İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi E.2025/19 K.2025/313

Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/10/2024 tarihli, 2023/864 Esas, 2024/941 Karar sayılı dosyasında verilen karar istinaf incelemesi için dairemize tevzi edilmekle Dairemiz yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapıldı.Dosya incelendi. Davacı vekili dilekçesinde özetle. 10/05/2019 tarihinde davacı ile davalı arasında ... Projesinde yer alan 1 adet dükkan vasıflı Gayrimenkul için Beyoğlu ...

Noterliğinin ... yevmiye numarası ile düzenleme şeklinde Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığını, 09/12/2021 tarihinde davacının alıcısı ... Ltd. Şti. İle satıcısı davalı olan aynı projede yer alan 1 adet ofis niteliğinde gayrimenkul için Beyoğlu ... Noterliğinin ... yevmiye numarası ile düzenleme şeklinde Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesini Beyoğlu ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı devir sözleşmesi ile bütün hak ve hukuki vecibeleri ile birlikte devri ve temlik aldığını, sözleşme gereği belirtilen şartlar dahilince alıcı olan davacıya satışı ve tesliminin yapılacağının belirtildiği, davacının sözleşme gereği yükümlülüğünü yerine getirdiğini, dava konusu bağımsız bölümler için davacının kira alacağı hakkının olduğunu belirterek, davanın kabulüne, kira kaybından kaynaklı 10.000,00-TL belirsiz alacağın, dava tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davalının Toki nezdinde ... projesi kapsamında onlarca dükkan, mağaza ve rezidansın satışını gerçekleştirdiğini, davacıya dava konusu bir adet ofis ve bir adet dükkandan oluşan gayrimenkullerin satışını gerçekleştirdiğini, dava konusunun Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, devredilen sözleşmeye konu taşınmazların inşası sırasında taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca mücbir sebep ve geçici ifa imkansızlığı olarak kabul edilebilecek gelişmelerin yaşanmasına rağmen davacı tarafından gecikme tazminatı talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek,

davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 01/10/2024 tarih, 2023/864 Esas, 2024/941 Karar sayılı "Davacının açtığı davada,mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine,mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin bakırköy asliye hukuk mahkemesi olduğuna," kararı davalı tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı, ilk derece mahkemesinin verdiği görevsizlik kararında Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine dosyanın gönderilmesine karar verildiği, ancak taraflar arasındaki sözleşmede yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olarak kararlaştırıldığı, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve dosyanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerekçeleriyle istinaf talebinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Dosya incelendiğinde, taraflar arasında dükkan vasıflı taşınmazın satışına ilişkin Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığı, ofis niteliğindeki bağımsız bölümlerin teslim edilmediğinden bahisle kira kaybının tespiti ve tahsili talebinden ibaret olduğu tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince "... 10/05/2019 tarihinde davacı ile davalı arasında ...

Projesinde yer alan 1 adet dükkan, 1 adet ofis bütün hak ve hukuki vecibeleri ile birlikte devri ve temlik aldığını, sözleşme gereği belirtilen şartlar dahilince alıcı olan davacıya satışı ve tesliminin yapılacağının belirtildiği, davacının sözleşme gereği yükümlülüğünü yerine getirdiğini, dava konusu bağımsız bölümler için davacının kira alacağı hakkının olduğunu belirterek, davanın kabulüne talep etmiş ise de, gelen yazı cevapları ile davacının gerçek kişi tacir olmadığı, uyuşmazlığın mutlak ticari dava da olmadığı,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın anlatımının detayı gereği dava dilekçesi göz önüne alındığında uyuşmazlığın ticari uyuşmazlık olarak nitelendirilemeyeceği ve uyuşmazlığın çözümünde genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair..." gerekçesiyle karar verildiği görülmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır.

Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir.

Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatını haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler. Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde yapılan hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, gelen yazı cevapları ile davacının gerçek kişi tacir olmadığı, uyuşmazlığın mutlak ticari dava da olmadığı,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari uyuşmazlık olarak nitelendirilemeyeceği gibi yetki hususundaki itirazın görevli mahkemece değerlendirileceği mahkemece verilen kararın yerinde bulunduğu anlaşılmakla davalının istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.