İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi E.2022/757 K.2025/1032

İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/11/2021 tarihli, 2020/580 Esas, 2021/866 Karar sayılı dosyasında verilen karar istinaf incelemesi için dairemize tevzi edilmekle Dairemiz yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapıldı. Dosya incelendi.

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davaya konu icra takibinde diğer borçlu olan davalı ... arasında İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ... Köyü, ... üstü mevkiinde ve ... ada, ... sayılı parselde bulunan 10. Kattaki ... numaralı, 10. Kattaki ... numaralı, 10. Kattaki 110 numaralı, 10. Kattaki 111 numaralı ve 9 kattaki 98 numaralı bağımsız bölümlerin satışı hususunda İstanbul Büyükçekmece ...

Noterliği'nin 12.11.2014 Tarih ve ... yevmiye numaralı Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinin düzenlendiğini, davacının ilgili taşınmazların bedelinin bir kısmına karşılık olarak Akyazı'da bulunan bir arsayı davalı ...'ne devrettiğini, bakiye 38.000,00-TL için de davaya konu 12.12.2014 düzenleme 15.01.2015 vade tarihli 38.000,00-TL bedelli senet verildiğini, ...'nin taşınmazların satışına ilişkin 12/11/2014 tarih ... seri numaralı seri numaralı 360.000,00-TL bedelli faturayı davacının adresine gönderdiğini, Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi'nde belirtilen devir tarihinin geçmesine ve Altındağ ...

Noterliği'nin 21.04.2015 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnameye rağmen ...'nin söz konusu taşınmazların devrini yapmadığını ve aldığı arsayı iade etmediğini, dava konusu taşınmazların üçüncü kişilere satışının yapıldığını, bu satışlarla ilgili iş bu dosya davacısının gene davacı olduğu İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/260 Esas sayılı dosyasından tapu iptali ve tescil davasının mevcut olduğunu, bahse konu senedin davacının haklarının kullanmasını engellemek adına davalı ...

Ticaret Limited Şirketi'ne kötüniyetle cirolandığını, davalı ... Limited Şirketi tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini iddia edildiğini beyanla dava sonuçlanıncaya kadar İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasıyla yapılan takibin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, davaya konu senet dolayısıyla açılan icra takibinde davacının borçlu bulunmadığının tespitine, takibin iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılara usulüne uygun tebligat çıkartılmış olmasına rağmen süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamış olduğu görüldü.

İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 10/11/2021 tarih, 2020/580 Esas, 2021/866 Karar sayılı "-Davacı tarafından davalı ... Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.ş. Aleyhine açılan menfi tespit davası ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. Aleyhine açılan istirdat davalarının reddine, " kararı davacı tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı ... ile imzalanan ...'nin dosya kapsamına sunulduğu, bakiye miktar için uyuşmazlığa konu senet tanzim edildiği, davalı ... tarafından gönderilen Üsküdar ...Noterliği 01/04/2025 tarih ... yevmiye nolu ihtarında bu hususların kabul edildiğini beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Dosya incelendiğinde, davanın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu 15/01/2015 vadeli 38.000,00 TL bedelli bono yönünden ... İnş. Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.ş. Aleyhine açılan menfi tespit davası ile davalı ... TİC. LTD. ŞTİ. Aleyhine açılan istirdat talebinden ibaret olduğu görülmüştür. İlk derece mahkemesince "...Davacı ile davalı ... İnş. Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.Ş arasında Büyükçekmece ...

Noterliği'nin 12/11/2014 tarih ... yevmiye numaralı İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ... Köyü, ... üstü mevkiinde ve ... ada, ... sayılı parselde bulunan 10. Kattaki 102 numaralı, 10. Kattaki 107 numaralı, 10. Kattaki 110 numaralı, 10. Kattaki 111 numaralı ve 9 kattaki 98 numaralı bağımsız bölümlerin tamamının 80.000,00-TL bedel ile ...'e satmayı vaad ettiği Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki iş bu uyuşmazlığın davacı tarafından davalı ... İnş.

Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.Ş ile yapılmış olan satış vaadi sözleşmesine istinaden davaya konu senedin davacı tarafından düzenlenerek iş bu davalıya bakiye satış bedeli olarak verildiğinin iddia edildiği ancak satış vaadi sözleşmesine istinaden iş bu davalının edimini yerine getirmeyerek satış vaadi sözleşmesine konu taşınmazı davacıya devretmemesinden ötürü davaya konu senedin davalılara karşı borç doğurmayacağı iddiasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Satış vaadine konu taşınmazın aktif ve pasif tapu kayıtları incelendiğinde, davacı ile davalı ... İnş. Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.Ş adına kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır.

Davaya konu satış vaadi sözleşmesi incelendiğinde ise; satış vaadine konu taşınmazın bedelinin peşinen ve nakden alındığının beyan edildiği görülmüştür.Kambiyo senedi niteliğinde olan bono, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir.

Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu bakımdan kambiyo senedinin bedelsizlik iddiasıyla açılan menfi tespit davasında, ispat külfeti davacı borçluya düşer.

Bu kapsamda bononun bedelsiz kaldığını iddia eden davacının, öncelikle bu iddiasını yazılı delille ispatlaması ve bundan sonra da senedi elinde bulunduran hamilin iyiniyetli hamil olmayıp, bonoyu iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini kanıtlaması gerekmektedir. Eldeki menfi tespit davası kambiyo senedine dayalı olup, genel kuralın aksine senede dayalı borç ilişkilerinde ispat yükü senet borçlusundadır. 6100 sayılı HMK'nın 201.

Maddesi uyarınca da senede karşı senetle ispat kuralı geçerlidir.Bono bir kıymetli evraktır ve kıymetli evrakın temel niteliği illetten mücerret olmasıdır. Yine bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir.

Somut olayda ise; davaya konu senedin nakden düzenlenmiş olması ve düzenlenme sebebinin tahlil edilmemiş olması nedeniyle ispat yükünün senet borçlusu davacıda olduğu yolundaki genel kuralın yer değiştirmeyeceği ve davacının senedin bedelsiz olduğunu ispatlaması gerektiği kabul edilmelidir.

Somut olayda davacı iddialarının dosya kapsamındaki satış vaadi sözleşmesi ve dosyaya sunulan sair belgeler uyarınca davacının davaya konu bu senetten dolayı sorumluluğunu tek başına kaldırmayacağı, ayrıca dava konusu senedin taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesine istinaden ödeme aracı olarak verildiğini ifade eden bir kaydın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İspat külfeti altında bulunan davacının dava konusu senedin satış vaadi sözleşmesine istinaden verildiğini ispatlayamadığı, bu sebeple senedin kambiyo senedi olma vasfını taşıdığı ve menfi tespit ve istirdat talep eden davacının davalılara karşı borçtan sorumlu olduğu kanaatine varılmakla;-Davacı tarafından davalı ... İç Ve Dış Ticaret A.Ş. Aleyhine açılan menfi tespit davası ile davalı .. TİC. LTD. ŞTİ.

Aleyhine açılan istirdat davalarının reddine..." gerekçesiyle karar verildiği görülmüştür. Davacı ile davalı ... İnş. Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.Ş arasında Büyükçekmece ... Noterliği'nin 12/11/2014 tarih ... yevmiye numaralı İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ...

Köyü, ... üstü mevkiinde ve ... ada, ... sayılı parselde bulunan 10. Kattaki 102 numaralı, 10. Kattaki 107 numaralı, 10. Kattaki 110 numaralı, 10. Kattaki 111 numaralı ve 9 kattaki 98 numaralı bağımsız bölümlerin tamamının 80.000,00-TL bedel ile ...'e satmayı vaad ettiği Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki iş bu uyuşmazlığın davacı tarafından davalı ...

İç Ve Dış Ticaret A.Ş ile yapılmış olan satış vaadi sözleşmesine istinaden davaya konu senedin davacı tarafından düzenlenerek iş bu davalıya bakiye satış bedeli olarak verildiğinin iddia edildiği ancak satış vaadi sözleşmesine istinaden iş bu davalının edimini yerine getirmeyerek satış vaadi sözleşmesine konu taşınmazı davacıya devretmemesinden ötürü davaya konu senedin davalılara karşı borç doğurmayacağı iddiasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Satış vaadine konu taşınmazın aktif ve pasif tapu kayıtları incelendiğinde, davacı ile davalı ... İnş. Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.Ş adına kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu satış vaadi sözleşmesi incelendiğinde ise; satış vaadine konu taşınmazın bedelinin peşinen ve nakden alındığının beyan edildiği görülmüştür.

Kambiyo senedi niteliğinde olan bono, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir.

Eldeki menfi tespit davası kambiyo senedine dayalı olup, genel kuralın aksine senede dayalı borç ilişkilerinde ispat yükü senet borçlusundadır. 6100 sayılı HMK'nın 201. Maddesi uyarınca da senede karşı senetle ispat kuralı geçerlidir.Bono bir kıymetli evraktır ve kıymetli evrakın temel niteliği illetten mücerret olmasıdır. Yine bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir.

Somut olayda ise; davaya konu senedin nakden düzenlenmiş olması ve düzenlenme sebebinin tahlil edilmemiş olması nedeniyle ispat yükünün senet borçlusu davacıda olduğu yolundaki genel kuralın yer değiştirmeyeceği ve davacının senedin bedelsiz olduğunu ispatlaması gerektiği kabul edilmelidir.

Somut olayda davacı iddialarının dosya kapsamındaki satış vaadi sözleşmesi ve dosyaya sunulan sair belgeler uyarınca davacının davaya konu bu senetten dolayı sorumluluğunu tek başına kaldırmayacağı, ayrıca dava konusu senedin taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesine istinaden ödeme aracı olarak verildiğini ifade eden bir kaydın bulunmadığı, ispat külfeti altında bulunan davacının dava konusu senedin satış vaadi sözleşmesine istinaden verildiğini ispatlayamadığından bahisle red kararı verilmiş ise de; davacının ilgili taşınmazların bedelinin bir kısmına karşılık olarak Akyazı’da bulunan bir arsayı ...

Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.Ş’ye devrettiği, bakiye miktar için de davaya konu 12.12.2014 düzenleme 15.01.2015 vade tarihli 38.000 TL bedelli senet verdiği, ... İç Ve Dış Ticaret A.Ş de söz konusu taşınmazların satışına ilişkin olarak 12.11.2014 tarih ve ... seri numaralı 360.000TL bedelli faturayı düzenlediği, ancak devir yapılmadığı için Altındağ ... Noterliğinin 21.04.2015 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile taşınmazların kat'i satışı istendiği, davalı ... İnş.

Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.Ş tarafından gönderilen Üsküdar ... Noterliğinin 01.04.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarında "Bilindiği üzere Akyazı'da bulunan arsayı şirketi ile birlikte tamamını daire karşılığı tarafınızdan satın almış idim. Buna istinaden ... adlı kişinin muvakati ile tarafınıza ... Mh. ... Sok.

No:... adresinde bulunan ... binasından 10. Katta bulunan 102,107,110,111 / 9. Katta bulunan 98 numaralı dairelerin satışını noter huzurunda yapmış ve bundan kalan 38.000 TL borcunuza karşılık olarak 1 adet senet alınmış ve bu senedin de 31 Aralık 2014 tarihine kadar ödenmesi kararlaştırılmıştır." denildiği ancak mahkemece bu hususlar araştırılıp değerlendirilmeksizin dava konusu senedin sözleşmeye istinaden verildiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı görülmüştür. ...

A.Ş. ye satış bedeline mahsuben verildiği iddia olunan davaya konu 15.01.2015 vadeli 38.000 TL'lik senedin davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne cirolandığı, davalı tarafından da İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği, bunun üzerine davacı tarafından iş bu dava açıldığı, davacının istinaf dilekçesinde, ... İç Ve Dış Ticaret A.Ş tarafından gönderilen Üsküdar ...

Noterliğinin 01.04.2015 Tarih VE ...0867 Yevmiye nolu ihtarnamesi ekindeki Üsküdar ... Noterliğinin 26.02.2015 Tarih Ve ... Yevmiye Nolu İmza Sirkülerindeki imza ile senet arkasındaki cirolardaki imzalar incelendiğinde aynı olduğu ... İç Ve Dış Ticaret A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Olan ... isimli kişi senedi hem ... Yatırım İç Ve Dış Ticaret A.Ş adına hem de ... Tic. Ltd.

Şti. adına cirolamış olup huzurdaki dava dosyasına ekli olan ticaret sicili kayıtlarından da anlaşıldığı üzere her iki şirket de ... isimli kişinin kendisi ve kardeşi adına olduğu, her iki şirketin ticaret merkezleri dahi aynı olup her iki şirket arasında organik bağ olduğu iddiasının ilk derece mahkemesince araştırılması sonucuna göre senedi elinde bulunduran hamilin iyiniyetli hamil olup olmadığı bonoyu iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğinin değerlendirilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı,

davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve belirtilen hususlarda yeniden yargılama yapmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.