İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1057 K.2024/1285

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 1.400.000,00 TL alacağın tahsili için davalı şirket aleyhine genel iflas yolu ile icra takibi başlattığını, takibin itiraz edilmeden kesinleştiğini ileri sürerek alacağın ödenmesi için davalı kollektif şirkete depo kararı çıkarılmasını, borçlu şirketin borç ve ferilerini ödememesi halinde, TTK'nın 240. maddesi gereği kollektif şirket ortakları ... ve ...'e de depo kararının tebliğ edilmesini, gereğinin yerine getirilmemesi halinde davalı şirket ve ortaklarının iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı kollektif şirket davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; borçlu şirket hakkındaki iflas takibinin itiraz edilmeden kesinleştiği, borçlu şirketin depo kararının gereğini yerine getirmediği ve depo emrine konu bedeli ödemediği, TTK'nın 240. maddesinin ortaklar hakkında iflas takibi başlatılmasına gerek olmadan, şirket ortaklarının iflasına karar verilebileceğini düzenlediği, bununla birlikte maddenin, ortaklar aleyhine dava açılmadan ortakların iflasına karar verilebileceği hükmünü içermediği, davacının şirketin ortakları aleyhine açtığı bir dava bulunmadığından ortakların iflasının isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı şirketin iflasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili nedenleri olarak; şirketin depo kararının gereğini yerine getirip getirmeyeceği bilinmeyen bir aşamada iflas davasında ortaklara husumet yöneltilmesine imkan bulunmadığını, mahkemenin TTK'nın 240. maddesi hükmüne ve Yargıtay kararlarına aykırı karar verdiğini, şirketin depo emri gereğini yerine getirmemesinden sonra,

kollektif şirket ortaklarına depo emri tebliğ edilerek gereğini yerine getirmemeleri halinde şirket ile birlikte ortakların da iflasına karar verilebilmesi için, ortaklara takip yapılmasına ve ortaklara iflas davasında husumet yöneltilmesine gerek olmadığını, öğretinin de bu konuda aynı fikirde olduğunu belirterek ortaklara da depo kararı çıkarılmasını ve gereği yerine getirilmezse şirket ile birlikte iflaslarına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME Dava, İİK'nın 158. maddesi uyarınca kesinleşmiş icra takibi nedeniyle borçlunun iflası istemine ilişkindir. Davalı şirketin dava tarihi itibariyle ticari merkezinin Çatalca/İSTANBUL olduğu, davanın İİK.nun 154/1.maddesinde öngörülen yetkili mahkemede ve iflas ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, borçlu kollektif şirketin iflasına karar verilmiş, davacı vekili TTK'nın 240. maddesi hükmü gereği ortaklara da depo emri kararı çıkartılması taleplerinin kabul edilmediğini, ortaklara depo kararı çıkartıldıktan sonra, depo kararına uyulmazsa şirketle birlikte ortakların da iflasına karar verilmesi gerektiğini belirterek hükmü istinaf etmiştir. TTK'nın 240/1. fıkrası. "Şirketin iflası, ortakların iflasını gerektirmez.

Ancak, depo kararına rağmen para yatırılmadığı takdirde alacaklı, depo kararının ortaklara veya içlerinden bazılarına da tebliğini ve gereğini yerine getirmedikleri takdirde şirketle birlikte iflaslarına karar verilmesini mahkemeden isteyebilir. Bu hakkını kullanmamış olan alacaklının, şirket masasından alacağını tamamen alamaması hâlinde ortakları iflas yoluyla da ayrıca takip hakkı saklıdır." hükmünü düzenlemektedir.

Burada şirket ortağı hakkında yapılmış bir takip bulunmadığından, ortaklar hakkında istenen iflas doğrudan iflas yolu olmaktadır.

Bir alacaklı, borçlusu kollektif şirkete karşı genel iflas veya kambiyo senetlerine mahsus iflas yoluna (yani takipli iflas yollarından birine) başvurur, şirkete karşı iflas davası açar ve bu davada ticaret mahkemesi borçlu kollektif şirkete depo kararı verir (m.158, 173,174) ve şirket depo kararına rağmen borcunu yatırmazsa (depo etmezse), alacaklı, şirket hakkında verilmiş olan depo kararının şirket ortaklarına (veya ortaklardan bazılarına) da tebliğ edilmesini ve ortaklar depo kararına uymazlarsa, ortakların da şirketle birlikte iflasına karar verilmesini ticaret mahkemesinden isteyebilir.

(YTK m.240/1)" (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. Baskı, Ankara 2013, s. 1150). Buna göre kollektif şirketin depo emrinde gösterilen sürede ödeme yapmaması üzerine, şirket ortaklarına usulüne uygun tebligat çıkarılarak depo emri tebliğ edildikten sonra ödeme yapılmaması halinde kollektif şirket ve ortaklarının iflasına karar verilebilir.

Bu nedenle mahkemece alacaklının talebi doğrultusunda TTK'nın 240. maddesi gereği ortaklara depo emri tebliğ edilmesi gerekirken, ortaklara depo emri çıkartılmadan karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/349 Esas, 2024/800 Karar ve 17/07/2024 tarihli kararının HMK 353/1.a6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,