İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/433 K.2025/700

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, borçlarının ödenebilmesi ve ticari faaliyetlerinin devam edebilmesi için kredilerden faydalanmak istemiş ise de, pandemi sonrasında ülkede yaşanan enflasyon ve inşaat sektöründe yaşanan resesyon dolayısıyla müvekkilin ticari faaliyetlerinin sekteye uğrayarak devam edilemez bir hal aldığını, alınmış olan kredilerle, faaliyetler sürdürülmeye çalışılıp piyasaya olan borçlar ödenmeye çalışılmışsa da, ekonomi politikasındaki sürekli değişen faiz politikası dolayısıyla müvekkilinin,

öngörülemez büyüklükte kredi faizi yükü altında kaldığını ve kredi borçları sebebiyle piyasaya olan borçlarını da ödeyemez hale geldiğini, bununla birlikte ticari faaliyetlerini sürdürmesinin de mümkün olmadığını, bu süreçte müvekkilinin iyi niyetli bir şekilde piyasaya olan borçlarını ödeme gayesiyle hareket ederken çok sayıda kötü niyetli tarafın, müvekkilinin aciz durumunu fırsat bilerek dayanaksız ve mesnetsiz takipler başlattığını, tehditler ile müvekkilinin mallarını kaçırdıklarını, müvekkili şirketin, piyasadaki borçlarını karşılamak bir tarafa,

işyerinin faaliyetinin devamını getirebilecek düzeyde dahi kazanç elde edemediğini ve borcunun, malvarlığını çoktan aşmış durumda olduğunu belirterek davanın kabulü ile, müvekkili şirketin İİK m. 178/1 gereği iflasına, müvekkili şirket aleyhine başlatılan icra dosyalarının tedbiren durdurulmasına, bu talep kabul edilmezse icra dosyaları kapsamında satışların tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; 09.10.2024 tarihli ara karar ile davacı tarafa adli yardım talebinin reddi sebebiyle iflas avansı ve ilan giderlerini yatırmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, ara kararın e-tebliğ yoluyla 06.11.2024 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, ancak gider avansının tamamlanmadığı gerekçelerine istinaden HMK'nun 114/2. 115/2. ve 120. maddeleri uyarınca davanın, dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, iflas avansı ve ilan giderlerinin yatırılması için verilen süre üzerine 30/10/2024 tarihinde dosyaya 15.000,00 TL yatırıldığını, bakiye kısım bakımından ise talebi üzerine Mahkemece müvekkili şirkete tebligat çıkarıldığını, 06/11/2024 tarihinde tebliğ yapıldıktan sonra süresi içerisinde 20/11/2024 tarihinde 70.000,00 TL'nin yatırıldığını, bu nedenle harç ve masrafların eksiksiz şekilde yatırıldığını, buna rağmen Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmekle hak ihlali yapıldığını ve adil yargılanma hakkının da ihlal edildiğini,

kararın usul ekonomisine de aykırılık teşkil ettiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK'nun 178. maddesine dayalı aciz durumu sebebiyle iflas istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Mahkemenin 09/09/2024 tarihli tensip zaptının 5. Nolu ara kararı ile "İ.İ.K'nun 160. maddesi gereğince ilk alacaklılar toplantısına kadar yapılacak harcamalara karşılık 2024 yılına göre belirlenen iflas avansı tutarı olan 75.000.00 TL iflas avansı ile 10.000,00 TL ilan giderini davacı tarafa tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine,

bu süre içerisinde belirtilen giderin yatırılmaması halinde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verileceğinin ihtarına (tensip tutanağının tebliği ile ihtarın yapılmış sayılmasına)," şeklinde karar verilmiştir. Bu ara karar davacı vekiline 15/09/2024 tarihinde tebliğ edilmiş olup davacı vekili sürenin son günü olan 30/09/2024 tarihinde adli yardım talebinde bulunmuştur.

Mahkemenin 09/10/2024 tarihli ara kararı ile, adli yardım talebi reddedilerek iflas avans ve ilan giderlerini yatırmak üzere davacı tarafa işbu ara kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmiş olup bu karar da davacı vekiline 15/10/2024 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu sürenin son günü olan 30/10/2024 tarihinde davacı tarafından dosyaya 5.000,00 TL iflas avansı ve 10.000,00 TL gider avansı yatırılmıştır.

Ayrıca yine aynı tarihte davacı vekili sunduğu talep dilekçesi ile, müvekkili şirket ve yetkililerine ulaşamadığından bahisle eksik avansın tamamlanması amacıyla müvekkili şirkete muhtıra çıkarılmasını talep etmiştir.

Bunun üzerine Mahkemece, tensip zaptı ekli olarak davacı şirkete 06/11/2024 tarihinde tebliğ edilen tebligatın üzerine 2 haftalık kesin süre içerisinde ilan giderinin yatırılmaması halinde dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verileceği hususu şerh düşülmüştür. Davacı tarafından ise sürenin son günü olan 20/11/2024 tarihinde 70.000,00 TL iflas avansı dosyaya yatırılmıştır. "...Dava, İİK'nın 178. madde hükümlerine dayalı doğrudan iflas istemine ilişkindir.

İflas kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle İİK'nın 181. maddesi yollamasıyla 160. maddesi uyarınca, iflasını isteyen gerekli masrafları avans olarak mahkeme veznesine peşin yatırmalıdır. İflas avansı, HMK'nın 120. maddesinde düzenlenen ve dava şartı olan gider avansı olmayıp, tamamlatılabilir. Kesin süreye uyulmaması halinde, HMK'nın 325. maddesi uyarınca işlem yapılarak gerekli masrafların karşılanması gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması bu yöndedir.

Mahkemece, anılan madde uyarınca, gerekli masrafların bu şekilde karşılanması, uyuşmazlığın esasının incelenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır..." (Yargıtay 23. HD'nin 2015/6028 Esas 2015/5860 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda, Mahkemece 09/10/2024 tarihinde adli yardım talebinin reddi sebebiyle iflas avans ve ilan giderlerini yatırmak üzere davacı tarafa 2 haftalık süre verildiği, ara kararın e-tebliğ yoluyla 06/11/2024 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, ancak gider avansının tamamlanmadığı gerekçelerine istinaden davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar verilmiş ise de, emsal Yargıtay ilamında belirtildiği üzere, kesin süreye uyulmaması halinde HMK'nun 325. maddesi uyarınca işlem yapılarak gerekli masrafların karşılanması gerektiği belirtildiğine göre Mahkemece tesis edilen karar usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Kaldı ki bu arada davacı tarafından yatırılması istenen gerekli masrafların da yatırıldığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle yargılamaya devam olunarak işin esasının incelenmesi gerekirken Mahkemece yazılı olduğu şekilde davanın usulden reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen karar usul ve yasaya uygun olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/528 Esas, 2024/868 Karar sayılı ve 20/11/2024 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a.4 maddeleri gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,