İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/544 K.2024/861

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; alacaklı ... tarafından işçilik alacaklarına ilişkin ilama dayalı olarak Orhaneli İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyasında davalı borçlu şirkete karşı 98.408,83 TL'nin tahsiline yönelik 09/05/2017 tarihinde icra takibine başlandığını, 07/12/2020 tarihinde yapılan alacağın temliki sözleşmesi ile müvekkilinin söz konusu icra dosyası alacaklarını temlik aldığını, ancak dosya borcunun tahsil edilemediğini, kesinleşen icra takibine rağmen bugüne kadar ödeme yapmadığından ödemelerin tatil edilmesi sebebiyle doğrudan iflas kararı verilmesi gerektiğini, İİK'nun 177/2 maddesine dayalı işbu doğrudan doğruya iflas istemine ilişkin davada yasanın amir hükmü uyarınca davalı şirket temsilcisinin dinlenilmek üzere mahkemeye çağrılması gerektiğini,

davalı şirketin, müvekkiline olan borcu gibi, kredi kullandığı bankalara ve piyasaya olan borçlarını da uzunca bir süredir ödemediğini, davalının, söz konusu "ödememe" halinin uzun bir süreden beri devam ettiğini ve kendisine karşı yapılan icra takiplerine karşı, hiçbir borcu bulunmadığı yolunda, gerçeğe apaçık aykırı itirazlarda bulunduğunu, davalıya karşı alacaklıları tarafından yapılan takipler kesinleşmiş ve hacizler yapılmış olmasına rağmen, davalının, borçlarını ödeme yönünde hiç bir gayret içinde olmadığını, aksine iştigal mevzuunu gerçekleştirebileceği yegane fabrikasını boşaltıp devrederek iktisadi faaliyetini de durdurduğunu,

bu durumun, davalının, vadesi gelen para borçlarını ödeyecek nakit ve diğer ödeme kaynaklarından yoksun olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, UYAP platformunda yapılan sorgu sonucunda ulaşılan bilgiye göre, davalı borçlu hakkında derdest olan ve ödeme yapmadığı birçok icra takibinin bulunduğunu, ödemelerin tatilinin koşullarının oluştuğunu, zira davalı borçlunun, uzunca bir süredir ekonomik faaliyetini durdurduğunu,

kendisine yöneltilen taleplere ve icra takiplerine rağmen para borçlarını kesinlikle ödemediğini ve borç ödeme kabiliyetini tekrar kazanmasının imkansız hale geldiğini belirterek İİK'nun 177/2 maddesi uyarınca davalı şirketin doğrudan iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin tek sahibi olan ...nın, müvekkili şirket aleyhine İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/133 Esas sayılı dosyası ile açtığı Ticari Şirket (Fesih İstemli), Kayyımlık (Ticari Sirkete Kayyım Atanması) davasında müvekkil şirkete denetim kayyımı atandığını, denetim kayyımı tarafından tüm kayıtların incelenmesi ile rapor tanzim edileceğini, ...'nın, aynı zamanda müvekkili şirkette 2012-2018 yılları arasında bizzat yöneticilik yaptığı dönemlere ait tüm işlemlerin de inceleme konusu olacağını,

müvekkili şirket tarafından temlik eden vekiline ödemeler yapıldığını ancak bu ödemelerin temlik eden vekilince davacının temlik aldığı dosyalara beyan edilmediğini, bu ödemelerin ve yapılmış başkaca ödemelerin denetim kayyımı tarafından yapılacak detaylı inceleme ile tespit edileceğini, bu nedenle söz konusu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, işbu davanın dayanağını teşkil eden ilamlı icra takibinin,

Mahkeme kararına aykırı düzenlenmesi sebebiyle iptali için taraflarınca Orhaneli İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/21 Esas sayılı dosyası ile açılan davada takibin düzeltilmesine karar verilmesine rağmen davacının kötüniyetli olarak bu husustan hiç bahsetmediğini, müvekkili şirketin %96,4 hissesine sahip ...

2012 yılında vefatı üzerine hisselerin ..., diğer 2 erkek ve 6 kız kardeşi ile murisin eşine intikal ettiğini, müvekkili şirketin yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığı safhada ... tek ortak olarak davacı şirketi kurduğunu ve davacı şirket ile haksız rekabet ve menfaat temini teşkil eden iş ve işlemler içine girerek müvekkili şirketi borçlandırarak davacı şirketi alacaklı konuma getirdiğini, davacı şirketin haksız icra takipleri yanında işbu dava ile de müvekkili şirketi iflas tehdidi altında bırakarak ödemeye mecbur ederek bu suretle müvekkili şirket ortağı kardeşleri aleyhine haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, ...

2015 yılında müvekkili şirketin yönetim kurulundan 31/12/2015 yılı sonu itibariyle 30.366.932,33 TL zarar ettirerek istifa ettiğini, meydana gelen zarar ile bunun gibi haksız ve hukuka aykırı hususlara ilişkin açılan davanın derdest olduğunu, ... davacı şirket ve diğer sahibi olduğu şirketleri vasıtasıyla müvekkili şirket aleyhine kötüniyetli olarak dava ve takipler ikame ettiğini, hatta müvekkili şirketin iflasına yönelik İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/521 Esas sayılı dosyası ile açılan bir iflas davasının daha bulunduğunu ve derdest olduğunu, davacının, ödeme yapılmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını,

davacı her ne kadar ödemelerin tatili koşullarının oluştuğunu ileri sürmüş ise de, gerek davacı şirkete gerekse ... diğer grup şirketlerine yaklaşık bir buçuk yıl içinde 6.385.705,87 TL ödeme yapıldığını, bu nedenle İİK'nun 177/2 maddesinde yer alan şartın gerçekleşmediğini, müvekkili şirketin tüm kaynaklarını, gelir sağlama olanaklarını yok etmeye çalışan davacı şirket ve sahibi ..., alacaklarının ödenmediğini iddia ederek bu davaları ikame etmesinde hiçbir samimiyet ve gerçeklik olmadığını, müvekkili şirketin,

borçlarını fazlasıyla karşılamaya yetecek malvarlığına ve imkana sahip olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; davalı vekilinin 06/11/2023 tarihli dilekçesinde, davaya konu borcun ödenerek ilgili icra takibinin infazen kapatıldığının belirtilmesi üzerine icra dairesi ile yapılan yazışma neticesinde Orhaneli İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının 20/06/2023 tarihinde infazen kapatıldığının anlaşıldığı, somut olayda dava tarihi itibari ile davacının, dava açmakta haklı olduğu kanaatine varıldığından davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedildiği gerekçelerine istinaden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dosyası kapsamına alınan bilirkişi raporu ile, davalı borçlu şirketin, müvekkili şirkete 70.347.132,81 TL borçlu bulunduğunun tespit edildiğini, iflas talebinin ödemelerin tatil edilmesine dayanmasına rağmen müvekkilinin alacaklısı olduğu icra takiplerinden sadece bir tanesinin ödenmiş olması nazara alınarak adeta tüm alacak tahsil edilmişcesine Mahkemece yazılı olduğu şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketin, ödemelerini tatil ettiğini, müvekkili şirkete olan borcu gibi,

piyasaya olan borçlarını da uzunca bir süredir ödemediğini, Orhaneli İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyasına ödeme yapılmış ise de, müvekkili şirketin, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere tüm alacaklarını tahsil edemediğinin ortada olduğunu, ayrıca davalı şirketin, vadesi gelen para borçlarını ödeyecek nakit ve diğer ödeme kaynaklarından da yoksun olduğunu, işbu doğrudan iflas davasının İİK'nun 177/2. maddesinde öngörülen iflas sebebine dayalı olarak ikame edildiğini ve doğrudan iflas sebebinin de gerçekleştiğini, bu sebeple davalı şirketin iflasına karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 177/2. maddesine dayalı doğrudan iflas istemine ilişkindir.Mahkemece, uyuşmazlık ile ilgili bilirkişilerden rapor alınmıştır.Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2004 sayılı İİK'nın 177. maddesinde, "Doğrudan Doğruya İflas Halleri" üst başlığı altında, "Evvelce takibe hacet kalmaksızın İflas, Alacaklının talebi" düzenlenmiştir.

177/1. fıkrada, aşağıdaki hallerde alacaklının evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebileceği ifade edilmiştir.

Yasada belirtilen 4 bent ise sırasıyla;1-Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla kaçar, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoluyla yapılan takip sırasında mallarını saklarsa;2-Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa;3-308 inci maddede ki hal varsa;4-İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse,..” şeklinde sayılmıştır.Alacaklı, doğrudan doğruya iflas davasında alacağının varlığını ispat etmek zorundadır.

Bundan başka, alacaklı dayandığı doğrudan doğruya iflas sebebini de ispat etmekle yükümlüdür (Prof. Dr. BAKİ KURU, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. Baskı, Ankara 2013, s.1153). Somut olayda, davacı vekili, Orhaneli İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı icra dosyasına konu borcun tahsil edilemediğinden bahisle davalı şirketin ödemelerini tatil ettiğini ileri sürerek iflas isteminde bulunmuş olup yargılama sırasında ise, icra dosyasına konu borç ödenmiştir.

İİK'nın 177. maddesi "Doğrudan Doğruya İflas Halleri" üst başlığı ve "Evvelce Takibe Hacet Kalmaksızın İflas" alt başlığı altında kaleme alınmış olup maddede belirtilen hallerde evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilmek, alacaklıya tanınmış bir hak olarak düzenlenmiştir. Yani bu madde uyarınca doğrudan iflas talebinde bulunabilmek için alacaklı sıfatına sahip olmak gerekir.

Bu durumda davacının, bu madde kapsamında artık davalının iflasını isteyebilmesi mümkün değildir (Emsal. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2011/621 Esas 2011/922 Karar sayılı ilamı).

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağın bulunduğunun bilirkişi raporuyla tespit edildiğini ileri sürerek hükmü bu yönüyle de istinaf etmiş ise de, dava dilekçesinde bu yönde bir iddia bulunmadığından iddianın genişletilmesi niteliğinde olan bu talebe itibar edilmemiş olup ayrıca bu yönden istinaf incelemesi de yapılmamıştır.

Mahkemece tesis edilen karar usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.