İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/970 K.2024/1115

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin .... Bank A.Ş. ... Şubesine giderek mevcut birikimi olan 465.534,92 USD'yi bankanın veznesine teslim ettiğini ve bankanın müvekkiline ... Bank Vadeli Hesap Cüzdanını verdiğini, şube yetkililerinin parayı yurt dışında ... Bank'a ...(..) işlem ile nemalandırarak müvekkiline teslim edecekleri konusunda müvekkilini ikna ettiklerini, daha sonra bankanın kapandığını, ...'nin de parasını ödemediğini belirterek bankanın vekalet ilişkisi ile kendi emanetine aldığı 465.534,92 USD'nin vade başlangıcı olan 12/01/1994 tarihinden itibaren Amerikan dolarına ödenen yıllık en yüksek faizi ve davacının uğradığı menfi zararları ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAPDavalı ... davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 9. Tüketici Mahkemesi 03/08/2021 tarih ve 2021/301 Esas, 2021/308 Karar sayılı kararı ile; arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı gerekçesiyle özel dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir.

İSTİNAF MAHKEMESİ KARARI

İstanbul BAM 14. HD'nin 24/12/2021 tarih ve 2021/1925 Esas, 2021/1667 Karar sayılı kararı ile; davadan önce müflis ... Bankası hakkındaki iflas kararı kesinleştiğinden, davalı ... şirket yönünden açılan alacak davasının kayıt kabul davası niteliğinde olduğu ve iflas kararı verilen yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği, ... yönünden ise davada idari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Müflis banka yönünden görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/530 Esas, 2023/29 Karar sayılı kararı ile.

28.02.2018 tarihli ve 7101 sayılı İİK. ve Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılması hakkında Kanunun 46.maddesiyle 2004 sayılı İİK.'na eklenen geçici 14. Maddesi ve HSK'nın 03.04.2018 tarih ve 538 sayılı Kararı uyarınca, kayıt kabul davalarında, üç ve daha az Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesi, üçten fazla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde ise 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri ihtisas Mahkemesi olarak belirlendiği, bu mahkemeler ile diğer Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisine döndüğü,

görevli mahkemenin 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, süresinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.

DAİREMİZİN KARAR İLAMI

Dairemizin 2023/487 Esas, 2023/550 Karar sayılı kararı ile; "..davanın hukuki niteliği, İİK'nın 236. maddesi uyarınca alacağın kayıt kabul istemine ilişkindir. ..'nın ... nolu kararında İİK'nın 235. maddesi kapsamında yer alan davalarda 1, 2 ve 3 Asliye Ticaret Mahkemeleri olarak belirlenmişse de, İİK'nın 236. maddesi kapsamında açılacak davaya ilişkin ihtisas mahkemesi belirlenmemiştir.

Bu nedenle davanın İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkamesinde görülmesi gerekirken, dosyanın ihtisas mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Öte yandan, Yargıtay 5. HD'nin 11/02/2022 tarih ve 2022/7830 Esas, 2022/14/067 Karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararında, HSK 1. Dairesi'nin 03/04/2018 tarihli ve ...

Sayılı Kararı ile üçten fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde, 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesine ilişkin kararın, mahkemeler arasındaki işbölümü ilişkin olduğu, görev ve yetki kararı niteliğinde bulunmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda, görevsizlik kararı veren mahkeme ile İstanbul 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp, HSK. nun karar tarihinden sonra açılacak davalarda re'sen değerlendirilecek iş bölümü ilişkisi olduğundan, mahkemece gönderme kararı yerine, kabule göre görevsizlik kararı verilmesi de hatalıdır." denilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/406 Esas, 2024/459 Karar sayılı kararı ile; davacının talebinin müflis bankaya yatırdığı paranın iadesine ilişkin olduğu gözetildiğinde, bu talebin daha önce İstanbul 23.İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/979 Esas sayılı dosyası ile hükme bağlandığı ve bu hükmün Mahkememiz dosyası için de kesin hüküm niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; İcra Hukuk Mahkemesi'nin takip hukukuna ilişkin kararlarının aynı konuda, aynı taraflar arasında, aynı sebebe dayanarak açılan davalarda maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceğini, her iki davanın sebeplerinin farklı olduğunu, taraflar arasında vekalet ilişkisi bulunduğu, müvekkiline ait paranın bankanın hakim ortaklarının kişişel şirketlerinin finansmanında kullanıldığı, paranın iflas masasına kaydının batıl bir işlemi olduğu ve gerek kayıt işlemi, gerekse yapılan kısmi ödemenin işleme geçerlilik kazandırmayacağı hususlarını ilk defa bu davada dile getirdiklerini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava, davadan önce iflasına karar verilen müflis bankadan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının aynı mevuata ilişkin istihkak iddiasının daha önce reddedildiği ve bu kararın kesin hüküm niteliğinde olduğu gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı, iflasından önce müflis bankaya yatırdığı paranın kendisine ait olduğunu, bu paranın vekalet ilişkisi nedeniyle emaneten bankaya bırakıldığını, bu nedenle davanın kayıt kabul davası olmayıp mülkiyeti kendisine ait paranın iadesi istemine ilişkin olduğunu belirtmiştir.Davacının 525.000, USD alacağın masaya kaydını talep ettiği, iflas idaresinin 465.534,92 USD alacağın masaya kabulüne karar verdiği, davacıya iflas tasfiyesi sonucunda ödeme yapıldığı, davacının dağıtım cetveline şikayeti bulunmadığı görülmektedir.

Bunun yanında davacının davaya konu meblağ ile ilgili istihkak iddiasına ilişkin İstanbul 23. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2016/979 Esas, 2019/250 Karar sayılı dosyasında görülen dava bulunduğu anlaşılmaktadır.

İcra Hukuk Mahkemesince davacının müflisten alacaklı olup, sadece iflas tasfiyesi sonunda payına düşeni alabileceği, nitekim iflas idaresine kayıt kabul başvurusunda bulunan davacının alacağı kabul edilerek kendisine ödeme de yapıldığı gerekçesiyle istihkak iddiasının reddine karar verilmiş, karar kanun yolu incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Buna göre davacının aynı alacak için masaya kayıt kabul talebinde bulunduğu ve kendisine garameten ödeme yapıldığı, ayrıca daha önce davaya konu meblağ ile ilgili istihkak iddiası ile ilgi davanın İstanbul 23. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2016/979 Esas, 2019/250 Karar sayılı dosyasında görülerek reddedildiği gözetildiğinde, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.