İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2019/1494 K.2019/1411

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati tedbir talep edenler vekili dilekçesinde; karşı taraf ile tedbir isteyenler arasında elektrik abone sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmede talep eden ... için %16 oranında indirim yapılmasının kararlaştırılmasına rağmen bu indirimin az yada hiç yapılmadığını tespit edince, sözleşme ihlali nedeniyle başvurularının bulunduğunu, davalıya ihtarname gönderdiklerini, eksik teminat hususunun kendilerine bildirilmesi üzerine davalıya 124.411,00 TLlık diğer talep eden ... adına olan teminat mektubunun verildiğini, ayrıca 16/02/2019 vadeli 20.735,14 TLlık ve 16/03/2019 vadeli 20.735,14 TLlık iki adet bono verildiğini,

bu iki bono bedelinin ödenmesine rağmen iade edilmediği ayrıca, aleyhlerine ihtiyati tedbir istenilen tarafça tedbir isteyen hakkında 124.410,86 TLlık ceza tutarı adı altında 15/05/2019 tarihli e-faturanın gönderildiğini beyanla, teminat mektubunun nakte çevrilme ve ödenen 2 adet bononun da icraya verilmesi ihtimaline binaen teminat mektubunun nakte çevrilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile ayrıca 06/02/2019 vadeli 20.735,14 TLlık ayrıca 16/03/2019 vadeli 20.735,14 TLlık iki adet bononun da icraya konulmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkeme,

talep edilen hususların taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre yapılacak yargılama sonucunda ortaya çıkacağı gerekçesiyle tedbir talebinin reddine karar vermiştir.Bu karara karşı ihtiyati tedbir talep edenler vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İstinaf dilekçesinde, somut olayda HMK 359/1.maddedeki ihtiyati tedbir koşularının oluştuğunu, sözleşme ceza tutarı olarak davalının düzenlediği 124.410,86 TLlık e- fatura nedeniyle muhtemelen teminat mektubunun davalı tarafça nakte çevrileceğini, ayrıca 16/02/2019 vadeli 20.735,14 TL'lık ve 16/03/2019 vadeli 20.735,14 TLlık iki adet bononun da ödenmesine rağmen davalı tarafça icraya konulacağı gerekçesiyle, dava açılmadan önce talep edilen tedbir açısından arabuluculuk şartının gerekmediğini belirtilerek, her iki tedbir isteyen yönünden ihtiyati tedbir talebinin kabulü için kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyatı tedbirin şartları 6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu’nun 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Bu yasa hükmüne göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

İhtiyati tedbirde asıl olan, ihtiyati tedbire esas bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunmasıdır. HMK'nın 390/3. maddesine göre, tedbir talep eden taraf, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Burada sözü edilen ispatın ölçüsü ise, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir.

Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kararlarından olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir.

Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur. Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemeli ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir.

İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Kanun'un öngördüğü ölçüde ispat edilememişse veya yaklaşık da olsa ispatı yargılamayı gerektiriyorsa ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. HMK'nın 389. maddesindeki şartların mevcut olması ve talep halinde ise hakim, ihtiyati tedbire davanın her aşamasında karar verebilir.

HMK 389/1.maddesinde düzenlenen "mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." hükmü bulunmaktadır.Bu nedenle talep eden ...

Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine, kendi aboneliğinin teminatı için ...tarafından verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren önlenmesi istenmiş ise de, HMK 389/1.maddesi gereğince 124.411,00 TL bedelli kesin teminat mektubu açısından, iddiasında her iki şirket için grup şirketi olarak abonelikten bahsedilmesine rağmen, teminat mektubunun içeriğinde ...ile elektrik satan, aleyhine tedbir istenen ... arasındaki güvence bedeli nedeniyle verildiğinin yazılı olduğu, bu teminat mektubunun dilekçedeki iddia gibi uyuşmazlık konusu ...'ne sözleşmesi ve aboneliği için verildiğinin dosyaya ekli delillerden anlaşılamadığı,

kaldı ki ...'nin de, davalı ile ayrı aboneliğinin varlığından bahsedilmesi karşısında, tedbire konu edilen teminat mektubunun, hangi şirketin aboneliğinin teminatı olarak verildiği belirli olmadığından, ...nin sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin illiyeti kurulamamıştır.

Bu nedenle ...nin abeneliğinin feshi nedeniyle teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir talebinin reddi kararı usul ve yasaya uygun görülmekle, teminat mektubu yönünden istinaf talebinin HMK 353/1b-1.madde gereği reddi gerekmiştir.Ancak, 16/02/2019 vadeli 20.735,14 TL ve 16/03/2019 vadeli 20.735,14 TLlık iki adet bononun karşılığı olarak ödeme dekontu olarak gösterilen dekontların incelenmesiyle, talebe konu 16/02/2019 vadeli 20.735,14 TL ve 16/03/2019 vadeli 20.735,14 T Llık iki bono hakkında ... yönünden,

bono bedelleri toplamının %15 i oranında teminatla İİK 72.madde gereği bu bonoların icra takibine konu edilmemesi, bu başvuru tarihinden önce bonolara dayalı takip yapılmış ise, bu kez icra veznesine yatırılacak bedelin dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin dosyadaki yaklaşık delil içeriklerine göre kabulü gerekmiştir.Bu nedenlerle İhtiyati tedbir isteyenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve kararın bonolar yönünden HMK 353/1b-2.madde gereği düzeltilmesiyle aşağıdaki şekilde yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

24/09/2019