İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1779 K.2026/182

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 27.989,69 TL fatura alacağının tahsili için davalı aleyhine İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlattığını, davalının takibe itirazı üzerine itirazın iptali davası açtıklarını, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/617 Esas, 2025/476 Karar sayılı kararı ile itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiğini, ilama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde davalının borcunu ödememekte direndiğini ileri sürerek davalı şirketin İİK'nın 177/4 maddesi gereği iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında; müvekkili şirketin malvarlığı bulunup borca batık olmadığını, ilamlı takip yoluna başvurulup haciz işlemleri yapılmasına rağmen iflas davası açılmasının usule ve hakkaniyete aykırı olduğunu, takip konusu borcu tamamen ödenerek borcun kapatıldığını savunurak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalının takibe konu borcu ödemesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, harç, yargılama gideri ve maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesinin davada kimin haksız olduğuna dair inceleme yapmadığını, müvekkili şirketin mali yapısı güçlü olup, iflasını gerektiren bir durum bulunmadığını, bu nedenle dava tarihinde haklı olduklarını, ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce dava konusuz kaldığından maktu vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, ilama bağlı alacağın icra emri ile istenildiği halde ödenmediği iddiasına dayalı iflas istemine ilişkindir.Dosya kapsamından; davacının İstanbul ...A.T Mahkemesi'nin 2024/... Esas, 2025/.. Karar sayılı ilamına dayanak davalı şirket hakkında İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlattığı, sonrasında ilama dayalı borcun ödenmediği gerekçesiyle eldeki iflas davasının açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece; yargılama sırasında takip konusu alacağın ödendiği gerekçesiyle konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık;

konusuz kalan davada yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili gerekip gerekmediği ve ön inceleme tutanağı imzalanmadan karar verilmesi halinde maktu vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerekip gerekmediği hususlarında toplanmaktadır.

1-Davalı vekili, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin mali durumunun güçlü olduğunu ve iflasını gerektiren bir hal bulunmadığını, bu nedenle dava açıldığı tarihte haklı olduklarını savunmuştur.İİK'nın 177/1.4 bendi gereğince, ilama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse, alacaklı takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilir.

Bu madde gereği iflas kararı verilebilmesi için borçlunun aciz halinde veya borca batık olması önem taşımamaktadır. Somut olayda yargılama aşamasında, davacı alacaklının ilama dayalı olup icra takibine konu ettiği alacağı, davalı borçlu şirket tarafından ödenmiş ve davanın konusu kalmamıştır. İİK'nın 177. maddesinin şekli nitelikte olmasına ve davalı ilama bağlı alacağı icra emriyle istendiği halde ödemediğine göre, davacı iflas istemekte haklıdır.

Bu nedenle ilk derece mahkemesinin konusuz kalan davada dava tarihindeki haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar vermesinde isabetsizlik görülmemiştir.

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümlerinin 6. Maddesi; "Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulh nedenleriyle; delillerin toplanmasına ilişkin ara kararı gereğinin yerine getirilmesinden önce giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, karar gereğinin yerine getirilmesinden sonra giderilirse tamamına hükmolunur." hükmünü düzenlemektedir.

Somut olayda ön inceleme tutanağı düzenlenmeden takip konusu borç ödenerek dava konusuz kaldığına göre, ilk derece mahkemesinin tarifenin 6. maddesi uyarınca davacı yararına maktu vekalet ücretinin yarısına hükmetmesi gerekirken, tamamına hükmetmesi doğru değildir.

Açıklanan nedenler ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/.. Esas, 2025...Karar ve ../11/2025 tarihli kararının HMK'nun 353/1.b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,

2-a)Konusuz kalan davada esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

c)Davacı tarafından karşılanan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekaletname harcı ve 65,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

d)Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 22.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

İstinaf Giderleri Yönünden

3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı tarafından yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davalı tarafından karşılanan 2.298,50 TL istinaf harçları ile 255,00 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 2.553,50 TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

6-HMK'nun 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının hüküm kesinleştikten sonra yatıran tarafa İADESİNE,