İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2025/2718 K.2025/2925

Davacı dava dilekçesinde özetle :Davacının davalı kooperatifin 205 numaralı üyesi, B4 Blok (...) ...numaralı dairenin maliki bulunduğunu, davalı kooperatifin, ... ada 1 parsel de bulunan yeşil alanın kaldırımını kırmak sureti ile bu alanı motosiklet kullanıcılarına açmış olduğunu, yeşil alanın kısıtlı olduğunu, bu durumun üyelerin huzurlu yaşam haklarını ellerinden aldığını, trafiğe kapalı yeşil alanın kaldırımının yıkılmak ve kırılmak sureti ile fiili motosiklet parkı yapılması ile kooperatif üyelerinin haklarının kısıtlanmış olması nedeniyle davalı kooperatif ile muarazanın giderilmesine, yeşil alanın eski hale getirilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "... eldeki davanın 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunun (TMK) Eşya Hukuku başlıklı 4. kitabında düzenlenmiş dayalı el atmanın önlenmesi davası olduğu, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin olmadığı, davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği, Asliye Ticaret Mahkemelerinin uzmanlık gerektiren ticari davalara bakmakla görevli özel nitelikli mahkemeler olduğu, eldeki davada ise uyuşmazlığın TMK’nun 683. ve devamı maddeleri, 724, 725 ve 995.

Maddeleri ve TBK'nın 49 vd. maddeleri uygulanmak suretiyle çözüme kavuşturulacağı, taraflar arasında Türk Ticaret Kanunu hükümleri veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlık bulunmadığı, (İstanbul BAM 15/05/2025 T., 2025/1138 E.- 2025/901 K.) görev itirazının yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği hususları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, HMK 2. madde ve TTK.

4. ve 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.... '' gerekçesiyle davanın Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK.nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE, Karar kesinleştiğinde ve kesinleşme tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine Gönderilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin Kooperatifler Kanunu'na, ana sözleşmeye, genel kurul ve komisyon kurulu raporlarına aykırı şekilde yeşil alan ve davacının da ikamet ettiği B4 Blok önüne "motosiklet parkı" yapılması üzerine muarazanın giderilmesinin talep edildiğini, dava açılmak için tevzi bürosuna gidildiğinde, UYAP sisteminde böyle bir dava olmadığından bahis ile görevli memurun davayı (maktu harçlı olması sebebi ile) el atmanın önlenmesi davası şeklinde sisteme atadığını, bu durumun davanın kooperatifin bir üyesi tarafından kooperatif tüzel kişiliğine karşı ikame edilmiş olduğu gerçeğini değiştirmediğini,

bu davalarda ticaret mahkemesinin görevli olup Yüksek Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.11.2017 Tarih, Esas: 2017/1658 Karar: 2017/1464 sayılı ilamının da bu yönde olduğunu, dava dilekçesinde getirilen maddi vakıaların, 1163 sayılı Yasa'nın 62 ve 99 maddeleri ile birlikte değerlendirilmesi ile Yüksek Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.11.2017 Tarih, Esas: 2017/1658 Karar: 2017/1464 sayılı ilamı da dikkate alınarak görevsizlik kararının kaldırılarak görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava muarazanın giderilmesi ve eski hale iade istemine yöneliktir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde. "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır.

HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 99 maddesinde.

"Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır." hükmüne yer vermiş olup, yasa hükmünden; taraflar tacir olmasa da yalnızca bu kanundan doğan uyuşmazlıklarda asliye ticaret mahkemelerinin görevli olacağı anlaşılmaktadır.Somut olayda;Davacının davalı kooperatifin üyesi olup 25/05/2025 tarihli olağan genel kurulunda motorsikletler için raporda belirtilen yerin park olmasına karar verildiği , çocukların oyun ve yeşil alanı olan yerin kaldırımında kırılmak suretiyle motorsiklet otopark haline getirildiği,

üyelerin haklarının kısıtlandığını bu nedenle muarazanın giderilmesi ve yeşil alanın esik hale getirilmesini talep ettiği,Ticaret Mahkemesi tarafından Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 99 maddesindeki düzenleme dikkate alındığında, davanın dayanağının kooperatif genel kurulu tarafından alınan karar sonrası yapılan işlemlere yönelik olduğu anlaşıldığından davacının kooperatif üyesi olup olmadığı araştırılarak görev hususunun değerlendirilmesi gerektiğinden kararın kaldırılmasına karar verilmiştirAçıklanan nedenlerle sair itirazların bu aşamada incelenmesine gerek bulunmadığından kamu düzeni yönünden yapılan inceleme ile davacının istinaf başvurusunun kabulüne,

İDM kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin HMK 353/1.a.3. maddesi gereğince kesin olarak aşağıdaki gibi karar verilmiştir.