İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2024/2025 K.2024/2363

Karar

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının 13.10.2020 başlangıç tarihli kira sözleşmelerine istinaden müvekkiline ait ...

Bahçelievler/İstanbul adresindeki stantlarda kiracı olarak bulunduğunu, müvekkili ile davalı taraf arasında imzalanan kira sözleşmelerinin ekte sunulu olduğunu, davalı kiracının bu stantlar için 01.03.2022 tarihinde imzaladığı taahhütname ile kiralanan stantların 13.04.2022 tarihinde boşaltacağını kabul ve taahhüt ettiğini, ancak davalı tarafından taahhüt edilen tarihte kiralanan stantların tahliye edilmediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından;... nolu stantlar için 15.04.2022 tarihinde ....icra takibi başlatıldığını,

davalının başlatılan takibe itiraz etmesi sonucu Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/519 E. sayılı dosyası ile görülmekte olan itirazın iptali ve tahliye davası açıldığını, ... 2022 tarihinde ....

Sayılı dosyası üzerinden tahliye talepli icra takibi başlatıldığını, davalının başlatılan takibe itiraz etmesi sonucu Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/520 E. sayılı dosyası ile görülmekte olan itirazın iptali ve tahliye davası açıldığını, ... nolu stantlar için 15.04.2022 tarihinde ...

Sayılı dosyası üzerinden tahliye talepli icra takibi başlatıldığını, davalının başlatılan takibe itiraz etmesi sonucu Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/521 E. sayılı dosyası ile görülmekte olan itirazın iptali ve tahliye davası açıldığını,... nolu stantlar için 15.04.2022 tarihinde ...

Sayılı dosyası üzerinden tahliye talepli icra takibi başlatıldığını, davalının başlatılan takibe itiraz etmesi sonucu Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/522 E. sayılı dosyası ile görülmekte olan itirazın iptali ve tahliye davası açıldığını, davalı kiracının 13.04.2022 tarihinde stantları boşaltacağını taahhhüt ettiğini ve müvekkilinin de yasal süresi içinde kanundan doğan hakkını kullandığını ve 15.04.2022 tarihinde davalıya karşı tahliye talepli icra takibi başlattığını, davalı tarafın stantları tahliye etmesi gerekirken tahliye etmeyerek tüm stantlar içi aylık kendi belirlediği tutarda ödeme yaptığını,

davalı yanın toplamda 20 stant kiraladığını, tüm stant alanları toplamda 444 m2 olduğunu, müvekkili şirketin ödenen bu bedelleri ileride açacağı ecrimisil davasına mahsuben alarak faturasını da bu şekilde kesip gönderdiğini, dava konusu stantların ecrimisil değerinin davalının ödediği tutarlardan çok daha fazla olduğunu, kanunen kira sözleşmesinin bittiği tarih itibariyle hiçbir ihtara gerek kalmaksızın kiracının kiralanan iş yerini tahliye etmek zorunda olduğu düzenlendiğini, kaldı ki davalının,

müvekkiline tahliye taahhütnamesi verdiğini ve 13.04.2022 tarihinde kiralananı tahliye edeceğini zaten taahhüt ettiğini belirterek fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile taraflar arasındaki sözleşmelerin 13.04.2022 tarihinde sona ermiş olması nedeniyle 13.04.2022 tarihinden itibaren fuzuli şagil olduğu kiralanan ile ilgili ecrimisil bedelinin tespitini,

tahkikat sonucunda müvekkilinin ecrimisil alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 200.000TL’nin fuzuli işgalin başladığı tarihten itibaren avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 03/11/2023 tarih 2023/1053 esas 2023/1131 karar sayılı karar ile davaya bakmakla görevli mahkemenin Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğundan bahisle davanın dava şartı yokluğundan reddine ve mahkemenin görevsizliğine karar verildiği, verilen kararın davacı tarafça istinaf edildiği,

istinaf incelemesinin dairemizce yapıldığı ve dairemizin 27/02/2024 tarih 2024/419 esas 2024/563 karar sayılı kararı ile eldeki davada davalının çekişme konusu taşınmazı kira sözleşmesinin sona ermesine rağmen haksız olarak işgal ettiğinden bahisle açıldığından 6100 sayılı HMK'nın 2/1 maddesi uyarınca davanın bakmakla görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu, asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunmadığına ilişkin tespiti yerinde ise de görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olarak belirlenmesinin hatalı olduğundan bahisle kararın kaldırılmasına karar verildiği,

kaldırma kararı üzerine dosyanın mahkemenin 2024/268 esas sırasına kaydının yapıldığı ve davaya bakmakla görevli mahkemenin Bakırköy Asliye hukuk Mahkemelerinin olduğundan bahisle davanın dava şartı yokluğundan reddine ve mahkemenin görevsizliğine karar verildiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 21/03/2024 TARİHLİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece; "...Tüm dosya kapsamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, 2024/419 Esas, 2024/563 kararı bir arada değerlendirildiğinde davacının talebinin taşınmazın haksız işgaline dayalı ecrimisil istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'ndan kaynaklandığı uyuşmazlığın HMK m.2/1 hükmü gereği Asliye Hukuk Mahkemesince giderilmesi gerektiği anlaşılmakla, iş bu davaya bakmakta Mahkememiz görevli olmadığından, HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı ..." gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Türk Ticaret Kanunu md. 4’e göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu maddede belirtilen kanunlarda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağını, işbu uyuşmazlıkta her iki taraf da tacir olup, uyuşmazlık konusu taşınmazın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olduğunu, bu sebeple görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, İstanbul BAM,

37. HD'nin 2022/573 E. 2022/2860 K. sayılı kararında da asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğuna dair emsal kararı bulunduğunu, aynı taşınmazdaki başka bir haksız işgalci tacire ikame edilen davada mahkemece görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğuna karar verildiğini belirterek mahkemece görevsizliğe karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup işbu kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, el atmanın önlenmesi, ecrimisil istemine ilişkin olup dairemiz önüne gelen uyuşmazlık görevli mahkemenin belirlenmesi noktasındadır.

Bu durumda davacının ileri sürdüğü maddi vakıaların ve dayandığı hakkın değerlendirilmesi gerekmiştir.Davacı, dava dilekçesinde davanın dayanağını oluşturan tüm olayları (vakıaları) bildirmekle yükümlüdür .Hâkim davacının bildirdiği maddi olaylar ve son istekle bağlı ise de, HMK'nin 33. maddesi uyarınca ileri sürülen maddi olaylarda hangi hukuki sebebe göre karar vereceğini tayin ve takdir etmek durumundadır.

Başka bir anlatımla, maddi olgu ve olayları (vakıaları) bildirmek yanlara, bildirilen bu olay ve olgulara göre hukuki nitelendirmeyi yapmak, uyuşmazlığı çözüme ulaştıracak kanun hükmünü bulup uygulamak hakime aittir.

Öyle ki, hukuki sebep yanlış gösterilmiş veya hiç gösterilmemiş olsa dahi hakim tarafından en uygun hukuki sebebin bulunması ve ona göre karar verilmesi gerekir.Yargıtay 8. Hukuk dairesi'nin 2019/699 Esas 2020/4277 Karar sayılı ve 2018/6825 Esas 2020/8264 Karar sayılı kararlarında da açıkça belirtildiği şekilde gerek öğretide gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle işgal tazminatı, hak sahibinin, taşınmazı kullanması nedeniyle kötü niyetli zilyetten isteyebileceği bir bedeldir.

Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi, kal ve ecrimisil isteklerine ilişkin olup, hakka dayalı elatmanın önlenmesi, kal ve ecrimisil davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır.

Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunun 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır.

Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır.

Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır.

Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler. Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Somut olayda; eldeki davanın mutlak veya nisbi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan sözedilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görevi kapsamında kaldığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Aksi uygulama, Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşecektir.Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince dairemizin kaldırma kararına uygun şekilde vermiş olduğu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, kamu düzenine aykırılık teşkil eden bir hususa da rastlanmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/1 bendi gereğince esastan reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.