İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/221 K.2023/2703

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Anonim Şirketi'nin unvan değişikliği ile ... Anonim Şirketi unvanını aldığını, bu değişikliğin 06/04/2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan olunduğunu, müvekkili şirket ile davalı ... arasında 22/10/2009 tarihli Bağlantı Anlaşması imzalandığını, bu sözleşmeye göre davalı dağıtım şirketi tarafından müvekkilinin ...

Çorlu / Tekirdağ adresinde kurulu bulunan tesisine doğal gaz bağlantı hattının tesis edileceğini, sözleşme uyarınca abone bağlantı bedelinin o tarihte 175.000 USD + KDV + DV olarak belirlendiğini, müvekkili şirketin bu bedeli ödediğini, imzalanan bu sözleşmenin 10. maddesi uyarınca " Dağıtım şirketi (...) ....

Müşterinin basınç düşürme ve ölçüm istasyonuna kadar olan boru hattından her türlü müşteriye bağlantı yapmakta serbesttir." şeklinde hüküm bulunduğunu, ancak bu durumda dağıtım şirketinin önceden bağlantı bedeli ödeyen müşterilerine yeni katılımcıdan da bağlantı bedeli tahsil etmiş olacağından katılım payı ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkili şirketin bedelini ödediği hat üzerinden başka bir tüketiciye bağlantı yapılacağının öğrenilmesi üzerine 27/02/2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile davalı ...,

yeni bağlantı nedeniyle Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 36. Maddesi gereğince taraflarca kararlaştırılacak bir katılım payı ödemesini, aksi halde önceden katılım bedelini ödediği hat üzerinden yeni bağlantıya muvafakatinin bulunmadığının ihtar olunduğunu, davalı ...

02/03/2017 tarihli yazısı ile müvekkili şirketin abone bağlantı bedeli ödemiş olduğu sözleşmeye konu hat üzerinde başka bağlantı tesis edileceğini, bu nedenle hatta kesinti yapılacağını bildirdiğini, davalıya keşide edilen Beşiktaş ...

Noterliği'nin 06/03/2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile hat doğalgaz kesintisinin müvekkilinin iş akışını engellemeyecek şekilde teknikler kullanılarak yapılmasını, yeni bağlantı nedeniyle müvekkiline katılım payı ödenmesinin tekrar talep edildiğini beyanla ,davanın belirsiz alacak davası olarak kabulünü, hakkaniyete uygun olarak tespit edilecek bağlantı katılım payının,

bu yöndeki talebi içerir ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ;söz konusu katılım payının nasıl tespit edileceği, ne zaman ve kim tarafından ödeneceğinin belirlenmediğini, muhtemelen bu nedenle EPDK tarafından söz konusu yönetmelik maddesinin değiştirilerek,

hattın bedelini ödemiş olan müşteriye ödemenin gerektiğinde yeni müşteri tarafından yapılacağını açıklığa kavuşturulduğunu, ancak ne zaman ve nasıl yapılacağını yani uygulamaya ilişkin usul ve esasların kurul kararı ile belirleneceğini, iş bu davanın müvekkili şirketin davalı sıfatının bulunmaması nedeniyle husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iddiası aksine somut olayda herhangi bir sebepsiz zenginleşmenin de söz konusu olmadığını, davacı şirketin daha yüksek kapasitede inşa edilen bağlantı hattından yeni bir müşteriye bağlantı yapılmasına açıkça izin verdiğini,

bu durumda hiçbir taraf açısından sebepsiz zenginleşme gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davanın yersiz ve haksız şekilde açılmış olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; davanın reddine karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir.

Dairemizin 2021/1072 E., 2022/1073 K., 08/04/2022 tarihli ilamı ile "somut olaya gelince; mahkemece yargılama sırasında bilgisine başvurulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 36.maddesi ve ilgili diğer maddeleri ile EPDK'nın konuya ilişkin güncel kararları somut olaya uygulanmadan değerlendirme yapılmıştır.

Bu sebeplerle, Mahkemece; yargılamada alınan son bilirkişi raporunu düzenleyen heyetten yukarıda açıklanan husular ile iskontonun hangi sebeple yapıldığının açıklattırılması ,davacı talebi gibi 6 inç çaplı bağlantı yapılsaydı yine iskonto uygulanacak idiyse aradaki farkın davalıdan tahsil edilip edilmeyeceği konusunda ve yeni katılımcıdan alınacak katılım bedeli hesabının yapılması konularında ek rapor alınması ; yukarıda açıklanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, EPDK kararları bir bütün halinde değerlendirilerek rapor düzenlettirilmesi, daha sonra,

hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi için istinaf konusu kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile kaldırılmıştır. Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda.

Kaldırma kararı sonrası mahkeme bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.Mahkemece "davacının bağlantı katılım payının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 36.maddesinde münferit bağlantı veya servis hattı olan mal ve/veya hizmet üretim amaçlı doğal gaz kullanıcılarının bu hatları üzerinden başka bir müşteriye bağlantı yapılması durumunda, hattın bedelini ödemiş olan müşteriye taraflarca belirlenecek katılım payının ödeneceğinin düzenlendiği,

davalı tarafından davacı için yapılan istasyon ve 1370 metre uzunluğundaki hattın yeni müşterilere bağlantı yapılması için 8 inç olarak yapıldığı, alınan ek raporla istasyon ve hattın 8 inç olarak yapılması nedeniyle davalının davacıdan 387.687,69 USD + KDV tutarını tahsil etmesi gerekirken, 175.000 USD+KDV'yi tahsil ettiğinin ve davalının 6 inç değil 8 inç boru kullanılması nedeniyle iskonto uyguladığının anlaşıldığı,

davacı için yapılan istasyon ve 1370 metre uzunluğundaki hattın 6 inç olarak değil yeni müşterilere bağlantı yapılması için 8 inç olarak yapıldığı ancak davacının ödenmesi gerekli tutarın iskonto uygulanarak azaltıldığı bu nedenle davacının davalıdan talep edebileceği katılım alacağının olmadığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir.Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında ‘katılım payı bedeline yönelik talebin dava dışı yeni müşteri ...’dan talep edilebileceği’ belirtilmesinin de hatalı olduğu,

davanın, davadışı ...’ya yöneltilmesi gerektiğine yönelik tespitin de hukuka aykırı olduğu, müvekkili şirketin , davalı ... ile sözleşme imzaladığı, sözleşmenin nispi nitelikte olduğundan, taraflar arasında hüküm ve sonuç doğuracağından sözleşmeden kaynaklı taleplerin yalnızca ...’a yöneltilebileceği, davanın muhatabının yalnızca dağıtım şirketi olabileceği ve yeni bir bağlantı yapılması halinde davacının ‘katılım bedeline hak kazanacağı’nın anlaşıldığı, Bilirkişiler tarafından yapılan maliyet hesabının dayanaksız ve talebi aşar nitelikte olduğu,

bilirkişilerin, açılan davadaki talebi aşar nitelikte ve dayanağı belirsiz şekilde, davalının davacıdan alacaklı olduğuna yönelik tespitlerinin dikkate alınamayacağı, davalının dosyaya sunduğu örnek teklif formu 2020 yılına ait olup, dava konusu bağlantının 2009 yılında yapıldığı, aradan geçen 11 yılda maliyetlerin aynı olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığı,bilirkişilerin “Davalı ...’ın davacıya iskonto yaptığı ve aslında 387.

687,69-USD+KDV tutarını tahsil etmesi gerektiği” görüşü, hukuki dayanağı olmayan bir yorum olduğu, 15/09/2022 tarihli Bilirkişi raporunun 3. Maddesinde, davalının daha büyük boru çapı olan 8"(inç) boru çapına göre yaptığı hesaptan iskonto uygulayıp 6"(inç) boru çapı karşılığında bir bedeli davacıdan tahsil ettiğini beyan edildiği, bilirkişi raporunda hiçbir somut veriye dayanmadan, tamamen yorum yolu ile yapılan bu tespit tamamen hatalıdır. Kaldı ki sözleşmede davalı ...

A.Ş. tarafından, 6"(inç) boru çapı yerine 8"(inç) boru çapı imalatı yapıldığı ve bundan dolayı iskonto uygulandığı şeklinde bir madde de bulunmamaktadır,Davacıdan 2009 yılında bağlantı bedeli olarak 175.000-USD+KDV tahsil edilip, bundan 8 yıl sonra 2017’de davadışı ...’ya yapılan bağlantı için 138.136-USD+KDV talep edilmiş olması dahi, müvekkilden fazla bedel alındığının açık göstergesi olduğu ve kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

dava , alacak talebine ilişkindir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; davacı şirketin işyerine doğalgaz sağlanması için dağıtıcısı olan davalıya 175.000 USD ve KDV ödediği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.Davalı tarafça bu hat üzerinde ilgili yönetmelik 36. madde uyarınca başka müşterisi için de bağlantı yapma hakkı bulunduğu ,yeni bağlantı hattı için davacıya yazılı bildirimde bulunduğu anlaşılmaktadır.Benzer uyuşmazlıklarla ilgili olarak Yargıtay 3. H.D'nin ESAS NO: 2014/12331 KARAR NO: 2015/5480 sayılı kararında açıklandığı üzere "Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 36.maddesinde.

"Dağıtım şirketi, sorumluluk alanında bulunan tüketicileri, talep etmeleri halinde, dağıtım şebekesine bağlamakla yükümlüdür. Ancak, bağlantı yapma yükümlülüğü, dağıtım şirketinin tasarrufu altındaki sistemin bağlantı yapmaya imkan veren kapasitede olmasına ve bağlantının teknik ve ekonomik olarak mümkün olması yanında talep sahibinin ilgili mevzuatta öngörülen işlemleri yapmasına bağlıdır.

Dağıtım şirketinin, sorumluluk alanı dışına bağlantı yapabilmesi Kurul izni ile mümkündür.Dağıtım şirketine yapılacak bağlantı talepleri; bağımsız bölüm maliki, binanın veya tesisin sahibi ya da bunların yetkili temsilcilerince yapılır.

Dağıtım şirketi, bağlantı talebini en geç on beş gün içinde değerlendirir ve talebi uygun bulması durumunda bağlantının gerçekleştirilmesi için gereken işlemleri yapar, uygun bulmaması halinde ise gerekçelerini yazılı olarak talep sahibine bildirir. Talebi uygun bulunan talep sahibi ile bağlantı anlaşması imzalanır.

Bağlantı hattı, servis hattı ve sayacın mülkiyetinin dağıtım şirketine devriyle ilgili hususlar talep sahibi ile dağıtım şirketi arasında yapılacak Bağlantı Anlaşmalarında yer alır.Abone bağlantı bedeli, bağlantı anlaşmasının imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak ve iade edilmemek üzere dağıtım şirketince tahsil edilir.

Servis hattı, abone bağlantı bedelinin tahsilinden itibaren en geç otuz gün içerisinde tamamlanır, ancak talep sahibinin kabul etmesi halinde ve Bağlantı Anlaşmasına son tarihin yazılması kaydıyla bu süre doksan güne kadar uzatılabilir. Aynı adresle ilgili daha önce bağlantı bedeli alınmış ise, bu bedel tekrar alınamaz.

Ancak, yapı veya tesisin genişletilmesi sonucunda ortaya çıkabilecek ilave maliyetlerin bedeli ilgili mevzuata göre mülk sahibi gerçek veya tüzel kişi tarafından karşılanır.Münferit bağlantı veya servis hattı olan mal ve/veya hizmet üretim amaçlı doğal gaz kullanıcılarının bu hatları üzerinden başka bir müşteriye bağlantı yapılması durumunda, hattın bedelini ödemiş olan müşteriye taraflarca belirlenecek katılım payı ödenir.Bağlantı talebi reddedilen talep sahibi,

dağıtım şirketinin kararının kendisine ulaştığı tarihten itibaren altmış gün içinde Kuruma yazılı olarak başvurarak bağlantının teknik ve ekonomik olarak mümkün olup olmadığının tespitini isteyebilir. Kurul, dağıtım şirketinin konu hakkındaki savunmasını aldıktan sonra, bu maddede belirtilen esasların ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, dağıtım şirketi Kurulun bu konuda vereceği karara uymak zorundadır.

Serbest tüketicilerin bağlantı hattı, bedeli kendilerine ait olmak üzere, dağıtım şirketinin uygun göreceği yerden şebekeye bağlanacak şekilde, serbest tüketicinin seçimine bağlı olarak dağıtım şirketine veya sertifika sahibi kişilere yaptırılır.Bağlantı ve servis hatlarının test ve kontrolü dağıtım şirketince tamamlanır ve işletmeye alınır.Dağıtım şirketi, işlettiği tüm servis ve bağlantı hatlarının bakım, onarım ve iyileştirilmesinden sorumludur.

Dağıtım şirketi bu kapsamdaki işlemler için bir bedel alamaz." hükmü yer almaktadır.Dairemizin kaldırma kararında ," Mahkemece; yargılamada alınan son bilirkişi raporunu düzenleyen heyetten yukarıda açıklanan husular ile iskontonun hangi sebeple yapıldığının açıklattırılması ,davacı talebi gibi 6 inç çaplı bağlantı yapılsaydı yine iskonto uygulanacak idiyse aradaki farkın davalıdan tahsil edilip edilmeyeceği konusunda ve yeni katılımcıdan alınacak katılım bedeli hesabının yapılması konularında ek rapor alınması ;

yukarıda açıklanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, EPDK kararları bir bütün halinde değerlendirilerek rapor düzenlettirilmesi " hususlarına işaret edilmiş olup, bu karar doğrultusunda mahkemece ek bilirkişi heyeti raporu alınmış, ek bilirkişi raporunun kaldırma kararımızdaki hususları kapsadığı,denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasında hukuka aykırılık görülmemiş,bu sebeple mahkemece "davacının bağlantı katılım payının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği,

Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 36.maddesinde münferit bağlantı veya servis hattı olan mal ve/veya hizmet üretim amaçlı doğal gaz kullanıcılarının bu hatları üzerinden başka bir müşteriye bağlantı yapılması durumunda, hattın bedelini ödemiş olan müşteriye taraflarca belirlenecek katılım payının ödeneceğinin düzenlendiği, davalı tarafından davacı için yapılan istasyon ve 1370 metre uzunluğundaki hattın yeni müşterilere bağlantı yapılması için 8 inç olarak yapıldığı,

alınan ek raporla istasyon ve hattın 8 inç olarak yapılması nedeniyle davalının davacıdan 387.687,69 USD + KDV tutarını tahsil etmesi gerekirken, 175.000 USD+KDV'yi tahsil ettiğinin ve davalının 6 inç değil 8 inç boru kullanılması nedeniyle iskonto uyguladığının anlaşıldığı, davacı için yapılan istasyon ve 1370 metre uzunluğundaki hattın 6 inç olarak değil yeni müşterilere bağlantı yapılması için 8 inç olarak yapıldığı, ancak davacının ödenmesi gerekli tutarın iskonto uygulanarak azaltıldığı,

bu nedenle davacının davalıdan talep edebileceği katılım alacağının olmadığı" gerekçesi ile davanın reddine dair verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.