İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2017/1635 K.2018/261

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davalının abonesi olduğu tesisata ilişkin olarak tahakkuk ettirilen su bedelini ödemediğini, bu nedenle aleyhine Kocaeli .. İcra Müdürlüğü ... E nolu dosyasında tahakkuk ettirilen su kullanım bedelinin tahsili için icra takibi başlatıldığını, ancak davalı borçlunun haksız ve kötüniyetli bir şekilde borca itiraz ederek icra takibini durdurduğunu, borca itirazının herhangi bir dayanağı bulunmadığını ileri sürerek , itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takip dayanağını 05/07/2001 ile 20/06/2006 tarihleri arasında olduğu iddia olunan su tüketim bedellerini oluşturduğunu, takibin ise 2014 yılı temmuz ayında yapıldığını, zamanaşımına uğrayan bu alacaklar nedeni ile müvekkilinin davacı tarafa borcunun olmadığını, gerçek su kullanıcısının tespit edilmesi yerine ,abone olan davacıdan böyle bir alacağın talep edilmesinin doğru olmadığını beyanla ,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulü ile,davalının Kocaeli .. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile, takibin 1.722,59 TL asıl alacak, 3.740,94 TL işlemiş faiz, 666,89 TL KDV olmak üzere toplam 6.130,42 TL üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,alacak likit olmakla asıl alacak 1.722,59 TL üzerinden hesap edilecek % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir. Söz konusu kararı davacı taraf istinaf etmiştir.Gerekli istinaf harçları yatırılmıştır. Ancak, dosya kapsamından, davacıdan davanın başlangıcında başvuru harcı ve peşin nisbi karar harcı alınmadığı anlaşılmıştır.

Yargılama harçları (istinaf, temyiz harçları da dahil) ve bu harçların ne şekilde alınacağı 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda ve çeşitli özel yasalarda düzenlenmiştir. Vergi ve harçlar yalnızca yasa ile ihdas edilir. Yine bir kişi ya da kurumun harçtan muaf olup olmayacağı, kişi ya da kurumlarca yapılan bir işlemin harçtan müstesna olup olmayacağı yalnız yasa ile düzenlenir.

Harçlardan muafiyeti ya da istisnaları düzenleyen kanun, genel nitelikteki Harçlar Kanunu olabileceği gibi başkaca her hangi bir kanun da olabilir. Bir kişi ya da kurumun yargılama harçlarından muaf olabilmesi için muafiyeti düzenleyen yasada o kurumun "yargılama harçlarından muaf olduğu" açık ve net bir şekilde hüküm altına alınmalıdır. Vergi ve harçların yasallığı ilkesi bunu gerektirir.

Her hangi bir yasada bir kurum ya da kişi, yargılama harçları dışında, çeşitli vergilerden ve harçlardan muaf tutulmuş olabilir. Bu o kişi ya da kurumun yargılama harçlarından da muaf tutulduğu anlamına gelmez. Davacı kurum, 2560 sayılı İSKİ Kanununun 21/a maddesine göre, sadece " görevleri için kullandığı taşınmaz malları, tesisleri, işlemleri ve faaliyetleri " yönünden harçtan muaftır.

Dava konusu uyuşmazlık, davalının kullandığı iddia edilen su bedelinin tahsili için yapılan ilamsız takipte itirazın iptali talebine ilişkindir. Bu haliyle uyuşmazlığın özel hukuk hükümleri dahilinde kaldığı gözetildiğinde, istinaf eden davacı kurumun, gerek 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, gerekse de 2560 sayılı İSKİ Kanununun 21/a. maddesine göre, dava harçlarından muaf olmadığı ortadadır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27-28. maddelerine göre; harca tabi davalarda, her dava açılırken, davacıdan başvurma harcı ve nisbi harca tabi davalarda nisbi karar ve ilam harcının dörtte biri, maktu harca tabi davalarda ise maktu harç peşin olarak alınır. Dava açılırken, harcın eksik alınmış olması halinde mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32.maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HMK'nun 150.maddesi uyarınca süresinde tamamlanarak yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

HMK'nun 120. maddesinde de davacının yargılama harçlarını, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorunda olduğu düzenlenmiştir. Bu sebeple, karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılması gereken miktarı ile maktu başvuru harcı ödenmedikçe, davaya devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı dava dilekçesiyle, icra takip dosyasındaki borca itirazın iptali isteminde bulunmuş, başvuru harcı ile dava değeri üzerinden yatırması gereken 1/4 oranında nisbi peşin karar harcını yatırmamış olduğu halde , mahkemece harçlar yatırılmaksızın yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Hükümde, başvuru harcı ve karar harcının davalıdan tahsiline karar verilmesi, harç eksikliğinin yasal sonuçları dikkate alındığında, kamu düzerine aykırılığı giderici sonuç taşımamaktadır.

Bu husus, ...nun 355. maddesine göre kamu düzenine ilişkin ve resen dikkate alınacak hususlardan olduğundan, Harçlar Yasası 32. maddesi, HMK'nun 120/1 ve 355. maddeleri gereğince, ilgili mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın Harçlar Yasası ve HMK'nun emredici hükümleri gözetilerek yeniden görülmesi için ilgili mahkemeye iadesine karar verilmesi gerekmiştir.