İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1086 K.2023/1327

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 4 adet inşaatın yüklenicisi olup davalı ile inşaatların yapı denetim işlerine dair anlaşma yaptığını, davalının yapı denetim ve proje işlerini yapmak için yetkilendirildiğini, bu kapsamda dava dışı ... arsasına yapılacak inşaat ile ilgili davalıya 30.000,00 TL ödenmesine rağmen işlerin yapılmadığını, yine Darıca'daki hastane şantiyesi ile ilgili olarak davalıya toplamda 150.738,00 TL ödenmesine rağmen davalının edimini ifa etmediğini, Darıca'daki inşaat ile ilgili arsa sahipleri ile davalı arasında görülen davada, davalının bu miktarları aldığını ikrar da ettiğini,

yine taraflar arasındaki anlaşma kapsamında davalıya verilmek üzere dava dışı makine mühendisi ile mimara toplam 17.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerin ihtarname tebliğine rağmen iade edilmemesi üzerine davalı aleyhine Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında takip başlattıklarını davalının takibe haksız itiraz ettiğini ileri sürerek davalının takibe itirazının iptali ile takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı cevabında; davada yetkili mahkemenin Gaziosmanpaşa veya Küçükçekmece Mahkemeleri olduğunu, dava dilekçesinin usulüne uygun olmadığını, söz konusu inşaatlarla ilgili ile davacı yüklenici ile arasında bir sözleşme olmayıp, dava dışı arsa sahipleri ile arasında hizmet sözleşmesi bulunduğunu, arsa sahipleri ile yaptığı sözleşmeler kapsamında da edimlerini yerine getirdiğini, ancak davacı yüklenicinin inşaatları tamamlayamadığını ve eksik bırakarak arsa sahiplerini mağdur ettiğini, davacının bahsettiği ödemelerden bir kısmının üçüncü sahısların yaptığı ödeme olduğunu, davacıdan sadece 11.738,00 TL alındığını,

bu ödemenin de dava dışı yapı sahibi adına ruhsat harcı olarak yatırıldığını, mimar ve makine mühendisine yapılan ödemelerin kendisi ile bir ilgisinin olmadığını, varsa bu alacakların mimar ve makine mühendisinden talep edilmesi gerektiğini, davacının kendisinden alacaklı olduğunu yazılı delille ispatlaması gerektiğini, bu hususta ihtarname dışında herhangi bir belge de sunulmadığını savunarak davanın reddine ve alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı yüklenicinin ödediği yapı denetim hizmet bedelinin iadesini talep ettiği, 4708 sayılı Yapı Denetim Yasa'sının 2. maddesindeki, “... Yapı denetim hizmeti, yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür.

Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez.” ve aynı Yasa'nın 5. maddesindeki, “Yapı denetim hizmet sözleşmeleri, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir.

Yapı denetim hizmet bedeli, yapı denetim kuruluşlarının hizmet bedellerinin ödenmesinde kullanılmak üzere yapı sahibince il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılır.” şeklinde düzenlenen hükümler uyarınca yapı denetim hizmetini veren şirkete karşı yapı denetim hizmet bedelinin ödenmesinden arsa sahibinin sorumlu olduğu, sözleşmenin bizzat veya hukuken temsile yetkili vekili aracılığıyla yapı sahipleri tarafından imzalanması gerektiği, davacının işbu sıfatlardan herhangi birisini taşımadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; keşif yapılmadan ve sözleşme hukuku alanında uzman bilirkişiden rapor alınmadan karar verildiğini, sundukları belgelere göre taraflar arasında hukuki ilişki bulunduğunun sabit olduğunu, sundukları belgelerin yazılı delil başlangıcı olarak kabulü ile tanıklarının dinlenmesi gerekirken taraflar arasındaki ilişkiyi bilen tanıklarının dinlenmediğini, davalı adına hareket eden kişiler için belediyelerden gerekli evrakın temin edilmediği, tarafların isticvabına karar verilerek hüküm kurulması gerektiğini, ancak mahkemenin itiraz ettikleri rapor doğrultusunda karar verdiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava, yapı denetim ücretinin iadesi için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.Dosya kapsamından, davacının toplam 197.738,00 TL asıl alacağın tahsili için davalı aleyhine takip başlattığı, davalının yasal süresinde takibe itirazı üzerine itirazın iptali ve takibin devamı için bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece; yapı denetim sözleşmesinin arsa sahipleri tarafından yapılması gerektiği, davacı yüklenicinin sözleşmenin tarafı olmadığı,

bu nedenle yapı denetim sözleşmesi kapsamında ödediği ileri sürülen bedelin iadesini talep hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.İstinafa konusu edilen uyuşmazlık, davacı yüklenicinin yapı denetim ücretinin iadesini talep hakkı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.İlk derece mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda; davacının 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, söz konusu defterlerde davalı ile ticari ilişki olduğuna ve davacının talep ettiği ödemelere ilişkin bir kayıt bulunmadığı,

dosyada taraflar adına düzenlenmiş bir sözleşme bulunmadığı belirtilmiştir.Davacı yüklenici; yapım işini üstlendiği inşaatlar ile ilgili davalı ile yapı denetim sözleşmesi yapıldığını, ancak davalının edimini ifa etmediğini belirterek davalıya ödediğini ileri sürdüğü ücretlerin iadesini talep etmektedir.

4708 sayılı Yapı Denetim Yasa'sının 2. maddesinde, “...yapı denetim hizmeti, yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür.

Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez.” düzenlemesine yer verilmiş olup, bu yasal düzenleme dikkate alındığında, yapı denetim hizmet sözleşmesinin, yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi ya da vekili (yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidi hariç) arasında yapılması zorunludur.Somut olayda, taraflar arasında düzenlenmiş yapı denetim sözleşmesi bulunmayıp, 4708 sayılı Yapı Denetim Yasa'sının 2. maddesinde, yapı denetim sözleşmelerinin yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedileceği öngörüldüğünden, davacı yüklenicinin yapı denetim sözleşmesi kapsamında talep hakkı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Dosya kapsamı ve delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununu gereğince alınması gereken 269,85 TL istinaf maktu karar harcı davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,