İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/675 K.2025/473

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, taraflar arasında Aracılık ve Danışmanlık Ve Gelir Modeli sözleşmesi akdedildiğini, davalı ...'nin davalı şirketin sahibi olduğunu, sözleşme kapsamında davalılara toplam 450.000,00 TL aracılık bedeli ödenmesi, bu bedeli temin için 450.000,00 TL bedelli 01/10/2022 tarihli teminat çeki verilmesinin kararlaştırıldığını, aracılık bedelinin 105.000,00 TL 'lik kısmının davalılara ödendiğini, ... Bankası A.Ş. ...

Cihangir Şubesi'ne ait ... seri numaralı 450.000,00 TL bedelli, 01/10/2022 ileri tarihli ve lehtarı ... olan çek, sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte davalı ...'ye teminat olarak teslim edildiğini, teslim edilen bu çekin ihtiyati hacze yapılan itirazın duruşmasında teminat çeki olduğunun inkar edildiğini, vekil edenin mükerrer ödeme yapmasına ve ayrıca zarara uğramasına neden olduğunu iddia ederek ... Bankası A.Ş. ...

Cihangir Şubesi'ne ait ... seri numaralı 450.000,00 TL bedelli 01/10/2022 ileri tarihli ve lehtarı ... olan çekin teminat çeki olduğunun ve vekil edenin fazladan mükerrer olarak ödemek zorunda kaldığı 256.206,35 TL yönünden borçlu olmadığının tespiti ile bu miktarın tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte istirdadına ve %50 oranında kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiş,

bu talebin kabul görmemesi halinde sözleşmeye aykırılık nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu 256.206,35 TL'lik zararın yine tahsilat tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının, icra takibi kesinleşmeden icra müdürlüğünce hesaplanan miktarın tamamını ödediğini, yazılı çeki geri aldığını, tüm hacizleri fek ettirdiğini, bu durumda usul bakımından istirdat hakkı olmadığını, davacının iddia ettiği çekin teminat çeki olmadığını belirterek davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının, icra takibi kesinleşmeden icra müdürlüğünce kendisine sunulan kapak hesabının tamamını ödediğini, yazılı çeki geri aldığını, tüm hacizleri fek ettirdiğini, bu durumda usul bakımından istirdat hakkı olmadığını, davacının iddia ettiği çekin teminat çeki olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının 345.000,00 TL borcunun bulunduğunun ihtilafsız olduğu, çekin 345.000,00 TL'lik kısmı yönünden takip başlatılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, bilirkişi raporunda 105.000,00 TL ile 34.500,00TL'nin toplamı üzerinden hareket edilmiş ise de asıl alacağın 345.000,00 TL olması durumuna göre hesap yapılması gerektiği, takipte kesinleşen toplam miktarın 383.904,54 TL olduğu, takipten sonraki faiz, vekalet ücreti, icra masrafı ve icra harcı toplamı olarak davacının ödemesi gereken miktarın 462.239,81 TL olduğu, ancak davacının bu borcun daha fazlasını ödediği anlaşıldığından, fazla ödediği miktarın istirdadına, ...' a yönelik davanın ise reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, davacı ile davalı şirket vekilleri tarafından yasal süresi içerisinde istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; usule uygun olarak yapılan bir ihtar ve verilen süre bulunmadığını, bu nedenle teminat çekinin ihtiyati haciz ve icra takip işlemlerine konu edilmesi sonucu yapılan ödemelerin tamamının istirdat konusu olduğunu, davalıların sözleşmeye kasten ve açıkça aykırı davranışlarından dolayı haciz tehdidi altında bu miktarı ödemek zorunda kaldığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı şirket vekili istinaf nedenleri olarak; davacının ve borcu ödeyen üçüncü kişilerin alacaklı müvekkil şirkete karşı istirdat haklarının olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; reklamcılık sözleşmesi kapsamında verilen teminat çekinin icraya konulması suretiyle ödenen miktarın istirdat talebine ilişkindir.

Davacı vekili 18/03/2025 tarihli dilekçesinde; tarafların 17/03/2025 tarihli Sulh Protokolü ve Uzlaşma Belgesi düzenlediklerini, tarafların sulh olduğunu, davanın konusuz kaldığını belirterek karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiş ayrıca tarafların vekalet ücreti ve yargılama giderleri talebinin de bulunmadığını belirtmiştir.

Dilekçe ekinde sunulan 17/03/2025 tarihli protokolün 3 nolu bendinde, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/26 Esas sayılı dosyasında da tarafların sulh olduğu, tarafların karşılıklı olarak vekalet ücreti ve yargılama gideri talebi bulunmadığı belirlenmiştir.

HMK'nın 331/1.maddesinde;" Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini taktir ve hükmeder. " düzenlenmiştir. Davanın konusuz kaldığını tespit eden mahkemenin, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermesi gerekir.

Bununla birlikte davanın konusuz kalması halinde mahkemece yargılamaya devam edilerek, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumunu tespit ederek buna göre yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmetmesi gerekirse de dilekçe içinde sunulan protokol içeriğine göre tarafların birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama giderleri talebi bulunmadığı belirlendiğinden bu konuda protokol hükümleri esas alınarak karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karar davacı ve davalı şirket vekilleri tarafından yasal süresi içerisinde istinaf edilmiştir. İstinaf aşamasında iken Sulh Protokolü ve Uzlaşma Belgesi düzenlediklerini, tarafların sulh olduğunu belirtmiştir. Bu durumda davanın konusu kalmamıştır.

Bu sebeplerle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tarafların yargılama gideri talepleri bulunmadığından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, taraflar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, dava konusuz kaldığından davacı ve davalı şirket vekillerinin istinaf başvurusunun esastan incelenmesine yer olmadığına ve istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin davacı ve davalı üzerinde bırakılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı ve davalı şirket vekillerinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/26 Esas, 2024/92 Karar ve 14/02/2024 tarihli kararının HMK'nın 353/1b-2.maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,

2-a)Davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,b) Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 4.375,37 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.759,97 TL harcın talep halinde davacıya İADESİNE,c)Tarafların masraf ve yargılama gideri talebi bulunmadığından yargılama giderlerinin üzerilerinde BIRAKILMASINA ve lehlerine vekalet ücreti taktirine YER OLMADIĞINA,

3-Davacı ve davalı şirket vekilinin istinaf başvurusu hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine YER OLMADIĞINA,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın davalı şirket tarafından peşin olarak yatırılan 2.373,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.757,80 TL harcın talep halinde davalı ....Ltd Şirketine