İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/487 K.2023/550

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin ... Bank A.Ş. Mecidiyeköy Şubesine giderek mevcut birikimi olan 465.534,92 USD'yi bankanın veznesine teslim ettiğini ve bankanın müvekkiline ... Bank Vadeli Hesap Cüzdanını verdiğini, şube yetkililerinin parayı yurt dışında mukim ... bank ...'a ...(inançlı) işlem ile nemalandırarak müvekkiline teslim edecekleri konusunda müvekkilini ikna ettiklerini, daha sonra bankanın kapandığını, TMSF'nin de parasını ödemediğini belirterek bankanın vekalet ilişkisi ile kendi emanetine aldığı 465.534,92 USD'nin vade başlangıcı olan 12/01/1994 tarihinden itibaren Amerikan dolarına ödenen yıllık en yüksek faizi ve davacının uğradığı menfi zararları ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Dava dilekçesi davalı ... bankanın iflas idaresine tebliğ edilmemiştir.

İSTANBUL 9. TÜKETİCİ MAHKEMESİ'NİN KARARI İstanbul 9. Tüketici Mahkemesi 03/08/2021 tarih ve 2021/301 Esas, 2021/308 Karar sayılı karar ile; arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı gerekçesiyle özel dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.

İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ'NİN KARAR İLAMI İstanbul BAM 14. HD'nin 24/12/2021 tarih ve 2021/1925 Esas, 2021/1667 Karar sayılı kararı ile; davadan önce müflis ... Bankası hakkındaki iflas kararı kesinleştiğinden, davalı ... şirket yönünden açılan alacak davasının kayıt kabul davası niteliğinde olduğu ve iflas kararı verilen yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği, TMSF yönünden ise davada idari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.

İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN KARARI İstinaf mahkemesi kararından sonra müflis banka yönünden görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/530 Esas, 2023/29 Karar sayılı kararı ile.

28.02.2018 tarihli ve 7101 sayılı İİK. ve Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılması hakkında Kanunun 46.maddesiyle 2004 sayılı İİK.'na eklenen geçici 14. Maddesi ve HSK'nın 03.04.2018 tarih ve 538 sayılı Kararı uyarınca, kayıt kabul davalarında, üç ve daha az Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesi, üçten fazla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde ise 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri ihtisas Mahkemesi olarak belirlendiği, bu mahkemeler ile diğer Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisine döndüğü,

görevli mahkemenin 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, süresinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar, yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; davanın kayıt kabul davası değil alacak davası olduğunu, nitekim kendilerinden nispi harç alındığını, müvekkilinin parasının yurt dışı bir bankada işletilerek vade sonunda nemaları ile birlikte müvekkiline iade edileceğini, emaneten verilen paranın müflisin mülkiyetinde olmadığını, paranın sadece zilyetliğinin bankaya devredildiğini, başkasına ait malların iflas masasına girmeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, davadan önce iflasına karar verilen müflis bankadan alacak istemine ilişkindir. Davacı, iflasından önce müflis bankaya yatırdığı paranın kendisine ait olduğunu, bu paranın emaneten bankaya bırakıldığını, bu nedenle davanın kayıt kabul davası olmayıp mülkiyeti kendisine ait paranın iadesi istemine ilişkin olduğunu belirtmiştir.

Ancak sözkonusu paranın kasada muhafaza edildiğine dair bilgi ve belge bulunmayıp, paranın müflis bankaca bankacılık işleminde kullanıldığı anlaşıldığından, davanın mevduat alacağının iflas masasına kayıt ve kabulü niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Nitekim İstanbul BAM 14. HD'de davacının isteminin kayıt kabul niteliğinde olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece, İİK'nın geçici 14 maddesi ve HSK kararı gereği davada görevli mahkemenin İstanbul 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.İİK'nın geçici 14. maddede,"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte görülmekte olan iflasın ertelenmesi konkordato talepleri hakkında talep tarihinde yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanmasına devam olunur.

Hakimler ve Savcılar Kurulu, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki belirleme yetkisi kapsamında, İflas ve konkordato konusunda uzman asliye ticaret mahkemesini, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki hafta içinde belirler" düzenlemesine yer verilmiştir.

Yasal düzenleme kapsamında Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 03.04.2018 tarihli ve 538 nolu kararında, İflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline yönelik davalarda ( İflas tarihinden önce açılıp yargılama sırasında kayıt kabul davasına dönüşen alacak davaları hariç olmak üzere kayıt kabul ve kayıt terkin davaları )( İcra ve İflas Kanunu 235.

Madde)" Üçten fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1,2 ve 3 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Somut olayda, davacı, iflas idaresine başvurup reddedilen alacağın masaya kaydını talep etmediğine göre, dava İİK'nın 235. maddesi kapsamında sıra cetveline itiraz üzerine açılan bir dava değildir. Davacı, iflas idaresine başvurmadan alacağın davalı ... bankadan tahsilini istemektedir.

Müflise karşı yapılan bu istemin kayıt kabul olarak değerlendirilmesi gerekir. İİK'nın 236. maddesi uyarınca vaktinde deftere kaydedilmeyen alacaklar iflasın kapanmasına kadar kabul olunur. Bu durumda davanın hukuki niteliği, İİK'nın 236. maddesi uyarınca alacağın kayıt kabul istemine ilişkindir.

HSK'nın 538 nolu kararında İİK'nın 235. maddesi kapsamında yer alan davalarda 1, 2 ve 3 Asliye Ticaret Mahkemeleri olarak belirlenmişse de, İİK'nın 236. maddesi kapsamında açılacak davaya ilişkin ihtisas mahkemesi belirlenmemiştir. Bu nedenle davanın İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkamesinde görülmesi gerekirken, dosyanın ihtisas mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan, Yargıtay 5. HD'nin 11/02/2022 tarih ve 2022/7830 Esas, 2022/14/067 Karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararında, HSK 1. Dairesi'nin 03/04/2018 tarihli ve 538 Sayılı Kararı ile üçten fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde, 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesine ilişkin kararın, mahkemeler arasındaki işbölümü ilişkin olduğu,

görev ve yetki kararı niteliğinde bulunmadığı belirtilmiştir Bu durumda, görevsizlik kararı veren mahkeme ile İstanbul 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp, HSK. nun karar tarihinden sonra açılacak davalarda re'sen değerlendirilecek iş bölümü ilişkisi olduğundan, mahkemece gönderme kararı yerine, kabule göre görevsizlik kararı verilmesi de hatalıdır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Dairemizce Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a.3 düzenlemesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/530 Esas, 2023/39 Karar ve 25/01/2023 tarihli kararının HMK 353/1-a.3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın,

Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-İstinaf yargılaması aşamasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 179,90 TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,6-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde,