İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1503 K.2023/1482

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin 04.01.1995 tarihinde 51 nolu ortak olarak daire sahibi olmak için kooperatife üye olduğunu, davalı kooperatif tarafından belirlenen üyelik aidatlarının tamamının ödendiğini, protokol hazırlanıp müvekkiline verildiğini, geçen sürenin 20 yıla ulaşmasına rağmen müvekkiline daire tahsisi ve fiili teslim yapılmadığı gibi tapu müdürlüğünde tescilde yapılmadığını, davalı kooperatife ihtarname tebliğ edildiğini, davalı kooperatifin hiçbir cevap vermediğini, Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/699 Esas sayılı dosyasında tapu iptali ve tescil,

bunun mümkün olmaması halinde dairenin rayiç bedelinin tahsiline dair dava açıldığını, ek raporla müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğinin öğrenildiğini, ihraç ihtarnamesinin müvekkiline tebliğ edilmeden haksız ve usule aykırı olarak ihraç kararı verildiğini iddia ederek davalı kooperatifin 30.04.2012 tarih ve 254 sayılı ortaklıktan çıkarılma kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı adına duruşmalara katılan olmamıştır. İLK DERECE MAHKEME KARARI; Mahkemece, ihraç kararına esas olan ihtarnamelerin usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemesi karşısında verilen ihraç kararının usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile kooperatifin 30.04.2012 tarih, 254 sayılı davacının ortaklıktan çıkarılmasına dair yönetim kurulu kararın iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, yasal süre içerisinde tasfiye halinde kooperatif tasfiye memurlarından ve aynı zamanda yetkililerinden ... ve ...’ imzalarını taşıyan vekalete istinaden istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacının, Kooperatifler kanununu 8. Maddesi uyarınca ".

Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar." şeklindeki düzenlemeye uygun yazılı bir başvurusunun ve kooperatife yaptığı hiç bir ödemesinin olmadığını, ödemeyi taşerona yapmış bulunan davacının kooperatif üyeliğinin geçerli olmadığını, iyi niyet kuralları ve MK 2 gereğince üzerine düşen edimi yerine getirmeyen davacının üyeliğinin devam ettiğinin kabul edilemeyeceğini iddia ederek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/4 maddesi "Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir." hükmünü ihtiva etmekte olup buna göre davanın ön şartı, ihraç kararının tebliği tarihinden itibaren davanın 3 aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmasıdır.

Davalı kooperatif yönetim kurulu 30/04/2012 tarih ve 2012/254 sayılı kararı ile, davacının kooperatif ortaklığından çıkarılarak çıkarma kararının noter vasıtası ile tebliğine karar verilmiş olup Büyükçekmece ... Noterliğinin 03/05/2012 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile çıkarma kararı tebliğe çıkmış olup davacıya tebliğ edilmediği tebliğ mazbatasından anlaşılmakla davacının ihraç kararını öğrendiğini bildirdiği 22/06/2016 tarihi tebliğ tarihi kabul edilmiştir.

Buna göre davanın yasal 3 aylık hak düşürücü süre içinde 20/09/2016 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, davacının, ihracına yönelik davalı kooperatif yönetim kurulunca alınan kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır."...Akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortakların ihraç prosedürü, 1163 sayılı Yasa'nın 27., yapı kooperatifleri tip anasözleşmesinin 14. maddelerinde etraflıca hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Anılan düzenlemelere göre ortağın ihraç edilebilmesi için, yasa ve anasözleşmeye uygun şekilde ihtar edilmesi ve ayrıca ihtara konu edilen borcun gerçeği yansıtması gerekmektedir. Ortağın tebliğ edilen her iki ihtarnamede bildirilen borç miktarının aynı olması, farklı ise bunun nedeninin ihtarnamelerde açıklanması, borç miktarında tereddüde meydan verilmemesi ihtarnameye uyulmaması halinde ne gibi bir yaptırım uygulanacağının açıkça gösterilmesi zorunludur.

Aksi halde ortağın 1163 sayılı Yasa'nın 16 ve 27. maddelerine uygun olarak temerrüde düştüğü kabul edilemeyeceğinden ihracı da yasaya uygun sayılamayacaktır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2009/7668 Esas 2011/1782 Karar sayılı ilamı). "...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği,

ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda bir aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir.

Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir..." (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2015/7425 Esas, 2016/4644 Karar sayılı ilamı).Mahkemece, uyuşmazlık konusunda bilirkişi raporu alınmıştır.Bilirkişi tarafından sunulan 03/05/2018 tarihli raporda.

Davacının, 1163 sayılı karun çerçevesinde davalı kooperatife 04.01.1995 tarihinden itibaren “51” nolu ortak numarası ile kooperatif üyesi olduğu, kooperatif ana sözleşmesinin dosya kapsamında bulunmadığı, davalı kooperatifin incelemeye katılmadığı, bu nedenle dosyada mübrez belgeler üzerinde inceleme yapıldığı, 2006 yılı olağan genel kurul toplantısında 8. Mad. (d) bendinde üyelerin ihracı için yönetim kuruluna yetki verilmesinin oybirliği ile kabul edildiği ve ihraç yetkisinde belirli bir süre belirtilmediği, bu kararın iptal edildiğine ilişkin herhangi bir belge dosya kapsamında bulunmadığı,

bu durumda davalı kooperatifin yönetim kurulunun, kooperatif ortaklarını ihraç için gerekli işlemleri yapma yetkisi olduğu, 21.02.2011 ve 04.03.2011 tarihli ihtarnamelerde aidat borcunun ödenmesi için ihtarda bulunulduğu, ödenmediği takdirde kooperatiften ihraç işlemlerinin yapılabileceği yönünde bir ihtar olmadığı anlaşıldığından bu ihtarnamelere dayanılarak geçerli bir ihraç işleminin yapılamayacağı, davalı kooperatifin 30.04.2012 tarih ve 254 sayılı yönetim kurulu kararında belirttiği ihraç işlemini yapabilmesi için davacı kooperatif ortağını 2 kez ihtarname ile ihraç edileceğini ihtar etmesi gerektiği,

fakat davalı kooperatifin bu işlemleri yerine getirmediği, bu nedenle söz konusu yönetim kurulu kararı İle ihraç yetkisinin usulüne uygun kullanılmamış olduğunun değerlendirildiği , bildirilmiştir.Davacı ...'in davalı kooperatife 51 nolu ortak olarak 04/01/1995 tarihinde üye olduğu, genel kurul tutanakları ve hazirun cetvellerinde davacının üye olarak gösterildiği, ihtarnamelerde davacının borcu yanında ödemelerininde kabul edildiği, davalı kooperatif tarafından kooperatif aidatlarının ödenmediği gerekçesiyle davacı adına düzenlenen Büyükçekmece ...

Noterliğinin 21/02/2011 tarih ... yevmiye nolu 1. ihtarının iade edildiği, aynı noterliğin 04/03/2011 tarih ... yevmiye nolu ... İhtarının da davacıya tebliğ edilememiş olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda bu ihtarnamelerin ihraç kararına dayanak yapılması mümkün değildir.

Sonuç olarak Mahkemece tesis edilen karar usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M