İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/673 K.2024/750

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında Fatih İstanbul adresinde bulunan otel binasının ...

Otel Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, sauna cihazı ve bu cihaza elektrik akımı taşıyan kontrol ünitesinden kaynaklanan yangın sebebiyle otel binası, makine ve eşyaların zarar gördüğünü, yangın raporuna göre, müvekkili şirketin, eksper raporu ile hasar tespiti yaptırarak sigorta tazminatını ödediğini, sigortalının tespit ve beyanı, gerekse mezkur olay nedeniyle hazırlanan Ekspertiz raporu ve olay sonrası düzenlenen Yangın Raporu’na göre;

sauna cihazı ve bu cihaza elektrik akımı taşıyan kontrol ünitesi meydana gelen arıza ve/veya kısa devre ve malzeme işçilik kusuru veya voltaj dalgalanması v.s. sebeplerden kaynaklanan yangın sebebiyle sigortalı işyeri ve emtiaların zarar gördüğünü, davalı üretimini sağlayıcılığını satımını tedariğini montajını v.s. yapmış olduğu emtiayı kullanıma uygun, sağlam ve ayıpsız olarak üretilerek satışa sunulmasından, usulüne uygun şekilde montajının yapılmasından v.s. sorumlu olduğu tespit edildiğini, davalıların eylem/eylemsizliği ile hasar/zarar arasında uygun illiyet bağı bulunduğu açık olmakla, bununla birlikte davalıların,

yaptığı işin niteliği gereği haksız fiil- tehlike – kusur - kusursuz sorumluluk esaslarında objektif sorumluluğu olacağını, müvekkili ... A.ş., TTK. Md. 1472 gereğince sigortalısının haklarına halef olduğundan davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün .. E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini, bu nedenlerle İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, 270.860,84 TL hasar bedelinin, ödeme tarihi olan 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev, yetki(İstanbul Anadolu Adliyesinin yetkili olduğunu) ilk itirazında bulunduklarını, müvekkili firmanın ... markasının Türkiye temsilcisi olduğunu, yangına sebebiyet verdiği iddia olunan sauna sobasının ... marka olduğuna ilişkin herhangi bir delil ve emare bulunmadığını, müvekkili firmanın ... marka cihazı otele satmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı tarafından süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; Mahkemenin yetkisizliğine dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna, hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde dava dosyasının yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; davanın haksız fiil hükümlerine dayandığını, yetkili Mahkemenin HMK 16. Maddesi gereğince zarar gören dava dışı sigortalının ticaret siciline kayıtlı adresinin Fatih İstanbul olduğunu ve bu adresin esas alınarak İstanbul Mahkemelerinde dava açıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesine cevap olarak; kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının istinaf taleplerinin reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, ... Otel Paket Sigorta Poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali davasıdır. İstinafa konu uyuşmazlık, mahkemenin yetkisizlik kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı arasında, başlama tarihi 19.01.2021, bitiş tarihi 19.01.2022 olan ...

Otel Paket Sigorta Poliçesi düzenlendiği, sigorta ettirilen otelde 10.06.2021 tarihinde yangın meydana geldiği, davacı sigorta şirketinin ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ..

Esas sayılı dosyasında davalı hakkında 270.860,84-TL asıl alacak, 15.371,35-Tl işlemiş faiz olmak üzere toplam 286.232,19-TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının yasal sürede icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz ettiği, itirazında İstanbul Anadolu İcra Dairelerinin yetkili olduğunun belirtildiği, İcra Müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı vekili tarafından 1 yıllık hak düşürücü süre içinde iş bu itinazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Dava, 6102 sayılı TTK‘nun 1472. maddesi gereğince, sigortalıya ödenmiş olan alacağın hasar sorumlularından rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sigortacının açacağı rücu davasında yetkili mahkemenin tespitinde de halefiyet ilkesi dikkate alınmalıdır. Diğer bir ifade ile, sigortalı zarar sorumlusuna karşı hangi yer mahkemesinde dava açması gerekiyor ise, halefiyet ilkesi gereğince sigortacının da rücu davasını aynı yer mahkemesinde açması gerekir.

Sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı davada kural olarak davalının ikametgahı mahkemesi yetkili olacaktır. 2004 sayılı İİK‘nun 50. maddesinde yetki düzenlenmiştir. Düzenlemede, para ve teminat borcu için takip hususunda usul kanununun yetkiye dair hükümlerinin kıyas yolu ile tatbik olunacağı belirtilmiştir.

Takip ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 6. maddesinde genel yetkili mahkeme düzenlenmiş ve genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu ifade edilmiştir.

Davacı iş bu davada, sauna cihazı ve bu cihaza elektrik akımı taşıyan kontrol ünitesinden kaynaklanan yangın sebebiyle otel binası, makine ve eşyaların zarar gördüğünü ileri sürerek ürünü davalıdan satın aldığını iddia etmektedir. Davalı sözleşmeyi inkar etmektedir. HMK'nın 10. maddesi uyarınca davada, akdin ifa edileceği yer Mahkemesi de yetkilidir.

Sözleşmenin varlığı halinde sözleşmeye göre akdin ifa yeri olan otelin bulunduğu yer itibariyle de İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmıştır.Diğer taraftan HMK 16. maddede, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri Mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir. Yani davacıya seçimlik hak tanınmıştır.

Ancak, davacı, davasını, yasanın belirlediği genel ve özel mahkemelerin hiçbirisinde açmaz, yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman yetkili yeri seçme hakkı davalılara geçer. Somut olayda, zarar, sigortalının riziko adresi olan Fatih İstanbul adresinde meydana gelmiştir.

Davacı vekilinin davayı, haksız fiilin meydana geldiği ve zarar gören dava dışı sigortalının ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Mahkemelerinde açtığı gözetilerek işin esasına girmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

Diğer taraftan, davalı taraf, icra takibine itiraz dilekçesinde icra Müdürlüğü'nün yetkisine de itiraz etmiş olup, Yargıtay HGK’nun 2002/19-900 Esas, 2002/994 Karar ve 20.11.2002 tarihli ilamı uyarınca, mahkemenin öncelikle icra Müdürlüğünün yetkisine vaki itirazı incelemesi gerekir. Çünkü, itirazın iptali davasının görülebilmesi için geçerli bir icra takibinin bulunması gerekmektedir.

Mahkemece bu yönde herhangi bir değerlendirme yapılmadan yetkisizlik kararı verilmesi de doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1.a.3 uyarınca kaldırılmasına sdair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M