İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/471 K.2024/668

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı kooperatifte tüm ortaklara daire tahsis edilemediğini, bu nedenle kendilerine daire tahsis edilen ortaklar ile diğer ortakların muhasebe kayıtlarının birbirlerinden ayrıldığını, müvekkilinin daire tahsisi yapılamayan ortaklardan olduğunu, 31/05/2009 tarihli genel kurulda daire tahsisi yapılmayan ortaklardan aidat alınmamasına karar verildiğini, ancak buna rağmen kooperatifin 30/08/2020 tarihli genel kurulunda, arsa payı olan üyelerin 25 yıldır emlak vergisi ödemediği belirtilerek ona takabül eden 10.000,00 TL'nin dört eşit taksitte alınmasına karar verildiğini,

kendilerine konut tahsis edilmeyen ortaklara geriye dönük olarak ek ödeme yükümlülüğü oluşturulmasının, kooperatifin önceki genel kurul kararlarına ve ana sözleşmeye aykırı olduğunu, Kooperatifler Yasası'nın 31. maddesi uyarınca ek ödemelerin sadece bilanço açıklarının kapatılması için kullanılması gerekirken, kullanılamayacak bir fon yaratma amacı ile söz konusu kararın alındığını, ek ödeme yükümlülüğünün ancak ana sözleşme değişikliği ile mümkün olduğunu, ek ödeme yükümlülüğü getirilen kararın yeterli nisap olmadan alındığını,

kooperatifin anılan karara dayanarak 09/07/2021 tarihli ihtarname ile müvekkiline 14.040,00 TL'nin bir ay içinde ödenmesini ihtar ettiğini, kooperatif yönetim kurulunun 01/09/2021 tarihli kararı ile de müvekkilinin ihraç edildiğini, müvekkilinin 19/11/2021 tarihli ihtarname ile ihraç kararına itiraz ettiğini, 15/05/2022 tarihli genel kurulda oy çokluğu ile müvekkilinin üyeliğinin iptaline karar verildiğini, ihraç kararının ana sözleşmeye aykırı olduğunu ileri sürerek kooperatif genel kurulunun 15/05/2022 tarihli toplantısında alınan 6. nolu ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı kooperatif temsilcisi cevabında; kooperatifin tüm harcamalarının daire tahsis edilen ortakların ödediği paralardan karşılandığını, davacının hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, uyarıya rağmen genel kurulca alınmasına karar verilen borcunu ödemediğini, bu nedenle ihraç edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının 15/05/2022 tarihli genel kurulunda alınan ihraç kararının iptali için bir aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra 04/08/2022 tarihinde dava açtığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı gerekçesiyle davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; genel kurulda alınan ihraç kararının iptali için açılan davanın bir aylık değil, üç aylık hak düşürücü sürede açılması gerektiğini, davanın üç aylık hak düşürücü süre içinde açıldığını, davanın bir aylık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiği kabul edilse dahi, sürenin ihraca ilişkin genel kurul kararının tebliğinden başlaması gerektiğini, müvekkiline genel kurul kararı tebliğ edilmediğinden sürenin başlamadığını, ihraca dair genel kurul kararının mutlak butlanla batıl olduğundan herhangi bir süreye de tabi olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME Dava, davacının davalı kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ihraç kararının alındığı genel kurul tarihinden itibaren bir aylık sürede ihraç kararının iptali istenmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.

Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulu karar vermişse çıkarılan ortak, kararın kaldırılması için genel kurula başvurabileceği gibi doğrudan mahkemede itiraz davası da açabilir. İhraç kararına karşı ortağın genel kurula yapmış olduğu itirazda, genel kurul ortaklığın devamına karar verebilir ya da ihraç kararını onaylar.

İhraç kararı genel kurulda verilmiş ve ortak bu kararın verildiği genel kurulda hazır bulunsa bile, ortaklıktan ihraca ilişkin genel kurul kararının mutlaka ihraç edilen ortağa tebliği gerekir. Genel kurul karar tebliğ edilmemişse dava açma süresi başlamaz.

Kooperatifler Yasası'nın 16/4 maddesi gereğince ortaklıktan ihraç edilen bir üye, ihraç kararının tebliğinden itibaren üç aylık süre içinde kooperatif genel kuruluna veya mahkemeye başvurmak suretiyle ihraç kararına karşı itirazda bulunabilir. Kooperatifler Yasası'nın 16 maddesinde öngörülen üç aylık dava açma süresi hak düşürücü nitelikte olduğundan mahkemece resen gözetilmelidir.

Somut olayda, davacı, davalı kooperatif yönetim kurulunun ihraç kararına genel kurul nezdinde itiraz etmiş, davalı kooperatifin 15/05/2022 tarihli genel kurulunda oy çokluğu ile davacının üyeliğinin iptaline karar verilmiştir. İhraç kararının iptali için 04/08/2022 tarihinde eldeki dava açılmıştır.

Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda mahkemece, ortaklıktan ihraç edilen bir üyenin ihraç kararının tebliğinden itibaren üç aylık süre içinde kooperatif genel kuruluna veya mahkemeye başvurmak suretiyle ihraç kararına karşı itirazda bulunabileceği, bu nedenle davanın hak düşürücü sürede açıldığı gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, genel kurul tarihinden itibaren bir aylık hak düşürücü sürede ihraç kararının iptalinin istenmediği gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü HMK'nın 353/1.a bendi uyarınca esası incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/598 Esas, 2023/710 Karar ve 27/09/2023 tarihli karar kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,