İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/313 K.2025/829

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; grup şirketi olan davacı şirketlerin gıda güvenliği bakımından önemi bulunan tarım, kimya ve ilaç sektörlerinde faaliyet gösterdiğini, davacı şirketlerin takibe düşmüş hiçbir yükümlülüğü bulunmadığını, ancak alacaklı ... AŞ'nin herhangi bir gecikmiş kredi ödemesi bulunmamasına rağmen hesabı kat ettiği ve rutin işleyen kredilerin tamamını geri çağırdığını, bu nedenle davacı şirketlerin ve davacı şirketlerin borçlarına kefil olan davacı gerçek kişilerin konkordatoya başvurmak zorunda kaldıklarını ileri sürerek davacılar lehine geçici mühlet ve kesin mühlet verilmesini, sonrasında konkordato projesinin tasdikini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı ...AŞ'nin konkordato projesinin başarısının Antalya'daki fabrikanın üretime başlamasına, 2030 yılı sonuna kadar kesintisiz faaliyetine devam etmesine ve ortakların maden şirketlerindeki hisse satış gelirlerine doğrudan bağlı olduğu, ancak her iki konkordato kaynağının da gerçekleşip gerçekleşemeyeceği hususunun net ve belirli olmadığı, revize projedeki verilerin somutlaştırılmadığı; davacı ...Ltd.

Şti'nin konkardatonun başarısının fason imalat yaptırılan Antalya'daki fabrikanın üretime başlamasına, 2030 yılı sonuna kadar kesintisiz faaliyetine devam etmesine bağlı olduğu, ancak fabrika açılışının ne zaman olacağı konusundaki belirsizlik olduğu; davacı ...

AŞ yönünden ise şirketin mevcut ruhsatlarla birlikte yeni ilaç ruhsatı elde edilip edemeyeceğine ilişkin revize projedeki verilerin somutlaştırılmadığı ve projedeki kaynakların gerçekleşmesinin belirsiz olduğu, bu nedenlerle davacı şirketlerin konkordatosunun başarıya ulaşamayacağı; davacı gerçek kişiler konkordato ön projesi sunmuş olsa da, ödeme planları ve ödeme tekliflerinin borçlu şirketlerin projesiyle aynı olduğu, buna göre gerçek kişilerin, şirketlerden bağımsız projesi bulunmadığı, projelerinin başarısının borçlu şirketlerin projesinin başarısına bağlı kılınarak tamamen borçlu şirketlerin ön projesi üzerine temellendirildiği,

ayrıca sunulan projelerin kendine özgü hiçbir konkordato hedefi içermediği gerekçesiyle davacılar hakkındaki geçici mühletin kaldırılarak kesin mühlet verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.Mahkeme başkanı muhalef şerhinde, davacı şirketlerin konkordato projesinin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı için, davacı ... şirketine ait fabrikanın tam kapasite faaliyete geçebilmesi amacıyla ilgili kurumlara yapılan başvuru sonucunun makul bir süre beklenmesi, bunun için davacı şirketlere 1 yıl süre ile kesin mühlet verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacılar vekilince istinaf edilmiştir.Davacılar vekili istinaf nedenleri olarak; bilirkişi raporu alınmadan karar verilmesinin hukuki dinlenilme hakkkının ihlali olduğunu, davacı ...AŞ'nin Antalya'daki fabrikasının açılması için tüm koşullar oluşmasına rağmen, fabrika açılışının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin belirsiz olduğu yönündeki tespitin gerçeğe aykırı olduğunu, hükme esas alınan komiser raporunda, ortakların maden şirketlerindeki hisselerinin satışının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin belli olmadığının belirtildiğini,

ancak ileriye yönelik henüz sonuçlanmamış bir öngörünün kesin ispat ile ispatlanmasının beklenemeyeceğini, revize projenin geçici mühletin son günlerde sunulmasının kesin mühlet talebinin reddine gerekçe yapılmasının doğru olmadığını, komiser raporunda, borca batık olmayan şirketin konkordato teklifinin şirketin malvarlığı ile orantılı olmadığı belirtilmişse de, bu hususun ancak tasdik yargılamasında dikkate alınması gerektiğini, davacı gerçek kişilerin hisse satışı projesinin hangi nedenlerle muhtemel görülmediğinin açıklanmadığını belirterek kararın kaldırılarak davacılara bir yıl kesin mühlet verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle 7101 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 285 ve devamı maddeleri gereğince geçici mühlet ve akabinde kesin mühlet kararı verilerek konkordatonun tasdikine ilişkindir.Konkordato talepleri ile ilgili 2004 sayılı İİK'nın 285. maddesinde, yetkili ve görevli mahkeme düzenlenmiş, yasada iflasa tabi olan borçlu için, İİK'nın 154. maddesine atıf yapılarak ilgili maddenin birinci veya üçüncü fıkradaki yazılı yerlerdeki asliye ticaret mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu,

iflasa tabi olmayan borçlu için ise yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu vurgulanmıştır.Somut olayda, talebin, davacı şirketlerin muamele merkezi ile davacı gerçek kişilerin yerleşim yeri Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 74. maddesinde belirtilen şekilde davacılar vekilinin vekaletnamesinde konkordato ile ilgili özel yetkinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.Dosya kapsamından; mahkemece İİK'nın 286 maddesinde sayılan belgelerin eksiksiz olarak sunulduğu belirtilerek davacılar lehine 10.05.2024 tarihinden geçerli olmak üzere 3 aylık geçici mühlet kararı verildiği ve geçici komiser heyeti atandığı,

sonrasında geçici mühletin 10.08.2024 tarihinden itibaren iki ay süre ile uzatılmasına karar verildiği görülmektedirMahkemece 26.09.2024 tarihli duruşmada geçici mühlet kaldırılarak davacıların kesin mühlet verilmesi talebinin reddine karar verilmiş, davacılar vekili hükmü istinaf etmiştir.İstinaf konusu uyuşmazlık; davacılara kesin mühlet verilmesi gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır.1-Komiser Heyeti 19.09.2024 tarihli raporunda;Davacı ...AŞ yönünden; şirketin 31.07.2024 tarihi itibariyle rayiç değer bilançosunda (+) 333.010.588,41 TL tutarında öz kaynağa sahip olduğu ve borca batık olmadığı,

Şirket’in 31.07.2024 tarihli Gelir Tablosunda 555.134.563,31 TL net satış hasılatı gerçekleştirdiği, dönem ticari zararının (-) 225.146.233,34 TL olduğu, borçlunun konkordatoya tabi adi borçlarının toplamının 1.230.716.188,17 TL olduğu, revize projede borcun her yıl % 15 faizi ile birlikte, konkordatonun tasdik tarihinden başlayarak, 1 yıl ödemesiz süre sonundan başlamak üzere sonraki 4 yıl içinde 3 er aylık taksitler ile ödenmesinin teklif edildiği, Konkordatonun başarısının Antalya'daki fabrikanın üretime başlamasına,

2030 yılı sonuna kadar kesintisiz faaliyetine devam etmesine ve ortakların maden şirketlerindeki hisse satış gelirlerine doğrudan bağlı olduğu, ancak her iki konkordato kaynağının da gerçekleşip gerçekleşemeyeceğinin net ve belirli olmadığı, revize projedeki verilerin somutlaştırılmadığı ve projedeki kaynakların gerçekleşmesinin belirsiz olmasına rağmen revize projenin geçici mühlet içinde son günlerde sunulması nedeniyle gerçekleşip gerçekleşemeyeceğinin izlenemediği, dolayısıyla konkordato projesinin başarıya ulaşabileceği yönünde kanaate varılamayacağı.

Davacı...Ltd.

Şti yönünden; şirketin 31.07.2024 tarihi itibariyle rayiç değer bilançosunda (+) 25.922.117,36 TL tutarında öz kaynağa sahip olduğu ve borca batık olmadığı, şirketin 31.07.2024 tarihli Gelir Tablosunda 150.377.896,44 TL net satış hasılatı gerçekleştirdiği, dönem ticari zararının (-) 18.339.411,68 TL olduğu, borçlunun konkordatoya tabi adi borçlarının toplamının 196.602.213,89 TL olduğu, revize projede; borcun her yıl % 15 faizi ile birlikte, konkordatonun tasdik tarihinden başlayarak 6 ay ödemesiz süre sonundan başlamak üzere sonraki 4 yıl içinde 3 er aylık taksitler ile ödenmesinin teklif edildiği,

konkordatonun başarısının fason imalat yaptırılan Antalya fabrikanın üretime başlamasına, 2030 yılı sonuna kadar kesintisiz faaliyetine devam etmesine bağlı olduğu, ancak fabrika açılışının ne zaman olacağı konusundaki belirsizlik ve projedeki kaynakların gerçekleşmesinin belirsiz olmasına rağmen revize projenin geçici mühlet içinde son günlerde sunulması nedeniyle gerçekleşip gerçekleşemeyeceğinin izlenemediği, dolayısıyla konkordato projesinin başarıya ulaşabileceği yönünde kanaate varılamayacağı;Davacı ...AŞ yönünden;

şirketin 31.07.2024 tarihi itibariyle rayiç değer bilançosunda (+) 26.197.566,75 TL tutarında öz kaynağa sahip olduğu ve borca batık olmadığı, şirketin 31.07.2024 tarihli Gelir Tablosunda 19.513.678,34 TL net satış hasılatı gerçekleştirdiği, dönem ticari zararının (-) 9.323.685,88 TL olduğu, borçlunun konkordatoya tabi adi borçlarının toplamının 26.996.099,47 TL olduğu, revize projede borcun her yıl % 15 faizi ile birlikte, konkordatonun tasdik tarihinden başlayarak 6 ay ödemesiz süre sonundan başlamak üzere sonraki 4 yıl içinde 3 er aylık taksitler ile ödenmesinin teklif edildiği, borç ödeme kaynağı olarak,

esas faaliyet konusundan 23.243.702,09 TL elde edilmesinin öngörüldüğü, ancak mevcut ruhsatlarla birlikte yeni ilaç ruhsatı ile elde edilip edilemeyeceğine ilişkin revize projedeki verilerin somutlaştırılmaması ve projedeki kaynakların gerçekleşmesinin belirsiz olmasına rağmen revize projenin geçici mühlet içinde son günlerde sunulması nedeniyle gerçekleşip gerçekleşemeyeceğinin izlenemediği, dolayısıyla konkordato projesinin başarıya ulaşabileceği yönünde kanaate varılamayacağı belirtilmiştir.Mahkemenin kesin mühlet kararını verebilmesi için konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olması gerekmektedir.

İİK'nun 287. maddesinde borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimali "konkordatonun başarı şansı" olarak nitelendirilmiştir. İİK'nın 289/1. maddesinde mahkemenin kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde vereceği düzenlenmiştir.

İİK'nın 288/1. ve 287/5. maddeleri yollaması ile geçici mühlet içinde uygulanacak İİK'nın 292. maddesinde ise iflasa tabi borçlu bakımından kesin mühletin verilmesinden sonra anılan maddede sayılan hususların gerçekleşmesi halinde, mahkemenin kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflasına resen karar vereceği düzenlenmiştir.

Bu durumlardan biri de aynı maddenin b bendinde; konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması hali olarak düzenlenmiştir. Yani, konkordatonun başarıya ulaşmayacağının anlaşılması, kesin mühletin kaldırılmasını gerektiren hallerdendir.

Mühlet içinde, iyileşmenin ya da alacaklıların konkordatoyu kabulünün mümkün olmayacağının anlaşılması ya da konkordatoyu tasdik etmeyeceğinin açık olması, tasdik şartlarının mevcut olmadığının önceden anlaşılması halinde de konkordato mühleti kaldırılarak talep reddedilecek ve şartlar yerine gelmişse borçlunun iflasına karar verilebilecektir.Somut davada davacı ...AŞ'nin konkordato projesi Antalya'daki fabrikanın üretime başlamasına,

2030 yılı sonuna kadar kesintisiz faaliyetine devam etmesine ve ortakların maden şirketlerindeki hisse satış gelirlerine bağlı olup, her iki konkordato kaynağının da gerçekleşip gerçekleşemeyeceği, fabrikanın tam kapasite üretime geçerek şirketin borç ödeme kaynağı olarak gösterdiği faaliyetlerden elde edilmesini öngördüğü karı elde edip edemeyeceği belirsizdir.Yine Davacı...Ltd.

Şti'nin konkordatonun başarısı fason imalat yaptırılan Antalya'daki fabrikanın üretime başlamasına ve 2030 yılı sonuna kadar kesintisiz faaliyetine devam etmesine bağlanmışsa da fabrikanın tam kapasite üretime başlaması ve şirketin faaliyetlerden elde edilmesini öngördüğü karı elde edip edemeyeceği belirsizdir.

Davacı ...'nin de yeni ilaç ruhsatı elde edip edilemeyeceğine ilişkin revize projedeki verileri somutlaştırmadığı ve projedeki kaynakların gerçekleşmesinin belirsiz olduğu anlaşılmaktadır.Konkordato projesinde sağlanacak kaynağın dayanakları ile açıklanması, nesnel ve gerçek kaynakların gösterilmesi gerekir.

Buna göre davacı şirketlerin borç ödeme kaynaklarının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin belirsiz olması, kaynakların sağlanacağına yönelik dosyada yeterli bilgi ve belge bulunmaması karşısında Mahkemece davacıların kesin mühlet talebinin reddedilmesi yerindedir.2-Davacı gerçek kişiler yönünden konkordato ön projesi sunulmuş olsa da, ödeme planları ve ödeme tekliflerinin borçlu şirketlerin projesiyle aynı olduğu, buna göre borçlu gerçek kişilerin, şirketlerden bağımsız projesi bulunmadığı gibi projelerinin başarısının da, borçlu şirketlerin projesinin başarısına bağlı kılınarak tamamen borçlu şirketlerin ön projesi üzerine temellendirildiği,

ayrıca sunulan projelerin kendine özgü hiçbir konkordato tedbiri ve hedefi içermediği anlaşıldığından Mahkemece davacı gerçek kişilerin kesin mühlet verilmesi talebinin reddedilmesinde de isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/302 Esas, 2024/640 Karar sayılı ve 26/09/2024 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davacı ...