine Karşı Suç İşleme başlıklı 33. Maddesinde de, bu madde kapsamında işlenen suçlarda ... ortağına birincide ihtar, ikicisinde seferden men cezası, üçüncüsünde ağır seferden men cezası veriliceği düzenlenmiştir. 13.07.2018 tarihli Yönetim Kurulu kararında;"10.07.2018 tarih v 2017/20 Karar nolu Yöntim Kurulu Kararı ile tedbiren seferden men edilen ...isimli geminin bağlı kaldığı süreler de sayılmak üzere toplam 7 gün süre ile seferden men edilmesine,

olaylara karışan ... ve ...'nın 6 ay süre ile sefer esnasında gemide bulunmamak üzere uzaklaştırılmasına" karar verilmiştir.Somut olayda, yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümlerine göre, davacı tarafa uygulanan disiplin cezalarının Disiplin Kurulu tarafından verilmesi gerekirken kooperatif ana sözleşmesi ve disiplin yönetmeliğine aykırı olarak Yönetim Kurulu kararı ile verilmesi nedeniyle usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla Mahkemece verilen karar bir isabetsizlik görülmemiştir.Her ne kadar davalı vekili davacının disiplin dışı hareketlerinin bir çok kez vuku bulduğunu ve buna ilişkin delillerin sunulduğunu,

yine bu yönde tanık dinletmek istemelerine rağmen tanıklarının dinlenmediğini ileri sürmüş ise de, davacıya uygulanan cezaların davalının yetkili olmayan organı tarafından alınmış olması nedeniyle bu savunmasının sonuca etkili olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan sebeplerle, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/386 Esas, 2022/236 Karar sayılı ve 22/03/2022 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı tarafından yatırılan 371,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 360,10 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,