İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi E.2025/1025 K.2025/1045

Taraflar arasındaki davada; kararda yazılı nedenlerden dolayı verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğundan, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Üye Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, yapılan müzakerede de ön inceleme ve usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine, işin esasına geçilmek suretiyle dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili, söz konusu ticari alacağına dayalı alacağını tahsil etmek amacı ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü nezdinde ...

E. numaralı dosyası ile 16.09.2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığını, ödeme emri 23.09.2024 tarihinde davalıya(borçluya) tebliğ edilmiş ise de davalı (borçlu) 24.09.2024 tarihinde haklı nedeni olmaksızın borcun tamamına itiraz ederek takibin durmasına neden olduğunu, davalı (borçlu), icra takibi açıldıktan sonra.

17.09.2024 tarihinde 50.000,00 TL ve 23.09.2024 tarihinde 92.000,00 TL olmak üzere iki kez ödeme yaptığını, bu durum dosya borcunun tamamen tahsil edilmesini engellemiş ve davacı müvekkilinin haklı alacağını tahsil edememesine neden olduğunu beyanla fazlaya dair talep, dava ve arttırma hakkı saklı kalmak kaydıyla, davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas numaralı dosyaya yaptığı itirazın kısmen iptaline, icra takibinin bu kısım yönünden devamına ve %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince; "...1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE, 2-Davaya konu uyşmazlığı incelemeye görevinin İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan MAHKEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, 3-Karara karşı 2 hafta süresi içinde kanun yoluna başvurulmaz ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye talep edenin başvurup talepte bulunması halinde dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine;

süresi içerisinde talepte bulunulmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin talep edene ihtarına,..." karar verilmiştir.

Karar süresinde davalı vekilince istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama aşamasındaki beyanlarını tekrarla; söz konusu borcun takipten önce ödendiğini, konusuz kalan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesince bu husus değerlendirilmeden dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin hatalı olduğunu, kararın istinaf incelemesi neticesi kaldırılması davanın kül halinde reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yargılama aşamasındaki beyanlarını tekrarla; davalının istinaf dilekçesinin reddini talep etmiştir.Dava, taraflar arasında yapılan satım ilişkisinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince ''....Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalının tacir olmadığı,

davanın niteliği dikkate alındığında mutlak ticari davanın söz konusu olmadığı anlaşıldığından eldeki dosya bakımından mahkememizin görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiş, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine... '' karar verilmiştir. 6100 s.HMK.un 1.m.sinde görevin belirlenmesi ve niteliği;" (1) Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir.

Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.” şeklinde düzenlenmiştir.Bu yasal düzenlemeye göre,görev kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi,taraflarca ileri sürülmese dahi Hakim tarafından davanın her aşamasında resen incelenir.

Asliye hukuk mahkemelerinin görevi ise 6100 s.HMK.nun 2.m.sinde " (1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. " şeklinde düzenlenmiştir.

Bir uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Hangi davaların ticari dava olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4 ve 5/2 maddeleri ile özel yasalarda düzenlenmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. Somut olayda davalının ...

Üniversitesi olması ve tacir konumunda olmadığı dikkate alındığında, huzurdaki davanın ticari işletme ile ilgili bir husustan doğmadığı ve 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari dava olarak sayılan işlerden de olmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu itibarla mahkemece yazılı gerekçeyle verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Bu değerlendirmeler ile dava konusu uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenlemeler doğrultusunda; davalının istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b-1 uyarınca oybirliğiyle esastan reddine karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M