İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi E.2022/83 K.2022/74

İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 16/11/2021 tarihli ve 2021/731 Esas, 2021/1219 Karar sayılı dosyasında verilen karar istinaf incelemesi için dairemize tevzi edilmekle Dairemiz yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapıldı. Dosya incelendi.

Davacı vekili, davalılara 2017 - 2019 yılları arasında kendi sigortalılığı üzerinden danışmanlık hizmeti verdiğini, 2020 yılından itibaren ise sigortalıları olarak danışmanlık hizmeti verdiğini, davalılar tarafından sigortalı olarak çalışmadığı döneme ilişkin danışmanlık ve prim ücretlerinin davalılarca ödenmediğini, bu sebeple 1.000,00 TL mali danışmanlık ve 500,00 TL prim ücretinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesinin 16/11/2021 tarih, 2021/731 Esas, 2021/1219 Karar sayılı görevsizlik kararı davalılar tarafından istinaf edilmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, mahkemece verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, talep edilen işin niteliği ve davalıların bir kısmının tacir olması nedeniyle ticari nitelikli davanın söz konusu olduğunu, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması durumunda ticaret mahkemelerinin görevli olacağını, kararın kaldırılmasını istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı ile davalı arasında mali konularda danışmanlık hizmet sözleşmesi bulunduğundan bahisle ödenmeyen ücret alacağının tahsili talebine ilişkindir. Mahkemece TTK 4 ve 5 maddeleri kapsamında nispi ve mutlak ticari davalardan olmaması nedeniyle adliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira. Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda davacının ve bir kısım davalıların tacir olmaması mutlak ticari davanın söz konusu olmaması nedeniyle ticaret mahkemesi görevli değildir. Mahkemece verilen görevsizlik kararı usul ve yasaya uygun olup davalıların istinaf taleplerinin reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.