İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/381 K.2025/835

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Konkordato talep edenler ... Dış Tic. Ltd. Şti. ile ... vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'ın, diğer müvekkili olan şirketin hissedarı olduğunu, müvekkillerinin, çalışmaların maliyetlerinin artması, döviz kurundaki dengesizlikler sebebiyle ve enflasyondaki artıştan olumsuz etkilendiklerini, işletme sermayesi bulmada güçlük yaşadıklarını, banka borçları olmak üzere borç ödemelerinde temerrütler oluşması ve şirketin işletme sermayesi ihtiyacının artmasının nakit darboğazına girilmesine neden olduğunu, iflas halinde alacaklıların alacağına kavuşamayacağını belirterek müvekkilleri bakımından geçici mühlet verilmesine, Mahkemece öngörülen gerekli tedbirlerin alınmasına, kesin mühlet verilmesine, akabinde konkordato talebinin kabulü ve tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.

BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2025/74 ESAS SAYILI DAVASI: Konkordato talep eden ... vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, ortağı olduğu ... San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin bankalardan kullandığı kredilerin müteselsil kefili olduğundan tüm malvarlığını kaybetme ve ekonomik yıkıma uğrama tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu, dava dışı şirket ve ortağı ... tarafından Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/314 Esas sayılı dosyasında açtıkları davada kesin mühlet verildiğinden şirket alacaklılarının müvekkilinin şahsi malvarlığından alacaklarını tahsil etmeye çalışması sebebiyle işbu davanın açıldığını, müvekkilinin borçlarının tamamının müteselsil kefaletten kaynaklandığını,

konkordato mühletinden yararlanan diğer ortak ile aynı konumda olduğundan müvekkiline de bu olanağın tanınması gerektiğini belirterek davaların birleştirilmesine, müvekkilleri bakımından geçici mühlet verilmesine, Mahkemece öngörülen gerekli tedbirlerin alınmasına, kesin mühlet verilmesine, akabinde konkordato talebinin kabulü ve tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; davacıların, konkordato talep eden şirketin hissedarı olduğu, borçlu gerçek kişiler tarafından sunulan ön projelerde konkordatonun başarısı borçlu şirketin konkordatosunun başarısına bağlandığı gibi kendilerine özgü konkordato tedbiri ve hedefi içermediği, konkordato kaynaklarının konkordatonun uygulanmasına yeterli olmadığı, bu açıdan da ön projenin uygulanabilir olmasının mümkün gözükmediği, gerçek kişi borçluların, sadece alacaklıların icra tehdidinden kurtulmak amacı ile konkordato talep etmesinin bu müessesenin amaçlarına uygun düşmediği gerekçelerine istinaden HMK'nun 114/2 ve ve 115/2 maddeleri uyarınca asıl ve birleşen davanın usulden reddi ile, davacı ... hakkında verilen kesin mühletin kaldırılmasına dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde asıl ve birleşen dosya davacı vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemeye sunulan revize konkordato projesinde müvekkilinin şahsi herhangi bir borcunun olmadığı, borçların kaynağının şirketin borçlarına kefaletinden kaynaklandığı, müvekkilinin gerek taşınmazları gerekse konkordato alan şirket dışındaki şirket ortaklıklarından kaynaklı gelir ve kaynaklarının işbu kefalet borçlarını karşılamaya yeterli miktarda olduğunun bildirildiğini, hal böyleyken verilen red kararı ve tedbirlerin kaldırılmasının müvekkil açısından telafisi imkansız zararlara yol açacak nitelikte olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olup eksik inceleme neticesinde verildiğini, taraflarınca dava dilekçesi ile birlikte İİK'nun 286. maddesinde belirtilen belgeler eksiksiz olarak sunulduğundan derhal geçici mühlet kararı verilmesi gerektiğini, bu hususta mahkemenin takdir hakkının bulunmadığını, müvekkilinin icra takiplerinden kurtulmak amacıyla değil ortağı olduğu şirketin borçlarına kefil olduğundan bu borçların ödenmesi amacıyla konkordato talep edildiğini, müvekkili tarafından şirketin konkordato projesinden bağımsız olarak konkordato projesi sunulduğunu,

müvekkili tarafından gösterilen ek kaynakların değerlendirilmesi kapsamında konkordato ön projesinin başarıya ulaşıp ulaşmayacağının anlaşılması için bilirkişiler tarafından teknik inceleme yapılmasının zorunlu olduğunu, sunulan kaynakların şirketin borçlarını ödemek için yeterli olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, asıl ve birleşen dosya davacıları olan gerçek kişiler hakkında İİK'nun 285. vd. maddeleri uyarınca geçici ve kesin mühlet kararları verilmesi ile konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Konkordato talepleri ile ilgili 2004 sayılı İİK'nın 285. maddesinde, yetkili ve görevli mahkeme düzenlenmiş olup yasada iflasa tabi olan borçlu için, İİK'nın 154. maddesine atıf yapılarak ilgili maddenin birinci veya üçüncü fıkradaki yazılı yerlerdeki asliye ticaret mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu, iflasa tabi olmayan borçlu için ise yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu vurgulanmıştır.

Somut olayda, davanın, yetkili olan asliye ticaret mahkemesinde açıldığı ve 6100 sayılı HMK'nun 74. maddesinde belirtilen şekilde asıl ve birleşen dosya davacıları olan gerçek kişilerin vekillerinin vekaletnamesinde konkordato ile ilgili özel yetkinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. ... Dış Tic. Ltd.

Şti. ile ... tarafından açılan dava Mahkemenin 2024/314 Esas sırasına kaydedilmiş olup akabinde ... tarafından açılan Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/74 Esas sırasında kayıtlı dava 2024/314 Esas sayılı dava ile birleştirilmiştir.

Mahkemenin 24/01/2025 tarihli tensip ara kararı ile ise, asıl davada davacı ... ve birleşen davada davacı ... yönünden tefrik edilen dava 2025/72 Esas sırasına kaydedilmiş olup sonrasında işbu istinaf başvurusuna konu kararın verildiği anlaşılmıştır. Mahkemenin 2024/314 Esas sırasında kayıtlı ... San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti. ile ... tarafından açılan dava üzerine 03/04/2024 tarihli tensip ara kararı ile, davacı şirket ve gerçek kişi hakkında bu tarihten itibaren geçerli olmak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiği, geçici mühlet kararının sürenin dolduğu 03/07/2024 tarihinden itibaren 2 ay uzatılmasına karar verildiği, 03/09/2024 tarihinden itibaren ise 1 yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiği, buna karşılık ... tarafından açılan davada ise geçici mühlet kararı dahi verilmediği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık asıl ve birleşen dosya davacıları olan gerçek kişiler yönünden konkordatoya ilişkin şartların mevcut olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Asıl davaya yönelik istinaf başvurusunun incelenmesi: "...Konkordato isteminde bulunan her bir davacı için ayrı konkordato ön projesi sunulmalı, İİK’nın 305. maddesinde konkordatonun tasdiki için aranan şartlar her bir davacı için ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Somut olayda, davacılar ... ve ... ayrı konkordato ön projesi sunmuş olsa da ödeme planları ve ödeme tekliflerinin davacı şirketin projesiyle aynıdır. Öte yandan davacı gerçek kişiler, davacı şirketin konkordato projesine nakit finansması sağlayarak ve alacaklarından vazgeçerek katkı sağlayacaklarını beyan etmektedir.

Oysa kendi ticari mevcudiyetleri dahi bizatihi şirkete bağlı olduğu gibi konkordatoya tabi olan borçları için ayrı bir kaynakları, malvarlıkları ve özgün projeleri bulunmamaktadır.

Bu durumda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından davacı gerçek kişiler yönünden konkordatonun tasdikine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir..." (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2022/571 Esas 2022/4223 Karar sayılı ilamı).Kefil, mahkemeye sunacağı konkordato ön projesinde kefalet borcunu hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, ödemelerin yapılması için mevcut mallarını satıp satmayacağını, kefalet borcu ödemesini yapabilmek için gerekli mali kaynağı nasıl sağlayacağını açıkça belirtmelidir (Yeni Konkordato Hukuku, Editör Selçuk Öztek, 2. Baskı, sh.

148).Somut uyuşmazlıkta, davacı gerçek kişi ...'ın konkordato talep eden ... San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin ortağı/yetkilisi ve bu şirketin finans kurumlarına olan borcunun müteselsil kefili olduğu, malvarlığının kefil olduğu borçlarını ödemeye yetmediği, şahsına ait bir borcunun bulunmadığı, konkordatoyu başarıya ulaştırabilmesinin bu şirketin konkordatoyu başarıya ulaştırmasına bağlı olduğu, münferiden kendi kaynaklarına yer verdiği bir konkordato projesinin bulunmadığı komiser heyeti tarafından sunulan raporlarda belirtilmiştir. Buna göre davacı gerçek kişinin, ...

San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'den bağımsız ve münferiden kendi kaynaklarına yer verdiği bir projesinin bulunmadığı, yine konkordato başarıya ulaştırmasının şirketin başarısına bağlı kılındığı, ayrıca projenin kendine özgü hiçbir konkordato tedbiri ve hedefi içermediği dikkate alındığında bağımsız ve kendine özgü tedbir içermeyen konkordato projesi başarıya ulaşamayacağından Mahkemece, iflasa tabi olmayan davacı gerçek kişi ... yönünden davanın reddine karar verilmesi isabetli olmuştur.Birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun incelenmesi:İİK'nun 287. maddesi "Geçici Mühlet" başlığını taşımakta olup maddenin 1. fıkrası "Konkordato talebi üzerine mahkeme,

286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır." şeklinde düzenlenmiştir.

Yine aynı maddenin 3. fıkrasının 1. cümlesinde ise, Mahkemenin, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir geçici konkordato komiseri görevlendireceği belirtilmiştir. "...Mahkemece mühlet kararının, İsviçre düzenlemesinden farklı olarak, 286. maddedeki belgeler incelendikten ve eksiksiz olarak sunulmuş olduğu tespit edildikten sonra verileceği kabul edilmiştir.

Şu halde, mahkeme belgelerin mevcudiyeti dışında bir incelemeye girişmeksizin, yani sadece şekli bir incelemeden sonra geçici mühlet kararını verecektir..." (Prof Dr. Selçuk Öztek, Prof Dr.Ali Cem Budak, Doç. Dr. Müjgan Tunç Yücel, Doç.Dr. Serdar Kale, Doç. Dr. Bilgehan Yeşilova, Yeni Konkordato Hukuku, 3. Baskı, Ankara 2023, s. 277).

Somut olayda, birleşen dava 22/01/2025 tarihinde açılmış olup 23/01/2025 tarihinde birleştirme kararı verilmesinin akabinde 24/01/2025 tarihinde ise, sunulan ön projenin değerlendirilmesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Oysa İİK'nun 287. maddesinde yer alan düzenleme emredici nitelikte olup 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak sunulduğunun tespiti halinde geçici mühlet kararının verileceği kabul edilmiştir.

Bu nedenle İİK'nun 286. maddesinde belirtilen belgelerin eksiksiz olarak sunulduğunun tespit edilmesi halinde geçici mühlet ile birlikte borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli görülen bütün tedbirlerin alınması yönünde karar verilmesi, İİK'nun 286. maddesindeki belgelerin eksik sunulmuş olması halinde tamamlanması için İİK'nun 287/2 maddesi uyarınca süre verilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken emredici nitelikte olan kanun hükmüne aykırı şekilde karar tesisi isabetli olmamıştır.

Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup asıl ve birleşen dosya davacılarının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Asıl davada davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-a)Birleşen davada davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, b)Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/72 Esas, 2025/68 Karar sayılı ve 24/01/2025 tarihli birleşen davaya yönelik kararının HMK'nun 353/1-a.4 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, c)Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,

3-Asıl dava bakımından hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf harçları peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 4-Birleşen dava bakımından hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf harçları peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 5-Asıl dava bakımından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,